Kolon Kanserinde 7 Risk Faktörüne Dikkat!

Kolorektal kanserler dünyada ve ülkemizde de sık görülen kanser cinsleri ortasında üçüncü sırada yer alıyor. Genetik faktörler, obezite, sistemsiz beslenme alışkanlıkları, sigara kullanımı üzere faktörler kolorektal kanserlere taban hazırlayabiliyor. 45 yaş üzerinde, her iki cinsiyette de daha sık görülmeye başlayan bu kanserler, kalın bağırsağın iç yüzeyinde gelişen poliplerin vakitle kanserleşmesi ile ortaya çıkıyor. Kolonoskopisi ile erken teşhis edilebilen kolon kanseri birinci 5 yıllık süreçte sağ kalımı % 90 ordakikalar içinde artırabiliyor. Memorial Şişli Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Erdem Akbal, 1-31 Mart Kolon Kanseri Farkındalık Ayı” kapsamında kolon kanserinin nedenleri, erken teşhisin ehemmiyeti ve tedavi formülleri hakkında bilgi verdi.

Kolon (kalın bağırsak) kanseri, tüm dünya ile birlikte ülkemizde de hem erkeklerde hem bayanlarda en sık görülen kanserler ortasında üçüncü sırada, kansere bağlı vefatlar açısından ise ikinci sarıda gelmektedir. Kolon kanserinin dünyada görülme sıklığı incelendiğinde tüm dünyada  artış eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Fakat bununla birlikte erken teşhis ve tarama programlarının yaygınlaştırılması da hastalığın tedavisinde kritik oranda artış olduğu ortaya çıkmıştır. Kolorektal kanserlerin büyük çoğunluğu adenomatöz poliplerden gelişmektedir. Adenom–karsinom sekansı olarak tanımlanan bu süreç ekseriyetle 5–10 yıllık bir vakit dilimini kapsar. Bu biyolojik süreç, hastalığın tarama programları ile erken evrede saptanmasına ve hatta premalign lezyon evresinde önlenmesine imkan tanımaktadır.

Tarama 45 yaş sonrası olarak güncellendi

Kalın bağırsak ve rektum kanserleri ailesel, genetik geçişli ve rastlantısal olarak üç sebeple ortaya çıkmaktadır. Kromozom bozukluğu, genetik yapıdaki yapısal ve kimyasal değişimler de kanser sürecinin sebepleri ortasında yer almaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda kolon kanserinin görülme yaşının giderek daha erken yaş kümelerine kaydığını ortaya koymuştur. Bu nedenle birçok memleketler arası kılavuz, ortalama riskli bireylerde tarama başlangıç yaşını 45 olarak güncellemiştir. Bu yaklaşım, erken başlangıçlı kolorektal kanser olaylarındaki artışa karşı hami bir strateji olarak kıymetlendirilmektedir.

Ailenizde kalın bağırsak kanseri varsa…

Kolon kanseri gelişiminde genetik ve çevresel faktörler birlikte rol oynamaktadır. Ailesinde birden fazla kalın bağırsak kanseri olan, kolonoskopide 1 cm’den büyük, yüksek derecede farklılaşma gösteren polip bulunanların başka aile bireylerinde de kanser riskinin arttığı göstermektedir. Kolorektal kanserini artıran en önemli sebepler şunlardır;

1. 45 yaş ve üzeri olmak
2. Ailede kolorektal kanser öyküsü
3. Obezite ve metabolik sendrom
4. Sedanter ömür tarzı
5. Liften yoksul, kırmızı ve işlenmiş etten güçlü beslenme
6. Sigara ve çok alkol tüketimi
7. İnflamatuvar bağırsak hastalıkları

Kolorektal kanserler belirti vermeden ilerliyor

Kolorektal kanserler birden fazla vakit erken evrede hiçbir belirti vermeden seyretmektedir. Semptomlar çoklukla hastalık ilerlediğinde ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle tarama programlarının semptomdan bağımsız olarak yürütülmesi büyük kıymet taşımaktadır. İleri evredeki kolorektal kanserin belirtileri şunlardır;

• Dışkılama alışkanlığında değişiklik
• Rektal kanama
• Demir eksikliği anemisi
• Karın ağrısı
• Açıklanamayan kilo kaybı

Kolonoskopi teşhis ve tedavide kritik kolaylık sağlıyor

Kolonoskopi, kolorektal kanser taramasında altın standart prosedür olarak kabul edilmektedir. Kononoskopi, teşhisin yanı sıra tedavi ve güzelleşmede de hasta için kritik bir avantaj sağlamaktadır. Çünkü tıpkı süreç sırasında poliplerin çıkarılabilmesi, kolon kanserini önleyici tesirinin temelini oluşturmaktadır. Olağan bir kolonoskopi sonrası ortalama riskli bireylerde ekseriyetle 10 yıl ortayla tekrar önerilmektedir. Fakat bu mühlet, ferdî risk faktörlerine ve saptanan lezyonların özelliklerine nazaran değişiklik de gösterebilmektedir.

Belirti yoksa da taramalarınızı yaptırın

Erken evrede saptanan kolorektal kanserlerinde 5 yıllık sağ kalım oranları %90’ın üzerindeyken, ileri evrede saptanan ve tedavisine başlanan hastalıkta bu oran %15’lere kadar düşebilmektedir. Bu nedenle tarama programları ve toplum farkındalığı hayati kıymet taşımaktadır. Çünkü bilinirlik ile kolon kanserini önlenebilir ve erken teşhis ile yüksek oranda tedavi edilebilir bir hastalık olduğu bilinmesi gerekir. Ailesinde kanser hikayesi olan bireylerin hiçbir belirti beklemeden, doktor önerisi doğrultusunda kolonoskopi yaptırması, 45 yaşını dolduran her bireyin ise tarama programına katılması ömür kurtarıcıdır.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı