Hamaney’in mevti sonrası Irak’ta üç günlük yas ilan edildi

İran devlet televizyonu, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ABD-İsrail atağında hayatını kaybettiğini 28 Şubat’ı 1 Mart’a bağlayan gece yarısı açıkladı.

İran devlet televizyonu, Ali Hamaney’in hayatını kaybettiğini belirterek, “İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı.” ifadesini kullandı.

İran hükümeti de Hamaney’in hayatını kaybetmesi üzerine 40 günlük ulusal yas ve 7 günlük resmi tatil ilan etti.

Meşhed kentindeki İmam İstek Türbesi’nin kubbesine siyah bayrak çekilirken bölgeye gelen İranlılar, Hamaney’in vefatı nedeniyle gözyaşı döktü.

IRAK’TA DA ÜÇ GÜNLÜK ULUSAL YAS İLANI

Irak Hükümet Sözcüsü Basim el-Avvadi tarafından yapılan yazılı açıklamada akın sert bir lisanla kınandı.

Açıklamada, “Irak, bölgeyi eşi gibisi görülmemiş seviyede bir şiddete sürükleyen, çatışmaları körükleyen, memleketler arası güvenlik ve barışı temelden sarsan askeri operasyonların derhal ve kuralsız olarak durdurulması davetini tekrarlamaktadır” sözlerine yer verildi.

ABD BÜYÜKELÇİLİĞİ’NİN BULUNDUĞU BÖLGEYE GİRMEYE ÇALIŞTILAR

Başkent Bağdat’ta sabah saatlerinde İran yanlısı silahlı kümelerin destekçileri, Hamaney’in öldürülmesine ve hava ataklarına reaksiyon göstermek emeliyle ABD Büyükelçiliği’nin de bulunduğu yüksek güvenlikli Yeşil Bölge’ye girmeye çalıştı.

Bağdat’taki Asma Köprü önünde toplanan kalabalık, beton bariyerleri aşmaya yönelince Irak güvenlik güçleri müdahalede bulundu. Protestocuları dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullanıldığı söylendi.

İRAN’IN LİDERİ HAMANEY KİMDİR?

Ayetullah Ali Hamaney 19 Nisan 1939’da Meşhed kentinde doğdu.

Meşhed ve Kum kentlerinde dini ilimler eğitimi alan Hamaney, 1962 yılında Kum’da Ayetullah Humeyni’nin Şah’a karşı başlattığı harekete katıldı. Çeşitli aralıklarla tutuklandı ve sürgüne gönderildi.

1978’de İslam Cumhuriyeti Partisi kurucularından olan Hamaney, ihtilal sonrası Temmuz 1979’da İran İslam Cumhuriyeti Savunma Bakanı Yardımcılığını üstlendi.

24 Kasım 1979’da İslam İnkılabı Muhafızları Ordusu Başkanlığına atanmasının yanı sıra birebir yıl, Tahran Cuma namazı imamlığına atandı. 1980 yılında İmam Humeyni tarafından İran Yüksek Savunma Şurası’na temsilci olarak atandı. Tıpkı yıl, İran Meclisine Tahran milletvekili olarak seçildi.

1981’DE BOMBALI ATAKTA YARALANDI

27 Haziran 1981 tarihinde Tahran Ebuzer Mescidi’nde Halkın Mücahitleri kümesinin düzenlediği sav edilen bombalı atağında ağır yaralandı. Ekim 1981’de yapılan seçimlerde ihtilalden sonra ülkenin 3’üncü Cumhurbaşkanı seçildi. 1985 yılındaki Cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmasıyla da ikinci kere Cumhurbaşkanı oldu.

19892DAN BERİ ÜLKEYİ YÖNETEN İSİM

Humeyni’nin vefatından sonra Hamaney, ülke önderini seçme ve denetlemeyle vazifeli Uzmanlar Meclisi tarafından Haşimi Rafsancani’nin dayanağıyla 1989 yılında ülkedeki en üst makam olan Başkan (Rehber) olarak seçildi.

Yönetimi boyunca Batı aksiliğiyle ön plana çıkan Hamaney, Rusya ve Çin ile güzel bağlantılar kurmaya çalıştı.

İran’da seçimle işbaşına gelen Cumhurbaşkanı hudutlu yetkilere sahipken, Ali Hamaney’in temsil ettiği liderlik makamı, tüm devlet organlarının üzerinde, sahip olduğu anayasal yetkilerle iç ve dış siyaset bahislerinde son kelamı söyleyen isim oldu.

Cumhurbaşkanı dahil olmak üzere tüm devlet organlarının üzerinde bir otoriteye sahip Rehber, İran Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı olarak iç güvenlik ve dış siyaset hususlarında da belirleyici rol oynadı.

Özellikle son yıllarda, idare meseleleri ve ekonomik sorunlardan kaynaklanan sokak şovlarında Hamaney idare aksisi hareketçilerin amacı oldu.