HIV’le ilgili damgalanma ve ayrımcılık bilgisizlikten kaynaklanıyor

Kısa ismi HIV olan İnsan İmmün Yetmezlik Virüsünün bağışıklık sisteminin en kritik hücrelerini gaye alarak bağışıklık yetmezliğine yol açtığını belirten İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Kısmı Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatma Bozkurt, HIV enfeksiyonunun global bir halk sıhhati sorunu olduğunu söyledi.  Dünya genelinde HIV ile yaşayan 40 milyon insan bulunduğunu ve her yıl 1,3 milyon yeni olayın gün yüzüne çıktığını belirten Prof. Dr. Fatma Bozkurt, hastalığın tedavilerle denetim edilebildiğini ve gerçek korunma sistemleriyle büsbütün önlenebildiğini kaydetti. Prof. Dr. Fatma Bozkurt, HIV virüsü ile ilgili ayrımcılık ve damgalanmanın HIV’le ilgili bilgisizlikten kaynaklandığının altını çizdi.

Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafıından “Bilimsel Etkinlikler Serisi 2025-2026” kapsamnında düzenlenen AIDS Farkındalık Haftası Aktifliği İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü (HIV) Paneli’nde uzmanlar tarafından HIV  virüsü, virüsün tesirleri, tedavi ve korunma yötemleri ele alındı.

Prof. Dr. Selim Badur: “HIV yılda 660 binden fazla kişinin vefatına yol açıyor”

Dr. Ralph A. DeFronzo Oditoryumu’nda gerçekleştirilen panelin açılış konuşmasını yapan İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Badur, HIV enfeksiyonu nedeniyle yılda 660 binden fazla kişinin hayatını yitirdiğini belirterek “Bir pandemi kelam konusu. HIV tedavisi ile ilgili çok yeni olumlu adımlar atılsa da bilhassa damgalama ve dışlama üzere mevzularda çözülmesi ve atılması gereken adımlar olduğunu biliyoruz. Bugün bu mevzuların yanı sıra HIV tedavisindeki yeni gelişmeleri ele alacağız” dedi.

Damgalanma korkusu, sıhhat hizmetlerine erişimi zorlaştırıyor

Kırmızı Kurdele Derneği Temsilcisi Arda Karapınar, HIV virüsünün tesirlerine işaret ederek bilhassa ayrımcılık ve damgalanma sıkıntılarına dikkat çekti. Dünya genelinde HIV olumluya yönelik önyargıların, virüsün gün yüzüne çıktığı 1980’lerden bu yana her vakit var olduğunu belirten Karapınar, HIV müspet bireylerin bilhassa damgalanma tasası nedeniyle sıhhat hizmetlerine erişmede yaşadığı zorluklara değindi. Arda Karapınar, 54 ülkeden 3 bin 272 HIV müspet bireyle yapılan damgalanma ölçeği anketinde çalışmaya katılan şahısların yüzde 21’inin HIV statülerinin ilgisiz şahıslar tarafından öğrenilebileceği dehşetiyle sıhhat hizmetlerine erişmediklerini belirttiğini söyledi.

Prof. Dr. Fatma Bozkurt, HIV tedavindeki yeni gelişmeleri anlattı

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Kısmı Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatma Bozkurt ise “HIV Tedbire ve Tedavide Şimdiki Gelişmeler” başlıklı sunumunda HIV tedavisindeki son gelişmeleri anlattı.

Ayrımcılığın nedeni eğitim eksikliği

HIV virüsü ile ilgili ayrımcılık ve damgalanmanın HIV’le ilgili bilgisizlikten kaynaklandığını belirten Prof. Dr. Fatma Bozkurt, “Bu ayrımcılığın sebebinin, HIV bulaş sebeplerinin uygun bilinmemesi ve eğitimsizlikten kaynaklandığını düşünüyorum. HIV, bir Hepatit B kadar bulaşıcı değil aslında. Lakin davranışsal açıdan cinsel yolla bulaşan bir hastalık olması nedeniyle bu türlü bir önyargı var. Bulaş yollarının öğrenilmesi, bu açıdan kritik. HIV cinsel yolla bulaşıyor. Kan ve kan eserleriyle, ortak enjektör kullanımı ile bulaşır. Tükürükle bulaşmaz. Birebir tuvalet ve havuz kullanımı ile bulaşmaz. Tıpkı ortamda çalışmak, tıpkı ortamı paylaşmak HIV için bulaş riski oluşturmaz. Toplumsal eğitim ve bilgilendirme kritik. Damgalanmanın önlenmesi için gerekli çalışmaların yapılması gerekiyor. Saklı test merkezlerine erişim de kritik bir nokta. HIV olduğunu bilenlerin birçoğu damgalanma kaygısı nedeniyle test yaptırmıyor. HIV olduğunu öğrenen kişinin nasıl önlemler alması gerektiği konusunda da bilinçlenmesi ve bu mevzuda bir danışmanlık hizmeti verilmesi büyük kıymet taşıyor” dedi.

HIV enfeksiyonu global bir halk sıhhati sorunudur

HIV’in bağışıklık sisteminin en kritik hücrelerinden olan CD4 T lenfositlerini amaç alan ve vakitle bağışıklık yetmezliğine yol açan bir retrovirüs enfeksiyonu olduğunu belirten Prof. Dr. Fatma Bozkurt, “HIV enfeksiyonu global bir halk sıhhati meselesidir. Dünya genelinde HIV ile yaşayan 40 milyon insan bulunuyor. Her yıl 1,3 milyon yeni olay var ve 630 bin HIV bağlı ölümlerle karşı karşıyayız. Bilhassa risk kümesinde yüksek yayılım gösteriyor ve tedavi edilmediğinde bağışıklık yetmezliğine yol açarak bedeni enfeksiyonlara, kanserlere ve fırsatçı patojenlere karşı savunmasız hale getiriyor. Lakin tedavilerle denetim edilebilen ve yanlışsız korunma formülleriyle büsbütün önlenebilen bir hastalıkla karşı karşıyayız” dedi.

HIV’in önlenmesinde davranışsal ve bilişsel korunma formüllerine dikkat çeken Prof. Dr. Fatma Bozkurt, inançlı cinsel davranış ve tek eşliliğin korunmada kritik olduğunu belirterek “Partnerin HIV durumu ile ilgili bilgiye sahip olunmalıdır. Nizamlı HIV testi yaptırılması, yeni partneri olan herkes için erken teşhis ve tedavi açısından kritikdir” dedi.

HIV tedavisinde tablet ve enjeksiyon prosedürleri kullanılıyor

Atlas Üniversitesi Hastanesi’nde HIV virüsü ile ilgili tedavilerin yapıldığını kaydeden Prof. Dr. Fatma Bozkurt, tedavi usullerine ait bilgi verdi. Tablet ve enjeksiyon prosedürlerinin uygulandığı tedavilerden bahseden Prof. Dr. Fatma Bozkurt, Cabotegravir Long-Acting isimli ilacın 2021’de FDA onayı aldığını belirterek “Dünyanın birinci uzun tesirli PREP ilacı olan bu ilaç Dünya Sıhhat Örgütü tarafından 2022’de global HIV tedbire kılavuzuna dahil edildi. 2025 prestijiyle 40’tan fazla ülkede kullanıma girdi, birtakım ülkeler tarafından ulusal programlara dahil edildi. 2024 sonunda daha uzun müddet tesirli FDA onaylı ikinci antiviral Lenacapavir klinik kullanıma girdi. Bu ilaç HIV döngüsünün birden çok basamağını bloke ediyor” diye konuştu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı