Süratli rahatlama mitine dikkat!

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, toplumsal medyadaki abartılı tezlere karşı, vagus hududunun beden–beyin istikrarındaki rolünü bilimsel gerçekler ışığında açıkladı. 

Vagus sonu, bedenin sakinleşme ve istikrar sisteminde kilit rol oynuyor!

Vagus sonunun, beynin alt kısımlarından çıkarak kalp, akciğerler, mide-bağırsak sistemi ve bağışıklık sistemiyle direkt irtibat kuran çok kritik bir hudut olduğunu tabir eden Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Vücudun ‘sakinleşme, toparlanma ve istikrara dönme’ süreçlerinde kilit rol oynar. Kalp atım suratının yavaşlaması, nefesin derinleşmesi, sindirimin düzenlenmesi ve gerilim hormonlarının baskılanması üzere tesirler bu hudut üzerinden gerçekleşir.” dedi.

Günümüzde vagus hududunun, sırf bir hudut değil; beyin ile vücut ortasında daima çalışan bir düzenleyici ağın merkezi olarak kabul edildiğini aktaran Prof. Dr. Tarlacı, bu nedenle gerilim, korku, uyku meseleleri ve birtakım nörolojik hastalıklarla alakasının giderek daha fazla araştırıldığını lisana getirdi.

Sinir sistemi, kısa müddette mucizevi biçimde değişebilen bir düzenek değil!

Sosyal medyada vagus hududunun birçok vakit bilimsel bağlamından koparılarak ‘tek hareketle rahatlama’, ‘bedeni resetleme’ üzere argümanlarla sunulduğuna değinen Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Oysa hudut sistemi bu kadar kolay çalışan bir yapı değildir.” dedi.

Bu çeşit telaffuzların bilimsel olarak yanlışsız olmasa da, neden bu kadar ilgi gördüklerini anlamanın sıkıntı olmadığına işaret eden Prof. Dr. Sultan Tarlacı, şunları söyledi:

“Günümüzde beşerler ağır gerilim, telaş ve belirsizlik içinde yaşıyor ve süratli, kolay tahliller arıyor. Vagus hududu de bu arayışta somut ve biyolojik bir umut sembolüne dönüşüyor. Sorun, bilginin kolaylaştırılması değil; gerçeğin yerini abartılı vaatlerin almasıdır. Bilhassa ruhsal ya da bedensel meseleleri olan bireylerde ‘hızlı rahatlama’ vaat eden bu yaklaşımlar yanlış umutlara yol açabilir. Hudut sistemi, kısa müddette mucizevi biçimde değişebilen bir düzenek değildir. Kalıcı rahatlama ve istikrar, ekseriyetle vakte yayılan ve sistemli uygulamalarla mümkündür. ‘Bir dakikada sakinleş’, ‘tek dokunuşla gerilim sil’ üzere telaffuzlar, bilimsel tedavilerin bedelini gölgede bırakabilir ve şahısların profesyonel dayanak arayışını geciktirebilir. Bu nedenle süratli rahatlama telaffuzları yerine, gerçekçi ve sürdürülebilir yaklaşımlar vurgulanmalıdır.”

Vagus sonuyla ilgili uygulamalar bilimsel temelli! 

Vagus hududuyla ilgili bilimsel ve tıbbi uygulamaların var olduğunu kaydeden Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Vagus hududuyla ilgili bilimsel çalışmalar onlarca yıldır sürüyor. Bu alanda geliştirilen tıbbi teknolojiler, bilhassa epilepsi, depresyon, migren ve küme baş ağrısı üzere hastalıklarda destekleyici tedavi seçenekleri olarak kullanılıyor.” dedi.

Bu tıp aygıtların kimilerinin, ABD Besin ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından belli hastalıklar için onaylanmış yahut kullanım müsaadesi almış olduklarını tabir eden Prof. Dr. Tarlacı, “Burada kritik olan nokta şudur: Bu uygulamalar ‘mucize tedaviler’ değil, muhakkak hasta kümelerinde yarar sağlayabilen, bilimsel temelli yaklaşımlardır.” formunda konuştu.

Cihazlar uygun bireylerde destekleyici bir araç!

Giyilebilir vagus sonu aygıtlarının aktifliği konusunda bilim dünyasında temkinli lakin umutlu bir yaklaşım hâkim olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Bu tıp aygıtların genel olarak inançlı olduğu kabul edilmekle birlikte, aktiflikleri şahıstan bireye değişebilir.” dedi.

Bazı bireylerde bariz yararlar görülürken, kimi şahıslarda tesirlerin sonlu kalabildiğine vurgu yapan Prof. Dr. Tarlacı, “Bilimsel çalışmalar hâlâ devam ediyor ve uzun periyot sonuçlara gereksinimimiz var. Uzmanlar, bu aygıtların tek başına tahlil olarak görülmemesi, uygun şahıslarda ve hakikat çerçevede destekleyici bir araç olarak kullanılması gerektiği konusunda hemfikir. Geliştirilen transkütanöz auriküler vagus hududu uyarımı (taVSU) aygıtı, vagus sonunun kulak kepçesindeki yüzeyel kollarını gaye alan, dışarıdan uygulanan bir nöromodülasyon teknolojisidir. Cerrahi teşebbüs gerektirmemesi, bu yaklaşımı daha erişilebilir ve inançlı kılar. Gaye, hudut sisteminin dengeleyici sistemlerini desteklemek ve gerilimle bağlı fizyolojik yükü azaltmaya yardımcı olmaktır. taVSU, başta gerilim, korku, otonom dengesizlikler ve birtakım nörolojik-psikiyatrik tablolar olmak üzere, bilimsel araştırmalar ve klinik müşahedeler kapsamında kıymetlendirilir.” açıklamasını yaptı.

Sinir sistemi aceleye gelmez!

Nefes, meditasyon, yoga üzere sistemlerin vagus sonunu direkt uyarmaktan çok, nefes ritmi, vücut farkındalığı ve dikkat odağı üzerinden hudut sisteminin sakinleşmesine katkı sağladığını aktaran Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Düzenli uygulandığında gerilim seviyesini azaltabilir, uyku kalitesini artırabilir ve genel âlâ oluş hâlini destekleyebilir. Fakat her formül herkes için uygun değildir. Panik atak, travma hikayesi yahut birtakım nörolojik problemleri olan bireylerin bu uygulamaları kesinlikle uzman görüşüyle değerlendirmesi gerekir.” dedi.

‘Sinir sistemini sakinleştirme’ konusunda tekliflerde bulunan Prof. Dr. Tarlacı sözlerini şöyle tamamladı:

“Sinir sistemini düzenlemek, tek bir antrenmanla ya da tek bir aygıtla mümkün değil. Sağlıklı uyku, nizamlı fizikî hareket, istikrarlı beslenme, toplumsal münasebetler ve gerilim idaresi bir bütün olarak ele alınmalı. Gerektiğinde tıbbi ve ruhsal dayanak almak da bu yol haritasının kritik bir modülü. Vagus sonu bu bütünün merkezinde yer alır; taVSU üzere bilimsel temelli teknolojiler, hakikat şahısta ve hakikat maksatla kullanıldığında destekleyici olabilir. En kritik ileti şudur: Hudut sistemi aceleye gelmez; bilim, sabır ve gerçekçilik en inançlı rehberdir.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı