Yozgat’ta Üretici Bayanlar Kooperatifi ile Yöresel Peynir Üretiyor

Haber: Seyfi ÇELİKKAYA

(YOZGAT) – Yozgat merkez ve ilçelerinde bir ortaya gelen üretici bayanlar, kurdukları kooperatifle hem yöresel eserlere paha katıyor hem de çıkar sağlıyor. Kentin doğal bitki örtüsü ve su kaynaklarıyla beslenen koyun, keçi ve ineklerden elde edilen sütten yapılan yöreye mahsus çanak peyniri talebe bağlı olarak yurdun farklı bölgelerine kargo aracılığı ile gönderilerek, gelir elde ediliyor. Yozgat’ın Yenifakılı ilçesinde bulunan kooperatife üye bayanlar talepleri karşılamak için ağır bir tempo ile çalışıyor.

Yozgat merkez ve ilçelerinde teşebbüsçü ve üretici bayanlar köylerden topladıkları inek, keçi, koyun sütünü klasik formüllerle peynir haline getiriyor. Yöreye mahsus ‘çanak peyniri, çömlek peyniri, tecen peyniri’ olarak isimlendirilen peynir, çanak yahut bidonlara güç kullanılarak basılıp, ağzı bez ile bağlanıp kuma gömülerek bekletildikten sonra yemeye hazır hale geliyor. Üretimi hayli meşakkatli olan peynir kahvaltılarda, börek, içli üzere hamur işlerinde tüketiliyor. Farklı tadı ve aroması ile beğeniliyor.

“Biz çömlek peyniri diyerek biliyoruz”

“Kooperatifimizin topladığı inek sütünden peynir mayalıyoruz. Tecen peyniri deriz, çanak, çömlek peyniri deriz. Tulum peyniri diye biliyor öbürleri. Biz çömlek peyniri diye biliyoruz. Bastırağa vururuz, suda bekletiriz birkaç gün, acı suyunu alırız peynirin. Ondan sonra üfeleriz, tuzunu atarız, bastırağa vururuz torbalarla. Ondan sonra döker bu hale gelir. Bu türlü isteyen çanağa basar, isteyen bidonlara basıyor. Artık dolaplarımız çıktı. Poşetleyip dolaplara atıyorlar. İstediği üzere kullanılır. Kahvaltıda, hamur işinde, her şeyde kullanılır. Yağlı peynir, inek peyniri.

“40 gün dursa kâfi gelir, kendine gelir”

Şimdi bunu bastık, isteyen bunu kuma dönderir. Ağızlarına bez bağlarız, pak kumların içine gömeriz. Bu türlü hafif kurumsu olur, kuru peynir çıkarırlar. Yumuşak kıvamlı isterlerse şu andan itibaren yemeye başlanır. Kuma gömülen peynir 40 gün sonra çıkar. 40 gün dursa kâfi gelir, kendine gelir. Evvelce annelerimiz çömleklere basarlarmış, artık biz yeni çömleklerde bunu yaşatamıyoruz. Yeni çömlekler yakıyor bunu, yeşeriyor, küfleniyor. O vakit da beşerler sevmiyorlar, almıyorlar. Biz de mecbur onun için plastiklere basıyoruz. Biraz bekletiyoruz. Ondan sonra dolaplara ağızlarını kapatıp koyuyoruz.”