Fed’in yeni başkanı Warsh zorlu bir imtihanla karşı karşıya

ABD Başkanı Donald Trump’ın ocak ayında Fed başkanlığına aday gösterdiği Warsh, Beyaz Saray’da dün düzenlenen merasimde yemin ederek misyonu Jerome Powell’dan devraldı.

Beyaz Saray’da yemin eden son Fed başkanı 1987 yılında Alan Greenspan olmuştu.

ABD Başkanı Trump, Warsh’un yemin merasiminde yaptığı konuşmada, Warsh’un eğitimi ve mesleğine işaret ederek, “Amerika’da Fed’e liderlik etmek için Kevin Warsh’tan daha donanımlı hiç kimse yok.” dedi.

Trump, “Kevin’ın büsbütün bağımsız olmasını istiyorum. Bağımsız olmasını ve yalnızca şahane bir iş çıkarmasını istiyorum. Bana bakma, hiç kimseye bakma, yalnızca kendi bildiğini yap ve kusursuz bir iş çıkar.” tabirini kullandı.

Resmi vazife müddeti 15 Mayıs’ta dolan Powell’ın ardından Fed’in yeni başkanı olan Warsh, görevini güç ve kararlılıkla üstleneceğini söyledi.

Warsh, “Hem geçmişteki muvaffakiyet ve kusurlardan ders çıkararak, durağan çerçeve ve modellerden sıyrılarak, dürüstlük ve performans konusunda net standartları koruyarak, ıslahat odaklı bir Fed’e liderlik edeceğim.” diye konuştu.

ABD iktisadı için kritik bir periyotta Fed’in idaresini üstlenen ve başkanlık misyonu 21 Mayıs 2030’a kadar sürecek​​​​​​​ Warsh, İran savaşıyla hızlanan enflasyon, tırmanan hazine tahvili faizleri, istihdam piyasasındaki zayıflama, yükselen gümrük vergileri, Fed yetkilileri ortasındaki fikir ayrılıkları ve Trump’ın faiz indirimi baskısı üzere ekonomik ve siyasi pürüzlerle karşı karşıya bulunuyor.

Warsh’u güçlü bir enflasyonist ortam bekliyor

Warsh, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın tetiklediği petrol fiyatlarının enflasyonu son üç yılın tepesine taşıdığı bir periyotta Fed’in dümenine geçti.

ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre, ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) nisanda aylık bazda yüzde 0,6 ile beklentilere paralel bir artış kaydederken, yıllık bazda yüzde 3,8 ile Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek düzeyini gördü.

Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de nisanda aylık yüzde 1,4, yıllık bazda ise yüzde 6 arttı. Böylelikle ABD’de ÜFE, aylık bazda Mart 2022’den, yıllık bazda ise Aralık 2022’den bu yana en yüksek oranda artış kaydetti.

FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİLERİ RAFA KALKIYOR

Nispeten direncini koruyan iş gücü piyasası da nakdî gevşeme tarafındaki argümanların zayıflamasına yol açıyor.

Yükselen hazine tahvili getirileri uzun vadeli faizlere baskı yaparken, Fed’in bilanço büyüklüğü de tartışılıyor.

Bankanın 2018 başında 4,4 trilyon dolar düzeyindeki bilanço büyüklüğü, Kovid-19 salgınına yönelik müdahalelerle 2022’de yaklaşık 9 trilyon dolarlık doruğa ulaşmasının akabinde Mayıs 2026 prestijiyle 6,7 trilyon dolar civarında dengelenmiş durumda bulunuyor.

Bu durum, siyaset faizlerini düşürmesi tarafında ağır siyasi baskı altında olan Fed’in 16-17 Haziran’daki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısına birinci defa başkanlık edecek Warsh için kuvvetli bir tablo ortaya koyuyor.

Banka içindeki istikrarlar de değişirken “güvercin” yaklaşımıyla dikkati çeken Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran’ın vazifesinin sona ermesi, mümkün faiz indirimlerini destekleyebileceklerin sayısını azaltıyor.

Faiz patikası konusunda halihazırda bölünmüş olan Fed’in 2026’da faiz indirimi yapma mümkünlüğü rafa kalkarken, piyasalarda faiz artışı ihtimali de fiyatlanıyor.

Fed’in 28-29 Nisan’da düzenlenen son toplantısına ait tutanaklar da yetkililerin birçoklarının enflasyonun yüzde 2’nin üzerinde seyretmeye devam etmesi halinde siyaset duruşunda bir ölçü sıkılaştırmanın uygun olabileceği görüşünde olduğunu ortaya koydu.

Trump’ın faiz indirimi baskısı karşısında Warsh’un izleyeceği strateji merak ediliyor

Eski Fed Başkanı Powell’ı uyguladığı para siyaseti nedeniyle sert formda eleştiren Trump’ın agresif faiz indirimi talepleri ile enflasyon realitesi ortasında kalacak Warsh’un, nasıl bir yol izleyeceği ve Beyaz Saray ile ortasında nasıl bir istikrar kuracağı merak ediliyor.

Analistler, hızlanan enflasyon ve Fed yetkilileri ortasındaki bölünmenin Warsh’un Fed başkanı olarak görevlerini yerine getirirken tıpkı vakitte Lider Trump’ı “memnun” etmesini zorlaştıracağını belirtiyor.

Öte yandan Trump’ın hafta başında ABD basınında yer alan Warsh’un “ne istiyorsa onu yapmasına” müsaade vereceğine yönelik açıklamaları ile yemin merasiminde “tamamen bağımsız olmasını istediğine” dair tabirleri, daha evvel lisana getirdiği “faizleri düşürecek bir Fed Başkanı seçeceğine” dair sözleriyle çelişiyor.

Bu durum piyasalarda merkez bankasının bağımsızlığına ait tartışmaların canlı kalacağına işaret ediyor.

“Warsh bu ortamda ‘çok güvercin’ görünmekten kaçınacaktır”

ING Amerika Araştırma Bölgesel Başkanı Padhraic Garvey, AA muhabirine, İran’daki savaşın gündeme hakim olması dolayısıyla yeni Fed Başkanı Warsh’un Bankanın para siyaseti üzerinde çok az tesirinin olacağını belirterek, “Savaş bir biçimde sona erdiğinde, Warsh’un planladığı faiz indirimi gündemini ele alması için daha fazla alan oluşacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

Görev değişimiyle Fed’in para siyasetinin dramatik bir biçimde değişmeyeceğini vurgulayan Garvey, Warsh’un komitede tek oy hakkına sahip olması nedeniyle faizleri istese bile tek başına düşüremeyeceğine işaret etti.

Garvey, “Warsh için bir avantaj, devam eden enflasyon artışları göz önüne alındığında, hazirandaki birinci toplantısından itibaren tarafsızdan şahine yakın bir duruş benimsemesinin yadırganmayacak olması. Bu durum, siyasi müdahale tasalarının bir kısmını hafifletmeye yardımcı olabilir.” diye konuştu.

Yakıt maliyetlerindeki artışın enflasyonun son beş yıldır Fed’in yüzde 2 amacının üzerinde seyrettiği bir ortamda kısa vadeli zorluklar yarattığına dikkati çeken Garvey, Warsh’un “çok güvercin” görünmekten kaçınacağını kaydetti.

Garvey, Warsh’un orta ve uzun vadede daha düşük borçlanma maliyetleri fırsatını vurgulayacağına değinerek, Fed’in yeni liderinin teknoloji ve yapay zeka yatırımlarının verimliliği artıracağı ve ABD’nin enflasyon yaratmadan daha süratli büyümesini sağlayacağı fikrine katıldığını söz etti.

Warsh’un başka bir teorisine nazaran Fed’in elindeki her 1 trilyon dolarlık tahvilin kabaca siyaset faizinde 50 baz puana tekabül ettiğini aktaran Garvey, sonuç olarak bilanço küçültmenin faiz indirimlerini kolaylaştırdığını lisana getirdi.