Vardiyalı işler melatonin hormonunu azaltıyor
Uykuya dalmakta zorlanmak ve gece boyunca uykunun sık bölünmesi, günlük ömür kalitesini olumsuz etkileyebilen yaygın problemler ortasında yer alıyor.
Uykuya dalmakta zorlanmak ve gece boyunca uykunun sık bölünmesi, günlük hayat kalitesini olumsuz etkileyebilen yaygın problemler ortasında yer alıyor. Bu noktada bedenin doğal uyku nizamında rol oynayan hormonlar ehemmiyet kazanıyor. Uykuya dalmayı kolaylaştıran ve gece uykusunu sürdürmeyi etkileyen melatoninin, bu döngünün kritik bir modülü olduğunu belirten Anadolu Sıhhat Merkezi Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Yaşar Kütükçü, “Melatonin karanlıkta beyin tarafından salgılanan doğal bir hormondur ve uyku tertibinin sağlanmasına katkı sağlar. Gece ışığa maruz kalmak üzere kimi yanlış gündelik alışkanlıklar ise bu hormonun salgılanmasını azaltabilir” dedi.
Sirkadiyen ritim olarak tanımlanan bedenin iç saatinin gece ve gündüz döngüsünü düzenlediğini, bu nizamın de melatoninin doğal salgılanma ritmiyle birlikte çalıştığını belirten Anadolu Sıhhat Merkezi Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Yaşar Kütükçü, “Bu ritmin bozulması uykuya dalma zahmeti ve uykusuzluk üzere problemlere yol açabilir. Bilhassa farklı saatlerde uyuyup uyanmayı gerektirebilen vardiyalı çalışma modeli üzere nedenler uyku tertibini olumsuz etkileyebilir. Günlük hayatta uyku saatlerinin değişkenlik göstermesi, bedenin gece ve gündüz istikrarını şaşırtarak uykuya geçiş sürecini zorlaştırabilir ve bu durum melatoninin doğal salgılanma tertibini de olumsuz etkileyebilir” dedi.
Melatonin takviyesi uyku-uyanıklık döngüsünü destekleyebilir
Melatonin, bedende doğal olarak salgılanan bir hormon olmasının yanı sıra, kimi durumlarda destek olarak da kullanılabiliyor. Melatonin desteklerinin tablet, kapsül, ağızda dağılan tablet, damla, sprey ya da çiğnenebilir formlar üzere farklı seçeneklerle sunulduğunu tabir eden Kütükçü, “Bu farklı formlar, melatoninin destek olarak kullanımında bireylerin tercih ve kullanım alışkanlıklarına nazaran çeşitlilik gösterebiliyor. Bilhassa uyku-uyanıklık döngüsünün bozulduğu durumlarda melatonin destekleri, bedenin doğal ritmini desteklemeye yönelik bir seçenek olarak değerlendirilebiliyor” dedi.
Takviyelerde şahsî farklılıklar dikkate alınmalı
Melatonin dayanağının herkes için uygun olmayabileceğini de kelamlarına ekleyen Kütükçü, “Tüm desteklerin yan tesirleri ve ilaç etkileşimleri kesinlikle göz önünde bulundurulmalı. Örneğin melatonin desteğine, epilepsi hastaları ve kan sulandırıcı ilaç kullanan şahısların kesinlikle doktor kontrolünde başlaması gerekir. Birtakım şahıslarda alerjik tesirler bile görülebilir. Emsal formda gebeler ve emziren annelerde de melatonin dayanağının güvenilirliğini gösteren kâfi çalışma olmadığı için önerilmez, yaşlı bireylerde ise gün içinde artmış uyku haline yol açabilir” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı