Gayrimenkulde yeni rota: Konut yatırımcısı ‘yaşlı ömür köyleri’ne yönelecek

Türkiye’de demografik yapı süratle değişiyor. Nüfus yaşlanıyor, evlilik oranları geriliyor, boşanmalar artıyor. Bu tablo, yalnız yaşamak zorunda kalan yaşlı nüfusun barınma ve bakım muhtaçlığını daha görünür hale getirirken, gayrimenkul dalında de yeni ve güçlü bir yatırım alanının kapısını aralıyor. Uzmanlara nazaran önümüzdeki 10 yıl içinde konut yatırımcılarının değerli bir kısmı rotasını yaşlı bakım konutları ve ‘yaşlı hayat köyleri’ projelerine çevirmek istiyor.

TÜİK bilgileri ve uzun vadeli nüfus projeksiyonları, önümüzdeki 20-30 yıllık periyodun sırf toplumsal değil, birebir vakitte mekansal ve yatırım odaklı bir dönüşüme işaret ettiğini ortaya koyuyor. Son 15 yılda 0-14 yaş kümesi nüfusun hissesi yüzde 25’lerden yüzde 20’lere gerilerken, 65 yaş ve üzeri nüfusun oranı yüzde 7’lerden yüzde 11’lere yükseldi. Bu eğilim, Türkiye’nin süratle yaşlanan bir nüfus yapısına gerçek ilerlediğini açık biçimde gösteriyor.

MEVCUT KAPASİTE MUHTAÇLIĞA YETMİYOR

Türkiye’de şu anda kamu ve özel dal dahil olmak üzere yaklaşık 450-500 bakım kurumu bulunuyor ve bu tesisler toplamda yaklaşık 30 bin yaşlıya hizmet veriyor. Fakat uzmanlara nazaran bu kapasite süratle artması beklenen talebi karşılamakta yetersiz kalıyor. Gereksinimin ise beş yıl içinde 5 bin toplumsal tesisin üzerine çıkabileceği tabir ediliyor.

Yaşlı nüfus artışı sırf bakım meskeni muhtaçlığını büyütmekle kalmıyor; sıhhat hizmetleri, rehabilitasyon merkezleri, medikal teknoloji yatırımları ve yaşlılara yönelik eser ve hizmet pazarında da genişleme oluşturuyor. Bu durum, kesimi klasik bir toplumsal hizmet alanından çıkararak çok boyutlu bir ekonomik yatırım başlığına dönüştürüyor.

YAŞLI NÜFUS MESKENDE KALMAK İSTEMİYOR

Mevzuata nazaran Türkiye’de 55 yaş ve üzeri bireyler yaşlı bakım konutlarında kalabiliyor. 2025 yılı prestijiyle bu yaş kümesinin toplam nüfus içindeki hissesi yüzde 21,50 düzeyine ulaşmış durumda. Azamî emeklilik yaşı olan 65 yaş dikkate alındığında ise oranların daha da çarpıcı bir tablo sunduğu görülüyor: 2025’te yüzde 11,13 olan 65 yaş üstü nüfus oranının 2030’da yüzde 13,46’ya, 2050’de yüzde 23,05’e ve 2075 sonrasında yüzde 30’lar düzeyine ulaşması bekleniyor.

Kentleşme, çekirdek aile yapısının yaygınlaşması ve genç nüfusun büyük kentlerde ağırlaşması, yaşlı bireylerin klasik aile yapısı içinde bakım görme ihtimalini her geçen yıl azaltıyor. Araştırmalar, 65 yaş üstü bireylerin kendi konutlarında ya da çocuklarının yanında kalma isteğinin azaldığını ortaya koyuyor.

‘YAŞLI HAYAT ÜSSÜ’ HALİNE GELEBİLİRİZ

Avrupa’da yaşlı nüfus oranının yüksekliği ve bakım gereksiniminin artması, Türkiye’yi memleketler arası yatırımcılar açısından cazip bir merkez haline getiriyor. Türkiye’nin doğal hoşlukları, iklim avantajı ve görece düşük işçi maliyetleri, bilhassa yabancı emeklilik fonlarının dikkatini çekiyor.

Sektör temsilcileri, yabancı fonların Türkiye’de yaşlı sıhhat köylerine ilgi gösterdiğini belirtiyor. Önümüzdeki devirde eğitimli işçi yetiştirilmesi ve hukuksal altyapının güçlendirilmesiyle birlikte büyük ölçekli projelerin hayata geçirilmesi bekleniyor. Uzmanlara nazaran Türkiye, önümüzdeki yıllarda sırf kendi yaşlı nüfusuna değil, yurtdışından gelecek emeklilere de konut sahipliği yapan bir ‘yaşlı hayat üssü’ne dönüşebilir.

LÜKS VE ORTA SINIF PROJELER ARTACAK

Sektörde hem lüks segmentte hem de orta gelir kümesine hitap eden projelerde artış bekleniyor. Makul bir gelir düzeyine sahip yaşlı nüfus, tatil köyü konseptinde tasarlanan özel bakım konutlarına ilgi gösteriyor. Fakat talep sadece üst gelir kümesinden gelmiyor.

Emekli ya da kamu kurumlarında kalmak istemeyen, orta gelir seviyesindeki yaşlı bireyler için de özel huzurevleri kıymetli bir alternatif haline geliyor. Türkiye’de de restoran, kafe, spor alanları, hobi bahçeleri, yüzme havuzları, SPA, fizyoterapi ve ağır bakım üniteleri içeren projeler giderek yaygınlaşıyor. Bu dönüşümle birlikte klasik ‘huzurevi’ algısının yerini, daha toplumsal, faal ve bütüncül bir ömür anlayışıyla tasarlanan ‘yaşlı bakım köyleri’nin alması bekleniyor.

NECMİ ÇİÇEKÇİ