Yargıtay: Usta öğreticiler statü hukukuna tabidir, alacak davaları idari yargıda görülmelidir

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı halk eğitim merkezlerinde usta öğretici olarak çalışanların alacaklarına ait davalarda vazifeli yargı yolunun idari yargı olduğunu belirtti.

Yargıtay’ın gerekçesi

Diğer yandan belirtmek gerekir ki, Uyuşmazlık Mahkemesinin karar uyuşmazlığı konusunda verdiği kararlar kesin karar söz eder. Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarına ilgili bütün mahkeme ve yargı mercileri uymakla yükümlü olmakla birlikte kelam konusu kararlar olayla sonlu bulunduğu ve unsur niteliği taşımadığı için benzeri işlerde bağlayıcı değillerdir

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

Esas No: 2025/7825

Karar No: 2025/8082

Tarihi: 20.10.2025

BAŞVURU

Başvurucu vekili dilekçesinde; Ulusal Eğitim Bakanlığına bağlı halk eğitim merkezlerinde usta öğretici olarak çalışanların açmış oldukları personellik alacaklarına ait davalarda misyonlu yargı yolunun belirlenmesi bakımından Gaziantep 7. Hukuk Dairesi ile Gaziantep 8. Hukuk Dairesinin kesin nitelikteki kararları ortasında uyuşmazlık bulunduğunu belirterek uyuşmazlığın giderilmesini talep etmiştir.

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Liderler Şurasının 10.09.2025 tarihli ve 2025/4 Karar sayılı kararı ile; Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 12.09.2024 tarihli ve 2024/116 Temel, 2024/789 Karar sayılı kararı; yeniden birebir Dairenin 12.09.2024 tarihli 2024/117 Temel, 2024/790 Karar sayılı kararı ile Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 15.05.2025 tarihli ve 2024/1170 Temel, 2025/727 Karar sayılı kesin nitelikteki kararları ortasında Ulusal Eğitim Bakanlığına bağlı halk eğitim merkezlerinde çalışan usta öğreticilerin açmış oldukları personellik alacaklarına ait davalarda vazifeli yargının isimli yargı mı yoksa idari yargı mı olduğu konusunda uyuşmazlık bulunduğu kanaatiyle bu uyuşmazlığın giderilmesi için 5235 sayılı İsimli Yargı Birinci Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Vazife ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 35/3 kararı uyarınca Yargıtay 9. Hukuk Dairesine başvurulmasına karar verilmiştir.

III. UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE BAHİS KARARLAR

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 12.09.2024 Tarihli ve 2024/116 Temel, 2024/789 Karar Sayılı Kararı ile 12.09.2024 Tarihli ve 2024/117 Temel, 2024/790 Karar Sayılı Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin üstte tarih ve sayısı belirtilen kararları ile; Ulusal Eğitim Bakanlığına bağlı halk eğitim merkezinde usta öğretici olarak çalışanın açmış olduğu kıdem tazminatı talebine ait davada Birinci Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi üzerine davalı vekilince yapılan istinaf başvurusu sonucunda yapılan incelemede, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun (657 sayılı Kanun) 4/A hususu, emsal mahiyetteki Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 17.10.2017 tarihli ve 2017/8705 Temel, 2017/21951 Karar; 14.1.2018 tarihli ve 2018/14813 Temel, 2018/24429 Karar sayılı kararları ile Uyuşmazlık Mahkemesinin 28.01.2019 tarihli ve 2018/891 Temel, 2019/71 Karar; 26.12.2022 tarihli ve 2022/626 Temel, 2022/727 Karar sayılı kararları dikkate alındığında kelam konusu kararlarda Ulusal Eğitim Bakanlığına bağlı halk eğitim merkezinde usta öğretici olarak çalışanların davalı Bakanlık aleyhine açtığı davalarda isimli yargının vazifeli olduğuna karar verildiğinden ve davalı vekilinin uyuşmazlığın temeline ait öteki istinaf sebepleri de yerinde olmadığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353/1-b(1) kararı yeterince davalı tarafın istinaf müracaatının temelden reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 15.05.2025 Tarihli ve 2024/1170 Temel, 2025/727 Karar Sayılı Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin üstte tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Ulusal Eğitim Bakanlığına bağlı halk eğitim merkezinde usta öğretici olarak çalışanın açmış olduğu kıdem tazminatı talebine ait davada Birinci Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi üzerine, davalı vekilince yapılan istinaf başvurusu sonucunda yapılan incelemede, taraflar ortasında bir iş mukavelesinin bulunmadığı, davacı ile davalı Ulusal Eğitim Bakanlığına halk eğitim merkezi müdürlüğü ortasındaki münasebetin 657 sayılı Kanun’un 89. hususuna nazaran idarece yapılan görevlendirmeye dayanarak Valilik onayı ile olduğu, vazifeye alınma, çalışma şartları ile ödenecek fiyatın statü hukuku içinde düzenlendiği, davacının yaptığı işin özel hukuk bağı kapsamındaki iş mukavelesinden çok statü hukukundan kaynaklanan istihdama ait olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın tahlilinde idari yargının misyonlu olduğu belirtilerek davanın dava koşulu yokluğu nedeniyle tarzdan reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin yanlışlı olduğu; hakikaten Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 17.04.2024 tarihli ve 2024/1686 Temel, 2024/7041 Karar; 21.11.2024 tarihli ve 2024/11425 Temel, 2024/15021 Karar; 21.01.2025 tarihli ve 2024/13220 Temel, 2025/723 Karar sayılı kararlarının da bu doğrultuda olduğu gerekçesiyle davalı Bakanlık vekilinin istinaf müracaatının kabulü ile Birinci Derece Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak tekrar karar kurmak suretiyle 6100 sayılı Kanun’un 114/1-(b) ve 115/2 kararları uyarınca davanın dava kaidesi yokluğu sebebiyle tarzdan reddine kesin olarak karar verilmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, Milli Eğitim Bakanlığı nezdindeki halk eğitim merkezlerinde usta öğretici olarak çalışanların statü hukukuna tabi olup olmadığı, personel sayılıp sayılamayacağı ve buna bağlı olarak yargı yolunun belirlenmesine ilişkindir.

657 sayılı Kanun’un 89. unsurunda “Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs yahut yaygın eğitim yapan kurumlarda ve gibisi kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine yahut öbür memurlara yahut açıktan atanacaklara fiyat ile ek ders vazifesi verilebilir. Fiyatla okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders misyonu alacakların nitelikleri ve öbür konular ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Heyetinin kararı ile tespit olunur,” kararı yer almaktadır.

Yukarıda yer alan düzenlemeye istinaden çıkarılan Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Misyonu ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik’in 5/2 kararında de, uzman ve usta öğreticilere, 657 sayılı Kanun’un 89. hususu uyarınca 02.12.1998 tarihli ve 98/12120 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ulusal Eğitim Bakanlığı Öğretmen ve Yöneticilerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine Ait Esaslar’da belirtilen ölçüde, ek ders misyonu verilebileceği düzenlenmiştir.

Diğer yandan belirtmek gerekir ki, Uyuşmazlık Mahkemesinin karar uyuşmazlığı konusunda verdiği kararlar kesin karar tabir eder. Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarına ilgili bütün mahkeme ve yargı mercileri uymakla yükümlü olmakla birlikte kelam konusu kararlar olayla sonlu bulunduğu ve unsur niteliği taşımadığı için benzeri işlerde bağlayıcı değillerdir (Necip Bilge, Hukuk Başlangıcı: Hukukun Temel Kavram ve Kurumları, Ankara, 2000, s.103-104).

Bu açıklamalara nazaran başvurusu konusu Bölge Adliye Mahkemesi kararları ortasındaki uyuşmazlığın, Ulusal Eğitim Bakanlığına bağlı halk eğitim merkezlerinde usta öğretici olarak çalışanların alacaklarına ait davalarda misyonlu yargı yolunun idari yargı olduğuna dair Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 15.05.2025 tarihli ve 2024/1170 Temel, 2025/727 Karar sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR

Uyuşmazlığın Ulusal Eğitim Bakanlığına bağlı halk eğitim merkezlerinde usta öğretici olarak çalışanların alacaklarına ait davalarda vazifeli yargı yolunun idari yargı olduğuna dair Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 15.05.2025 tarihli ve 2024/1170 Temel, 2025/727 Karar sayılı kararı doğrultusunda giderilmesine,

Dosyanın Gazientep Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Liderler Konseyine gönderilmesine,

Karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesi için Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmesine,

20.10.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.