Bakanlık taslak hazırladı: Araç kiralamada yeni periyot

Ticaret Bakanlığınca, otomotiv bölümünde adil, rekabetçi ve istikrarlı bir piyasa yapısının korunmasına ve tüketici memnuniyetinin en üst seviyeye çıkarılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.

Bu çerçevede, ülke iktisadı için stratejik değere sahip olan motorlu kara taşıtı kiralama kesiminde, hizmet kalitesini artırmak, kayıt dışılığı önlemek ve tüketici mağduriyetlerini ortadan kaldırmak maksadıyla “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı” hazırlandı. Hazırlanan

taslak, kamuoyunun ve kesim paydaşlarının görüşüne sunuldu.

Taslakla, taşıt kiralama faaliyetlerinin kurumsal bir yapıya kavuşturulması gayesiyle işletmeler ve kiralanan taşıtlar için makul standart ve kurallar getiriliyor. Kiralama süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirlik sağlanması, kontrat kaidelerinin netleştirilmesi ve araçların teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesiyle, tüketicilerin daha uygun korunmasına katkı sağlamayı amaçlayan kelam konusu taslak çalışma, dalda adil rekabet ortamının tesis edilmesini hedefliyor. Bilhassa tüketicilerce gerçekleştirilen kiralamalar yönetmelik taslağının çerçevesinde yer alırken, işletmelere yapılan ve uzun vadeli kiralamalar ise kapsam dışında tutuluyor.

“Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak

Buna nazaran, ticari faaliyet doğrultusunda taşıt kiralayan her işletmenin, yetki evrakı alması mecburî olacak. Yetki dokümanı verilmesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, iş yerinin ikamet yahut diğer bir mesleksel ya da ticari faaliyet gayesiyle kullanılmaması ve vergi mükellefi olması gerekecek.

Ayrıyeten, kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, makul kabahatlerden karar giymemesi, Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” evrakını taşıması koşulu da bulunacak.

Bu çerçevede, motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ile kiralamaya husus taşıtların, takip ve denetimi emeliyle Bakanlıkça “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak. Yetki dokümanı müracaatları ve öteki belgelendirme süreçleri, bu sistem üzerinden gerçekleştirilecek.

Etraf dostu ulaşım teşvik edilecek

Öte yandan Tüketici güvenliği ve hizmet kalitesini artırmak hedefiyle kiralanacak taşıtlara, yaş, kilometre ve çevresel standartlar üzere niteliksel hudutlar getirilecek.

Klasik taşıtlar hariç olmak üzere, 100 bin kilometrenin üzerinde yahut 5 yaşından büyük taşıtlar kiraya verilemeyecek. İşletmelerin en az 5’inin, kendine ilişkin olmak üzere, toplam en az 10 taşıta sahip olması gerekecek.

Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmeler için birinin Türkiye’de üretilmesi şartıyla, en az 2 hibrit yahut elektrikli taşıtı, filolarında bulundurma zaruriliği getirilerek, etraf dostu ulaşım teşvik edilecek ve yerli üretim desteklenecek.

Depozito düzenlemesiyle tüketici mağduriyetleri önlenecek

Taslak, kontrat ve ödeme süreçlerinde yaşanan mağduriyetleri önlemeye yönelik de değerli konular içeriyor. Buna nazaran, alınabilecek depozito fiyatı, 1-6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7-30 günlük yahut haftalık kiralamalarda en fazla 7 günlük kira bedeliyle sonlandırılacak. Depozitodan kesinti yapılabilecek durumlar da yönetmelikle belirlenecek. Tüketicilerin en büyük problemlerinden biri olan depozito iadesine yönelik adımlar da atılıyor. Bu kapsamda, taşıtın tüketici tarafından iade edildiği tarihi izleyen 7 gün içinde, depozito iadesinin yapılması mecburî olacak.

Tüketicilere, ön ödemeli rezervasyonlarda, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar hiçbir münasebet göstermeden ve kesinti olmaksızın, rezervasyonunu iptal edebilme hakkı tanınacak.

Ayrıyeten olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden rastgele bir bedel talep edilememesi, depozitodan rastgele bir kesinti yapılamaması sağlanacak.

Periyodik bakımı vaktinde yaptırılmayan taşıtlar kiraya verilemeyecek

Mevsim kurallarının gerekli kıldığı periyotlarda, kiracı tarafından talep edilmesi halinde, işletme tarafından kış lastiği sağlanması mecburî olacak. Periyodik bakımı vaktinde yaptırılmayan taşıtların, kiraya verilmesi engellenecek. Kasko ve sigorta teminatları, kiralama bedeline dahil edilerek, kiracının sigorta ve kaskodan yararlanma hakkının, ek bir fiyat yahut kurala bağlanamaması sağlanacak. Kiralama işletmelerine, hasar ve arıza durumlarında kiracının her an kolay kolay ulaşabilmesi için irtibat imkanı sunma, daima ve erişilebilir bir bildirim altyapısı oluşturma yükümlülüğü getirilecek.

İşletme ile kiracının mutabakata vardığı durumlar hariç olmak üzere, mahkeme kararı olmadan kiracıdan “değer kaybı” ismi altında rastgele bir fiyat talep edilemeyecek. Böylelikle keyfi uygulamaların önüne geçilecek ve tüketicinin mağdur edilmesi önlenecek.

Navigasyon ve bebek koltuğu bedelsiz sağlanacak

Kiracının talebi halinde bebek koltuğu, navigasyon ve süratli geçiş sisteminin (HGS) işletme tarafından bedelsiz sağlanması mecburî olacak.

İlan siteleri ve çevrim içi platformlar, taşıt kiralama ilanı veren işletmelerin, yetki dokümanına sahip olup olmadığını denetim etmekle yükümlü olacak. Yetki evrakı olmayan işletmelerin, bu platformlarda ilan vermesi engellenecek. Dalın bu yeni yapıya ahenk sağlamasını kolaylaştırmak hedefiyle mevcut işletmelere yetki evrakı almaları için 1 Ocak 2027’e kadar mühlet tanınacak.