Okullarda zorbalığa karşı yeni model: Nezaket ve Ruhsal dayanak

Meclis bünyesinde çalışmalarını sürdüren Akran Zorbalığının Araştırılması Alt Komisyonu‘nda, akran zorbalığıyla gayrete yönelik hazırlanan taslak rapor kapsamında geniş kapsamlı siyaset teklifleri ele alındı.

Görüşmelerde, eğitim ortamlarının güvenliğini artırmaya, öğrencilerin psikososyal gelişimini desteklemeye ve dijital riskleri azaltmaya yönelik çok boyutlu bir yaklaşım dikkat çekti.

Öne çıkan teklifler ortasında, İstanbul’daki 25 okulda başlatılan “akran nezaketi eğitimi” uygulamasının Türkiye geneline yayılması, zorbalık yerine nezaket odaklı bir yaklaşımın benimsenmesi ve “akrandan akrana eğitim” modelinin genişletilmesi yer aldı. Bu yaklaşımın öğrenciler ortasında empati, hürmet ve müsamaha temelli bağlantısı güçlendireceği, eğitim süreçlerinde olumlu davranışların kalıcı biçimde teşvik edilmesine katkı sağlayacağı söz edildi.

Türkiye Gazetesinden Esma Altın’ın haberine nazaran: Taslak raporda yer alan birtakım teklifler şöyle:

“ÖĞRENCİLER İÇİN YENİ BİR SİSTEM KURULMALI”

“Zorbalıkla uğraşta, tüm paydaşları kapsayan ve cezalandırma yerine onarıcı adaleti temel alan ‘Güvenli Okul İklimi Politikası’ oluşturulmalı. Ayrıyeten öğrencilerin yaşadıkları problemleri inançlı ve anonim biçimde bildirebilecekleri, dijital ve fizikî bileşenleri olan erişilebilir bir sistem kurulmalı. Koridor, bahçe ve yemekhane üzere riskli alanlarda güvenlik tedbirleri artırılmalı. Siber zorbalıkla gayret kapsamında, cep telefonu kullanımı sonlandırılmalı, okullarda telefon dolapları uygulaması yaygınlaştırılmalı ve SİBERAY programının okullarda aktifleştirilmeli.

“PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK MECBURÎ MÜFREDATTA OLMALI”

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan zorbalıkla çaba içerikleri tüm okul kademelerine ulaştırılmalı, bilhassa kırsal bölgelerde yaygınlaştırılmalı. Bunun yanı sıra ruhsal dayanıklılık eğitimleri zarurî müfredata dahil edilmeli. Okul öncesi ve ilkokul seviyesinde ihmal ve istismar bahislerinde zarurî farkındalık eğitimleri yapılmalı.

“OKULLARDA TERAPİ ODALARI KURULMALI”

Fiziksel imkanı uygun okullarda terapi odalarının kurulmalı. Kişisel ve küme temelli ruhsal dayanak çalışmalarının yürütülmeli. Ortaöğretimde ise atölye temelli programlarla öğrenciler his düzenleme, gerilim idaresi ve sağlıklı kimlik gelişimi alanlarında desteklenmeli. Bibliyoterapi ve sinema terapisi üzere formüller de eğitim süreçlerine entegre edilmeli.

“E-REHBERLİK VE RİSK HARİTALANDIRMA SİSTEMİ”

Okullarda e-Rehberlik sistemi üzerinden yürütülen çalışmaların güçlendirilmeli. Vilayetler ve okullar bazında yapılan rehberlik faaliyetleri, kullanılan malzemeler ve müdahale cinsleri tertipli olarak izlenmeli ve raporlanmalı. Ülke genelinde zorbalık cinsleri, yoğunluk alanları ve eğilimleri ortaya koyan risk haritalandırma sistemleri oluşturulmalı. Kelam konusu sistemin, hangi bölgelerde hangi tıp zorbalığın ağırlaştığını tahlil ederek erken ihtar ve önleyici siyaset geliştirilmesine katkı sağlayacağı belirtiliyor.

“AKRAN ARABULUCULUĞU MODELİ GELİŞTİRİLMELİ”

Akran arabuluculuğu, akran danışmanlığı ve akran mentorluğu modelleri tüm okullarda kurumsallaştırılmalı. Bu yapıların öğrenciler ortasında dayanışmayı artıracağı ve okul iklimini olumlu tarafta etkileyeceği bedellendiriliyor.

“OKUL DIŞI ZORBALIK DA TAKİP EDİLMELİ”

Okul dışı zorbalık davranışları da izleme sistemine dahil edilmeli, ilgili kurumlarla iş birliği içinde değerlendirilmeli. Mevcut disiplin yönetmeliğine “okuldan kısa periyodik uzaklaştırma” yaptırımı eklenmeli. Ayrıyeten MEB uyumunda “Zorbalıkla Gayret Hareket Planı” hazırlanmalı ve tüm okullara ulaştırılmalı.

“ZORBALIK İÇERMEYEN YAYINLARA SERTİFİKA”

BTK bünyesinde yapay zeka dayanaklı erken ikaz sistemleri kurulmalı, dijital platformlarda çocuklara yönelik içerikler denetlenmeli ve riskli içeriklerin otomatik olarak raporlanmalı. Oyun platformlarında müddet denetim sistemleri ve ebeveyn kontrol modülleri mecburî hale getirilmeli. Medya ve dijital platformlara yönelik “Zorbalık içermeyen içerik sertifikası” geliştirilmeli. Ayrıyeten çocukların anonim biçimde uzman takviyesi alabileceği dijital platformlar ve riskli davranışları erken tespit eden “Dijitanaliz” uygulaması yaygınlaştırılmalı.

“OKULLARDA VELİ AKADEMİSİ MODELİ UYGULANMALI”

“Veli Akademisi” modeliyle ebeveynlere uygulamalı eğitimler verilmeli, okul rehberlik servislerinde veli müşavere saatleri oluşturulmalı ve babalar sürece daha faal dahil edilmeli. Ailelerin takibi için bakanlıklar ortası dijital sistem kurulmalı.

“ULUSAL KOORDİNASYON KURULU OLUŞTURULMALI”