Jeopolitik tansiyonlar, denizcilikte tüzel takviyenin ehemmiyetini artırıyor

Türkiye deniz nakliyeciliğinde dünya sıralamasında birinci 10’a yükselirken, ABD/İsrail-İran çatışması başta olmak üzere tırmanan jeopolitik tansiyonların tesiriyle bu alanda türel dayanağın değeri de giderek artıyor. Avukat Seda Yılmaz, her ne kadar bölgesel çatışma, doğal afet, salgın üzere durumlar zorlayıcı sebep kabul edilse de armatörden lojistik firmasına kadar zararın karşılanması için tüm paydaşlara düşen sorumluluklar olduğuna dikkati çekti. 

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın açıklamasına nazaran bin groston ve üzeri Türk sahipli deniz ticaret filosu, 53,1 milyon detveyt kapasitesiyle dünyada 10. sıraya yükseldi. TÜİK datalarına nazaran geçen yıl, deniz yoluyla taşınan ihracat yükü ise yüzde 5,2 artarak 153 milyar 816 milyon doları buldu. İhracatın yüzde 56,3’ü deniz yoluyla taşınırken, çatışmalar, kazalar ve öteki riskler nedeniyle bu alanda türel dayanağa gereksinim da büyüyor. 

Türkiye’nin denizcilikteki atılımını kıymetlendiren Avukat Seda Yılmaz, “Filomuzun büyümesi, dünyaya açılmayı da beraberinde getiriyor fakat denizcilik, yararlı olduğu kadar riskli de bir alan.” dedi.  

Kazalar ve Güvenlik Riskleri Artıyor 

Yılmaz, gemi yangınları, kazalar, korsan hücumları ve savaş risklerinin milyarlarca dolarlık kayıplara yol açtığını belirterek, “En son yayımlanan milletlerarası istatistiklere nazaran global deniz kazaları, 2024’te yüzde 10 artarak 3.310’a ulaştı. 2025 yılında ise korsan akınlar yüzde 18’lik artışla 137’ye çıktı.” bilgilerini paylaştı.   

“Savaş Riskleri Hakikat Yönetilmeli” 

ABD/İsrail-İran çatışması ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere de değinen Yılmaz, “Orta Doğu’daki sıcak çatışma bölgelerinde seyreden gemilerin sigorta poliçelerindeki özel kaideler ve ‘savaş riskleri’ klozlarının yanlışsız yönetilmesi, çok değer kazandı. Çatışma periyotlarında, bölgeden geçecek tankerler için sağlanan teminatlar kapsam dışı bırakılabiliyor yahut ek prim karşılığında yine düzenlenebiliyor. Hasar ve kazalarda sorumluluk paylaşımı, zorlayan sebep değerlendirmesi, sigorta tazminatları ve dava süreçleri, memleketler arası hukuk takviyesini ve öngörülebilir kontratların gereğini zarurî kılıyor.” diye konuştu.

“Hasar Durumlarında Her Dakikanın Değeri Var”

Yılmaz, hasar ve kazalarda süratli müdahalenin kural olduğunun altını çizdi. Hasarın tespiti için gemi yahut limanda hazırlanacak rapor ve bildirimlerin vakit kaybetmeden yapılması gerektiğini vurgulayan Yılmaz, “Tüm tarafların, risklere evvelce ne kadar hazır oldukları da sorumluluğun hafiflemesi açısından belirleyici olabiliyor. Zorlayan sebep durumunda ziyanı tedbire önlemlerinin ve alternatif planların devreye girmesi büyük değer taşıyor.” ifadelerini de kullandı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı