15 maddelik kanun teklifi TBMM’ye sunuldu

AK Parti Küme Başkanlığı tarafından 5 Mayıs 2026 tarihinde TBMM Başkanlığı’na sunulan “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”nin 10. unsuru, vergiye istekli ahengi artırmak ve kayıt dışı varlıkları iktisada dahil etmek hedefiyle yeni bir varlık barışı düzenlemesi içeriyor. Teklif, Mustafa Oğuz (Burdur), Seydi Gülsoy (Osmaniye), Hüseyin Altınsoy (Aksaray) ve Ertuğrul Kocacık (Sakarya) başta olmak üzere çok sayıda AK Parti milletvekili tarafından imzalandı.

Kimler yararlanabilecek?

Düzenlemeden hem gerçek bireyler hem de hukukî bireyler (şirketler) yararlanabilecek. Yurt dışında bulunan para, döviz, altın, menkul değer ve öbür sermaye piyasası araçları ile yurt içinde olup kayıt dışı kalan tıpkı tür varlıklar kapsam dahilinde. Beyanın 31 Temmuz 2027 tarihine kadar yapılması ve bildirilen varlıkların iki ay içinde Türkiye’deki banka yahut aracı kurumlara transfer edilmesi ya da yurt içinde fiziki olarak bu hesaplara yatırılması mecburî.

Vergi oranları nasıl belirlenecek?

Teklife nazaran vergi oranları, beyan edilen varlıkların tutulma mühletine nazaran kademeli olarak hesaplanacak. Buna nazaran devlet iç borçlanma senetleri yahut kira sertifikaları üzere araçlarda en az 5 yıl tutulacağı taahhüt edilen varlıklar için vergi oranı sıfır olarak uygulanacak. Mühlet kısaldıkça oran yükseliyor: 4 yıl taahhüt edenlere yüzde 1, 3 yıl taahhüt edenlere yüzde 2, 2 yıl taahhüt edenlere yüzde 3, 1 yıl taahhüt edenlere yüzde 4, hiç taahhüt vermeyenlere ise yüzde 5 oranında vergi uygulanacak. 1 Ocak 2027 ile 31 Temmuz 2027 tarihleri ortasında yapılacak bildirimlerde bu oranlar yarım puan artırımlı uygulanacak.

Vergi incelemesi yapılmayacak

Teklifin en dikkat çeken ögelerinden biri, kaidelere uyan beyanlar için vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaması öngörülmesi. Yani beyanda bulunulan varlıklar nedeniyle ilgili şahıslar daha evvel neden beyan etmedikleri gerekçesiyle soruşturma ya da cezayla karşılaşmayacak. Lakin bu garantinin öteki mevzuat kapsamındaki önlemlerin uygulanmaması manasına gelmediği teklifin münasebetinde bilhassa vurgulanıyor.

Yurt içi kayıt dışı varlıklar da kapsama giriyor

Düzenleme sadece yurt dışındaki varlıklarla hudutlu değil. Gelir yahut kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye’de bulunmakla birlikte yasal defter kayıtlarına girmeyen para, altın, döviz, menkul değer ve öbür sermaye piyasası araçları da 31 Temmuz 2027 tarihine kadar bankaya ya da aracı kurumlara bildirilebilecek. Bu varlıkların bildirim tarihinden itibaren banka yahut aracı kurumlara yatırılması mecburî tutuluyor.

İşte husus madde teklifte yer alan düzenlemeler:

Tüm unsurları tek tek tarayıp haber formatına çeviriyorum.

Madde 1 – Vergi borcuna 72 ay taksit, 1 milyon TL’ye kadar teminatsız erteleme

Vergi ve başka kamu borçlarını ödeme zahmeti çeken mükellefler için kıymetli bir kolaylık geliyor. Mevcut düzenlemede azami 36 ay olan taksit müddeti 72 aya çıkarılıyor. Teminat aranmaksızın ertelenebilecek borç meblağı ise 50 bin TL’den 1 milyon TL’ye yükseltiliyor. Düzenlemeyle mükelleflerin ödeme kapasitesinin artırılması ve kamu alacaklarının daha faal tahsil edilmesi hedefleniyor.

Madde 2 – Türkiye’ye yerleşen varlıklı şahıslara yüzde 1 veraset vergisi

Yurt dışı gelir vergisi istisnasından yararlanan şahısların, bu istisna müddeti içinde miras yoluyla edindikleri mal intikalleri için veraset vergisi oranı yüzde 1 olarak sabitlenecek. Genel veraset vergisi oranlarının çok altında belirlenen bu düzenlemeyle, varlıklı bireylerin ve memleketler arası sermayenin Türkiye’ye yerleşmesinin teşvik edilmesi amaçlanıyor.

Madde 3 – Teknogirişim çalışanlarına pay senedi istisnası iki katına çıkıyor

Teknogirişim şirketlerinde çalışanlara patronlarınca bedelsiz yahut indirimli verilen hisse senetlerindeki gelir vergisi istisnası sonu, yıllık brüt fiyatın bir katından iki katına yükseltiliyor. Ayrıyeten bu hisselerin tam istisnayla elden çıkarılabilmesi için aranan 12 yıllık mühlet 6 yıla indiriliyor. Kademeli vergilendirme sistemi de yine düzenleniyor: Hisselerin 2 yıl içinde satılması halinde istisna edilen verginin tamamı, 2-4 yıl ortasında yüzde 75’i, 4-6 yıl ortasında ise yüzde 25’i gecikme faizleriyle birlikte patrondan tahsil edilecek. Düzenlemeyle nitelikli iş gücünün elde tutulması ve teknoloji girişimciliği ekosisteminin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Madde 4 – Türkiye’ye yerleşenlere 20 yıl boyunca yurt dışı gelir vergisi istisnası

Türkiye’ye yeni yerleşen ve son 3 yılda Türkiye’de vergi mükellefi olmayan gerçek şahısların yurt dışından elde ettikleri yarar ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulacak. Düzenlemenin 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli sayılması planlanıyor. Önlemin emeli ülkeye döviz girişini artırmak ve Türkiye’yi milletlerarası yatırımcılar için cazibe merkezi haline getirmek olarak açıklanıyor. Yurt içinde elde edilen gayrimenkul, menkul sermaye iradı ve kıymet artış karları bu istisna kapsamının dışında tutulacak.

Madde 5 – Nitelikli hizmet merkezi çalışanlarına gelir vergisi muafiyeti

En az 3 ülkede faaliyet gösteren ve gelirinin yüzde 80’ini yurt dışındaki bağlantılı şirketlerden elde eden “nitelikli hizmet merkezi” statüsündeki şirketlerde çalışan işçinin fiyatlarının brüt minimum fiyatın 3 katını aşmayan kısmı (İstanbul Finans Merkezi’ndeki merkezler için 5 katı) gelir vergisinden muaf tutulacak. Bu çalışanlara ilişkin kağıtlar damga vergisinden de istisna edilerek patronların istihdam maliyetleri düşürülmek isteniyor.

Madde 6 – “Nitelikli Hizmet Merkezi” statüsü tanımlanıyor

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’na yeni bir husus eklenerek “Nitelikli Hizmet Merkezi” kavramı türel tabana oturtulacak. En az 3 ülkede etkin faaliyeti olan ve yıllık hasılatının en az yüzde 80’ini yurt dışındaki alakalı şirketlerden elde eden sermaye şirketleri bu statüye hak kazanabilecek. Finansal danışmanlık, stratejik idare, risk idaresi, teknoloji danışmanlığı üzere üst seviye hizmetlerin Türkiye’den koordine edilmesi hedefleniyor.

Madde 7 – Transit ticarette ve nitelikli hizmet merkezlerinde kurumlar vergisi indirimi yüzde 95’e çıkıyor

Yurt dışından alınan malın Türkiye’ye getirilmeden satılması formunda tanımlanan transit ticaret ile nitelikli hizmet merkezlerinin bu faaliyetlerden elde ettiği yararlara uygulanacak kurumlar vergisi indirim oranı yüzde 95 olarak belirleniyor. İstanbul Finans Merkezi’nde iştirakçi dokümanıyla faaliyet gösteren kurumlar için bu oran yüzde 100, yani tam muafiyet manasına geliyor. Düzenlemeyle döviz getirici faaliyetlerin teşvik edilmesi planlanıyor.

Madde 8 – İhracatçı üreticilerde kurumlar vergisi yüzde 9’a iniyor

Ürettikleri malları direkt ihraç eden imalatçı kurumların bu ihracattan elde ettiği karlara yüzde 9 oranında kurumlar vergisi uygulanacak. Mevcut yüzde 25 olan genel orana kıyasla 16 puanlık bir indirime karşılık gelen bu düzenleme, ihracat yapan lakin imalatçı olmayan öteki kurumları da kapsıyor: bu kümedeki şirketlerin ihracat karlarına yüzde 14 oranı uygulanacak (11 puan indirim). Düzenlemenin 2027 yılı ve sonrasındaki vergilendirme periyotlarından itibaren geçerli olması öngörülüyor.

Madde 9 – Teşvikler taban kurumlar vergisi hesabında matrahtan düşülecek

Transit ticaret, nitelikli hizmet merkezleri ve İstanbul Finans Merkezi kapsamında sağlanan çıkar indirimlerinin “Yurt İçi Minimum Kurumlar Vergisi” matrahından düşülmesine imkan tanınacak. Böylelikle sunulan vergi teşviklerinin minimum vergi uygulaması nedeniyle fiilen etkisiz kalmasının önüne geçilmesi ve yatırımcılar için öngörülebilir bir vergi ortamı oluşturulması amaçlanıyor.

Madde 11 – Teknogirişim rozetine “paya dönüştürülebilir borç sözleşmesi” kolaylığı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından “teknogirişim rozeti” verilmiş, halka açık olmayan şirketlerin hisseye dönüştürülebilir borç mukaveleleri (convertible note) aracılığıyla yatırım almaları kolaylaştırılıyor. Bu kontratlara dayalı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu’ndaki kaideye bağlı sermaye artırımı kararları uygulanmayacak. Ayrıyeten “Dijital Şirket” statüsü kazanan teşebbüsler, kuruluşlarından itibaren 3 yıl boyunca oda kayıt fiyatı ve aidatından muaf tutulacak.

Madde 12 – İFM’deki gelir vergisi istisnası tüm iştirakçilere genişliyor

İstanbul Finans Merkezi’nde yurt dışı deneyimi bulunan işçiye sağlanan gelir vergisi istisnası şimdiye kadar sırf finansal kuruluş çalışanlarını kapsıyordu. Yapılacak değişiklikle bu hak İFM’deki tüm iştirakçi kurum çalışanına tanınacak. Düzenlemeyle merkezin memleketler arası yetenekler için çekim gücünün artırılması hedefleniyor.

Madde 13 – İFM’de kurumlar vergisi indirimi 2031’den 2047’ye uzuyor

İFM’deki finansal hizmet ihracatı karlarına uygulanan yüzde 100 oranındaki kurumlar vergisi indiriminin müddeti 2031’den 2047 yılına kadar uzatılıyor. Ayrıyeten İFM iştirakçisi finansal kuruluşların finansal faaliyet harçlarından muafiyet müddeti de 5 yıldan 20 yıla çıkarılarak bölgedeki uzun vadeli yatırım teminatı pekiştiriliyor.