ABD’nin mühimmat stoku krizde

ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği taarruzların birinci 36 saati, Batı askeri kapasitesinin dayanıklılığını gözler önüne serdi. Hücumlar sırasında 3 binden fazla hassas güdümlü mühimmat ve füze savunma sistemi kullanıldı. İran ise binlerce füze fırlatarak “yıpratma savaşı” yürüttü. Uzmanlar, İran hava savunmasının pasif kalmasını ABD ve İsrail’in teknolojik üstünlüğüne bağlıyor.

Ancak bu ağır kullanım, mühimmat stoklarının süratle tükenmesine ve yine ikmal sürecinde önemli zorluklara yol açtı.

ÇİN’E BAĞIMLI TEDARİK ZİNCİRİ

Modern mühimmatların büyük kısmı, Çin’in denetimindeki az toprak elementlerine bağımlı olarak üretiliyor. Güdüm kitleri üzere yüksek teknoloji bileşenlerin temini için bu mineraller kritik değerde. Ham unsur çıkarımı, işlenmesi ve mühimmat üretimi çok basamaklı ve vakit alıcı bir süreç.

Uzmanlar, ham unsur siparişlerinin kısa müddette çözülebileceğini lakin üretim kapasitesi, eğitimli işgücü ve özel ekipman eksikliklerinin çözülmesinin aylar alabileceğini belirtiyor.

DEĞERLİ SİSTEMLER TEHLİKEDE

Katar’daki AN/FPS-132 erken ihtar radarı ve Bahreyn’deki AN/TPS-59 radar sistemi, İran’ın füze ataklarında imha edildi. Yeni sistemlerin üretimi yıllar sürebiliyor; AN/FPS-132 için 5–8 yıl, AN/TPS-59 için 12–24 ay gerekiyor. Her iki sistem için gerekli olan galyum ve bakır üzere kritik hammaddelerin büyük çoğunluğu Çin’in denetiminde bulunuyor.

STRATEJİK HAZIRLIK ELEŞTİRİSİ

Analistler, Batı’nın askeri hazırlıklarının sadece silah sayısına dayandığını, lakin asıl muvaffakiyetin savaş sırasında kullanılabilir mühimmat kapasitesi ve stokların süratli doldurulmasına bağlı olduğunu vurguluyor. Tomahawk ve GBU-57 üzere kritik mühimmatların sonlu üretimi ve THAAD üzere hava savunma sistemlerinin özel kesimlere bağımlılığı, yapısal meseleleri derinleştiriyor.

GELECEĞİN SAVAŞLARI MÜHİMMATA BAĞLI

Batı’nın en gelişmiş silah sistemlerinin uzun ve karmaşık tedarik zincirlerine bağımlılığı, gelecekteki çatışmaların bahtını belirleyecek. Uzmanlar, kimin daha âlâ teknolojiye sahip olduğunun değil, kimin mühimmat depolarını daha süratli ve sürdürülebilir formda doldurabildiğinin galibi belirleyeceğini kaydediyor.