Yeni Yol Partili Esen, engellilerin problemlerinin tahliline yönelik tekliflerde bulundu

Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili Elif Esen, “Özel dal ve kamudaki engelli istihdam kotasının yüzde 6’ya çıkarılması ve bu kotanın en az 3’te birinin bayan engelli çalışanlardan oluşması gerekir.” dedi.

Esen, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü hasebiyle Meclis’te düzenlediği basın toplantısında, engelli vatandaşların sıkıntılarını anlattı.

TBMM Engelli Bireylerin Problemlerini Araştırma Komitesi üyesi olduğunu aktaran Esen, 5 aylık bir çalışmanın sonucunda, 10 unsurluk bir kanun teklifi ve yaklaşık 50 sayfalık kapsamlı bir rapor hazırladıklarını kaydetti.

Türkiye’de yaklaşık 8,7 milyon engelli vatandaşın bulunduğunu lisana getiren Esen, onların temel haklarından yararlanması ile toplumsal yaşama eşit ve faal iştiraklerinin sağlanmasının hem milletlerarası mukaveleler hem de Anayasa gereği olduğunu söyledi.

Esen, Ulusal Engelli Data Sistemi’nde (UEVS) uyumsuzluklar olduğunu, bakanlıkların dijital sistemleri ortasında tam entegrasyon sağlanamadığını, İŞKUR, SGK ve UEVS ortasındaki transfer tutarsızlıkları yüzünden engelli istihdamına dair en temel bilgilerin bazen görünmediğini, engelli bireylerin bile kendi verisine direkt erişemediğini savundu.

Engelli vatandaşların, raporun sisteme düşüp düşmediğini birçok vakit elinde belgelerle kurum kurum dolaşarak öğrenmek zorunda kaldığını lisana getiren Esen, “İstatistik ve planlama modülleri gereğince gelişmiş olmadığı için Türkiye’de kaç engelli bireyin hangi hizmetten yararlandığını, vilayetler ortası dağılımı, hizmetlerin gerçek tesirini tek bakışta görebileceğimiz kamusal raporlar üretilemiyor.” diye konuştu.

Yeni Yol Partili Esen, engelli bireyin kullandığı tıbbi aygıtların bakım, ayar ve tamirat hizmetlerinin dağınık ve teminatsız olduğunu tabir ederek, büyükşehir ve vilayet belediyelerine ortez ve protez atölyesi kurma yükümlülüğünün getirilmesi, engelli park alanlarının emel dışı kullanımına yönelik cezaların artırılması gerektiğini belirtti.

Yüzde 90 ve üzeri oranlarda alınan raporlara bir standart getirilmesi ve bunun denetlenmesinin sağlanması gerektiğini de söyleyen Esen, tekliflerini şöyle sıraladı:

“1 Ocak 2028’den itibaren en az 50 bağımsız kısım içeren konut ve karma kullanım projelerinde bağımsız kısımların en az yüzde 2’sinin engelli bireyler ve bakıma muhtaç yaşlılar için erişilebilir olması gerekir. Özel dal ve kamudaki engelli istihdam kotasının yüzde 6’ya çıkarılması ve bu kotanın en az 3’te birinin bayan engelli çalışanlardan oluşması gerekir. ‘Engelli bakanlığı’ kurulması, bu mümkün olmuyorsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün direkt Cumhurbaşkanlığına bağlı, yetkileri genişletilmiş icracı bir ‘engelliler yönetimi başkanlığına’ dönüştürülmesini öneriyoruz. TBMM’de İnsan Haklarını İnceleme Kurulu altında ya da bağımsız bir ‘engelli hakları komisyonu’ kurulmasını savunuyoruz. Engelli vatandaşlara meskende bakım verenlerin SGK sistemine dahil edilerek primlerinin devlet tarafından kademeli olarak sübvanse edilmesi gerekir.”