Garanti BBVA ve TURMEPA’dan deniz çayırlarına mavi nefes

Göcek’te yürütülen çalışmalarla ekilen deniz çayırı sayısı 14 bine ulaşırken, alanlar “oksijen üretim noktası” olarak işaret şamandıralarıyla muhafaza altına alındı. Proje ile deniz çayırı onarımından atık paklığına, mercan ekosistemlerinin korunmasından farkındalık eğitimlerine uzanan bilim temelli ve ölçülebilir çalışmalarla deniz ekosistemlerinde kalıcı tesir yaratılıyor. 

Garanti BBVA, DenizTemiz Derneği/ TURMEPA iş birliğiyle 2021 yılından bu yana sürdürdüğü Mavi Nefes Projesi ile deniz çayırlarının korunmasına yönelik çalışmaları ve ulaşılan somut sonuçları 1 Mart Dünya Deniz Çayırları Günü vesilesiyle kamuoyuyla paylaştı. 

Denizlerin oksijen üretiminde, karbon tavrında ve biyolojik çeşitliliğin devamlılığında kritik rol üstlenen deniz çayırları, Mavi Nefes Projesi’nin ana odak alanlarından birini oluşturuyor. Hala bu bitki odağında Fethiye-Göcek, Marmara Denizi Prens Adaları ve Saros’ta çalışmalara devam ediliyor. 

Proje kapsamında Fethiye-Göcek Özel Etraf Muhafaza Bölgesi’nde yürütülen çalışmalarla bugüne kadar ekilen deniz çayırı fidesi sayısı 14 bine ulaştı. Ekilen alanlarda canlılık oranı yüzde 70’in üzerinde seyrediyor. 2025 yılında Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında Göcek’te gerçekleştirilen 14 bin deniz çayırı ekimi, işaret şamandıralarıyla “oksijen üretim noktası” olarak müdafaa altına alındı. Bu alanlar, denizlerin doğal karbon yutakları ve oksijen kaynakları olarak kritik bir fonksiyon üstleniyor.

Mavi Nefes Marmara Denizi Güzelleştirme Projesi kapsamında, Marmara Denizi’nin ekolojik açıdan en hassas bölgelerinden biri olan Prens Adaları etrafında de müsilajın deniz altı habitatları üzerindeki tesirlerini azaltmaya yönelik saha çalışmaları başlatıldı. Proje ile geliştirilen yenilikçi temizleme tekniğinin alanda test edilmesiyle Marmara Denizi’nin ekolojik dayanıklılığını artırmaya yönelik bilim temelli tahliller üretilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda geliştirilen ve Venturi sistemiyle çalışan yenilikçi temizleme aygıtı da alanda test ediliyor; hava basıncı kullanılarak müsilajın mercanlar, algler ve deniz çayırları üzere hassas canlıların üzerinden ziyan vermeden uzaklaştırılması sağlanıyor.   

DENİZLERİN SESSİZ KAHRAMANLARI

Deniz çayırları sırf oksijen üretmekle kalmıyor; atmosferdeki karbonu tutarak iklim değişikliğiyle çabada kritik bir rol oynuyor. Bir kilometrekare deniz çayırı, ortalama 1.000 insanın yıllık oksijen muhtaçlığını karşılıyor. Birebir vakitte balıklar ve pek çok deniz canlısı için hayat ve üreme alanı oluşturuyor; dalga gücünü azaltarak kıyı erozyonunu önlüyor. Ayrıyeten, sediment katmanlarında geçmiş yüzyılların izlerini saklayarak ekosistemin hafızasını oluşturuyor.

TÜRKİYE’DE BİR BİRİNCİ: GÖCEK’TE 2 BİN YAŞINDA DENİZ ÇAYIRI KEŞFEDİLDİ

Mavi Nefes Projesi kapsamında Göcek’te gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar, Türkiye deniz araştırmaları açısından da kritik bir kilometre taşı oldu. Geçtiğimiz yıl Kızılada açıklarında tespit edilen bir deniz çayırının yaklaşık 2.000 yaşında olduğunun belirlenmesi, ülkemizde bu alanda gerçekleştirilen birinci yaş tayini çalışması olarak kayda geçti. Bu bilgi, Türkiye deniz araştırmaları tarihinde bir birinci ve bölgede yürütülen tüm deniz çayırı ekim çalışmalarının geleceğini etkileyecek kritik bir öge.

“DENİZ ÇAYIRLARI, DENİZLERİN VE GEZEGENİMİZİN GELECEĞİ İÇİN KRİTİK ÖNEMDE”

Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, 1 Mart Dünya Deniz Çayırları Günü hasebiyle yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:

Deniz çayırları, denizlerin ve gezegenimizin geleceği için kritik ehemmiyete sahip doğal varlıklar. Oksijen üretiminden karbon tavrına, biyolojik çeşitliliğin korunmasından kıyıların güvenliğine kadar çok boyutlu bir ekosistem hizmeti sunuyorlar. Mavi Nefes Projesi ile 2021’den bu yana bilimin rehberliğinde attığımız adımlarla denizlerimizin sadece yüzeyini değil, deniz altı ömrünü da müdafaayı hedefliyoruz. Göcek’te 14 bine ulaşan deniz çayırı ekimi ve bu alanların ‘oksijen üretim noktası’ olarak muhafaza altına alınması, uzun vadeli ve kalıcı tesir yaratma kararlılığımızın yansıması. Artık önümüze yeni bir amaç daha koyduk ve 20 bin deniz çayırına ulaşmak istiyoruz. Garanti BBVA olarak sürdürülebilirliği iş stratejimizin merkezinde konumlandırırken, denizlerimizin nefes alması için bilimi, sivil toplumu ve gönüllüleri bir ortaya getirmeye devam edeceğiz.

“DENİZ ÇAYIRLARINI KORUMAK, DENİZLERİN GELECEĞİNİ KORUMAKTIR”

TURMEPA Yönetim Kurulu Lideri Şadan Kaptanoğlu, “Deniz çayırları, deniz ekosisteminin temelini oluşturan ve iklim krizine karşı en güçlü doğal müttefiklerimizden biri olan hassas habitatlardır. Mavi Nefes Projesi ile bilimsel bilgiler ışığında yürüttüğümüz müdafaa ve onarım çalışmaları sayesinde sadece bugünü muhafazayı değil, gelecek kuşaklara sağlıklı ve dirençli denizler bırakmayı amaçlıyoruz. Bölge halkının bilgi ve tecrübesini sürece dahil ederek, bakanlıklar, kamu kurumları ve tüm paydaşlarımızla iştirakçi bir anlayışla alanda birlikte çalışıyor, mahallî sahiplenmeyi güçlendirerek kalıcı tahliller üretmeye devam ediyoruz.” diye konuştu. 

MAVİ NEFES’İN ÇOK BOYUTLU ETKİSİ