‘Organik’ diye kandırılmayın: Doğal besin ile organik besin tıpkı değil!

Sağlıklı beslenmeye verilen kıymetin artmasıyla doğal ve katkısız besinlere olan talep de her geçen gün artıyor. ‘Organik’ ismi altında piyasaya sürülen eserlerin katkısız olup olmadığının yeterli araştırılması gerektiğine dikkat çeken uzmanlar, olağan esere nazaran çok daha değerli satılan eserler konusunda tüketicileri uyarırken, sertifika denetimini vurguladı.

Doğal ve katkısız besinlere yönelik talebin artmasıyla birlikte katkılı besinlerden uzak durmak isteyen vatandaşlar, organik tarım eserlerine tercih ediyor. Katkı hususu içermeyen eserlere yönelik talep artışıyla da ‘organik’ ismi altında piyasaya organik olmayan eserler de sürülüyor. Toplumumda doğal besin ve organik besin ile ilgili yanlış anlaşılma olduğuna dikkat çeken Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Besin Bilimleri Ana Bilim Kolu Öğretim Üyesi Doç. Dr. İsmail Tontul, “Doğal besin ve organik besin konsepti birbiriyle büsbütün karışıyor. Bütün besinler doğaldır. Yani meyve zerzevat ya da hayvansal bazda olması hiç değerli değil. Tabiatta yetişir, tabiatta yetiştirilir. Münasebetiyle bunlar doğal besinlerdir. Organik besin ise artık bilhassa meyve sebzeler özelinde konuşacak olursak tohumdan başlayarak hasada kadar bir süreç var. Bu süreç boyunca her basamakta yani tohum etabında da, üretim basamağında da, hasat evresinde da çeşitli üretim casusları, kimyasalların kullanılmaması gerekebiliyor” dedi.

“Herhangi bir besine direkt organik diyemeyiz”

Organik besinler hakkında bilgi veren Doç. Dr. İsmail Tontul, “Organik dediğimiz vakit tohumun da organik olduğu, bütün sürecinde de yapay kimyasal katkıların ya da pestisit üzere casusların yani böceklere ya da hastalıklara karşı çeşitli kimyasalların kullanılmadığı besinleri kastediyoruz. Doğal ki bu besinlere yani rastgele bir besine direkt organik diyemeyiz. Bunları kullanmasak da sürecin büsbütün denetleniyor olması lazım. Markete gittiğimizde aslında organik sertifikasyon değerli bir süreç yani konvansiyonel üretime nazaran bir çiftçinin üretim yapmasına nazaran ekstra tedbirler gerektiriyor. Doğal casuslar, doğal kollayıcı hususlar ya da doğal pestisitler kullanılması gerektiriyor ve bu durum eserin maliyetini arttırıyor. Münasebetiyle bir üretici organik sertifikasyon sertifikasyonuna sahipse bunu ambalajında bilhassa belirtiyor. Hasebiyle ambalajın üzerinde organik yazmasına ya da çeşitli sertifikasyon kuruluşlarının logosunun bulunmasına dikkat etmemiz gerekiyor. Natürel pazara gidiyoruz. Birçok üretici el yazısıyla organik yazıyor lakin dediğim üzere aslında bu hiçbir şey tabir etmiyor. Maalesef birçok üretici organik sözünün ne manaya geldiğini bilmeden tüketicilerin bunlara daha fazla para ödemeye istekli olduğunu bilerek, eserlerinin üzerine organik yazıyor. Çok âlâ tanıdığınız bireylerden almıyorsanız, yani tanıdığınızdır, akrabanızdır, arkadaşınızdır almıyorsanız aslında bu sözlerin çok bir geçerliliği yok. Bunu bilerek almanız gerekiyor. Şayet siz o bireye güveniyorsanız, eserlerindeki riskleri göze alarak kullanabilirsiniz. Lakin şunu düşünmeniz gerekiyor; işte markette olağan bir yumurta 5 lirayken organik yumurta 10 liraya satılıyor. Münasebetiyle konvansiyonel bir yumurtayı 10 liraya satarsa satıcı 5 lira ekstra kar etmiş olacak. Yani münasebetiyle bu büyüklükteki bir gelirin de bu olaylara neden olduğunu görüyoruz. İşte çeşitli eserlerde organik algısı oluşturmak için örneğin yumurta örneğinde, işte pisliğe bulaştırma ya da boyama üzere hilelerin olduğunu görüyoruz. Bunun için hem sertifikasyonlar takip edilebilir, bakanlığın ifşa ettiği daha evvel hile yapmış firmalardan satın alma yapılmayabilir. Bunun dışında bir tüketici direkt ambalajsız ya da etiketsiz bir esere bakarak bunun organik mi değil mi olduğunu anlayamıyor. Maalesef bunu anlamak bizim üzere eğitimli beşerler için bile mümkün değil. Yalnızca laboratuvarlarda yapılan tahlillerle anlaşılabilir” formunda konuştu.

“İnsan bedeninde birikerek çeşitli sıhhat meselelerine neden olabilir”

Sahte eserlerin insan bedenine ziyan verdiğine değinen Doç. Dr. Tontul, “Organik gıda yararlı mı, yararsız mı, buna bir bakmak gerekiyor. Buradaki asıl konu konvansiyonel üretimde yani klâsik üretimde kullanılan kimyasal gübrelerin ve pestisitlerin bıraktığı kalıntılar. Bu kalıntılar insan bedeninde birikerek çeşitli sıhhat problemlerine neden olabilir. Kansere, hormon bozukluklarına, üreme problemlerine neden olabilir. Hasebiyle şayet bütçeniz elveriyorsa organik beslenmeniz sizi bu durumlara karşı koruyabilir. Tüketicinin bilinçlenmesiyle birlikte üreticiler ya da satıcılar da farklı konseptler geliştirmeye başladı. İşte örneğin son vakitlerde karşımıza ‘Pestisit yoktur’ ibareli meyve zerzevat eserleri çıktı. Bunlar organik olduğu manasına gelmiyor bu eserlerin. Lakin bu eserlerin üretiminde pestisit kalıntılarının olmadığı ya da pestisitlerin müsaade verilen ölçülerde kullanıldığı manasına geliyor ki; bu tüketici için düzgün bir şey ve daha kolay ulaşılabilir ekonomik olarak. Münasebetiyle organik tüketim mümkünse organik tüketimi tavsiye ediyoruz. Değilse de en azından muteber üreticilerden pestisit olmadığı söz edilen eserlerin kullanılmasını önerebiliriz” tabirlerini kullandı.

“Afişe edilen markaları ya da bu markalarla bağlantılı yeni markalara mümkün olduğunca dikkat edilmesini tavsiye ediyoruz”

Tontul, “Tarım ve Orman Bakanlığı özellikle insan sağlığına ziyanlı bileşenler içerebilecek besinleri ya da hile yapılmış besinleri belirli aralıklarla afişe ediyor. Münasebetiyle bu afişe edilen markaları ya da bu markalarla bağlantılı yeni markalara mümkün olduğunca dikkat edilmesini tavsiye ediyoruz. İnternette artık birçok bilgiye çok rahatlıkla ulaşabiliriz. Yani bir üreticinin birkaç markası sorunluysa öbür markalarında da meşakkat olabileceğini düşünerek bu markalardan uzak durmayı tavsiye edebiliriz” diye konuştu.