Döviz ofisi olmayıp döviz satan yandı: Milyonluk cezalar kapıda!

Hazine ve Maliye Bakanlığı, yetkisiz (lisanssız) şekilde döviz alım satımı faaliyetinde bulunan işletmeleri sıkı takibe aldı, 2018 yılından beri 859 iş yerinin faaliyetini durdurdu, bu işletmeler cumhuriyet başsavcılıklarına bildirildi.

Bakanlık, kelam konusu alandaki yetkisiz işletmelere yönelik kontrollerini ağır formda sürdürüyor.

Mevzuat uyarınca sırf bankalar, PTT ve Bakanlıkça lisans verilen döviz ofisleri tarafından döviz alım satımı yapılabiliyor. Kamuoyunda bilinenin bilakis kuyumcular, ödeme kuruluşlarının temsilcileri ve gibisi iş yerlerinin alım satım yetkisi bulunmuyor.

Bu kapsamda yetkisiz döviz alım satımı yaptığı tespit edilen iş yerlerine Türk Parasının Değerini Muhafaza Hakkında Kanun’da 2018 yılında yapılan düzenlemeler uyarınca iki yaptırım uygulanıyor. Buna nazaran, Bakanlıkça iş yerlerinin faaliyetleri süreksiz yahut daima durdurulurken ilgili iş yerleri için cumhuriyet başsavcılıklarına idari para cezası verilmesi için bildirimde bulunuluyor.

Yetkisiz faaliyette büyük kentler ve turistik bölgeler öne çıkıyor

Buna nazaran, 2018 yılından bu yana 859 iş yerinin faaliyetleri süreksiz yahut daima olarak durduruldu. Bu iş yerlerinin bilhassa ticaret ve turizmin ağır olduğu bölgelerde ağırlaştığı belirlendi.

Bu kapsamda bilhassa büyük kentler ve turizm bölgelerindeki vilayetlerde yaptırımlar ağırlaştı. Birebir periyotta yaklaşık 280 milyon lira idari para cezası için cumhuriyet başsavcılıklarına bildirimde bulunuldu.

Sadece 2025 yılında 147 iş yerinin faaliyeti durduruldu, yaklaşık 108 milyon lira idari para cezası için süreç başlatıldı.

İdari para cezası alt ve üst hudutları, her yıl yine değerleme oranında güncelleniyor. Bu yıl için kelam konusu idari para cezasının alt sonu 719 bin 30 lira, üst hududu da 3 milyon 595 bin 198 lira oldu.

Kayıt dışı iktisatla uğraş kapsamında yetkisiz döviz alım satımı faaliyetlerinin önlenmesine yönelik ihbarlara da ehemmiyet veriliyor. CİMER ve öteki kanallardan alınan ihbarların yanı sıra bu husustaki ihbarların direkt ve gecikmeden alınabilmesi hedefiyle e-Devlet kapısında “Yetkisiz Döviz Alım Satım İhbar Başvurusu” kısmı, vatandaşların hizmetine sunuldu.

Bu yıl riskli alanlara yoğunlaşılacak

Bakanlık, riskli mükellefleri tespit edebilmek gayesiyle Yetkisiz Faaliyetle Uğraş Hareket Planı’nı da devreye aldı.

Eylem planı, risk bazlı oluşturuldu. Bu kapsamda nüfus, ticaretin ve turizmin ağır olduğu bölgeler, riskli dallar, sektörel risk kayıtları ve geçmiş idari yaptırımlar üzere konular, risk kriteri olarak tahlillere dahil edildi.

“Sahada ve dijital mecralarda araştırma yapıyoruz”

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışı iktisatla gayret kapsamında yetkisiz işletmelerle uğraşa büyük kıymet verdiklerini belirterek, bu alanda paydaş kurumlar olan Ticaret Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Gelir Yönetimi Başkanlığı ve ilgili tüm kurumların işbirliğiyle elde edilen datalar üzerinden riskli mükelleflerin tespitine yönelik tahlillerin yapıldığını bildirdi.

Bu alandaki planlı kontrollerde büyük kentlere, ticaretin ağırlaştığı bölgelere ve riskli bölümlere odaklanılacağına işaret eden Şimşek, şu tabirleri kullandı:

“Denetim planlarının oluşturulmasında alanda ve dijital mecralarda yapılan ön araştırmalar da büyük rol oynuyor. Kayıt dışı iktisat ile uğraş kapsamında Bakanlık olarak bu yıl da yetkisiz döviz alım satımı yapan işletmelere yönelik planlı ve risk odaklı kontrolleri artıracak ve faal halde sürdüreceğiz, bu alandaki uğraş kararlılıkla devam edecek.”