Emtia piyasasında nisan rallisi

ABD/İsrail-İran savaşının etkisi petrol piyasasının ötesine geçerek gübreler, endüstriyel metaller ve tarım dallarına yayılırken arza ait kaygılar emtia piyasasının tarafı üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.

Nisan ayı, petrol şoku olarak başlayan sürecin, tedarik zinciri aksamaları, artan ulaşım maliyetleri, gübre kıtlığı ve para siyaseti ile döviz piyasaları etrafındaki artan belirsizlik nedeniyle daha geniş bir emtia enflasyonu döngüsüne dönüştüğü bir periyot oldu.

Değerli metallere bakıldığında fiyatlar ons bazında altında yüzde 1, gümüşte yüzde 1,8 azalırken platinde yüzde 1,6, paladyumda yüzde 3,3 arttı.

Petrol kaynaklı enflasyon endişeleri ve tahvil faizlerindeki yükseliş geçen ay da altın fiyatlarını baskıladı. Yüksek petrol fiyatları, güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleri gümüş için de güçlü bir makroekonomik ortam oluşmasına neden oldu.

Küresel platin açığının artmaya devam etmesiyle platin fiyatları ile yeşil enerji talebinin artacağına yönelik öngörülerle paladyum fiyatları arttı.

BAZ METALLER SERT YÜKSELDİ

Baz metallerde geçen ay ralli havası yaşandı.

Tezgah üstü piyasada geçen ay fiyatlar, libre bazında bakırda yüzde 6, alüminyumda yüzde 1,3, kurşunda yüzde 3,5, nikelde yüzde 13,1 ve çinkoda yüzde 4,1 arttı.

Bakır fiyatları nisan ayında kayda bedel bir toparlanma gösterdi. Bakırdaki bu yükseliş fizikî talep sinyallerindeki düzgünleşme ve tedarik zinciri kırılganlığına ait badirelerin devam etmesi nedeniyle gerçekleşti.

Fosil yakıt fiyatlarındaki artış ve güç güvenliği konusundaki tasaların artması, alternatif güç kaynaklarına yönelik global ilgiyi artırdı ve yenilenebilir güç, şebeke altyapısı, pil depolama ve elektrik üretim kapasitesine yapılan yatırımları hızlandırdı.

Aynı vakitte, yapay zeka, elektrifikasyon ve data merkezlerinden kaynaklanan artan elektrik talebi, üretim, iletim ve depolama alanlarında büyük çaplı bir genişleme gereksinimini daha da artırıyor.

Bu gelişmelerin tümü, güç dönüşümünün belkemiği olan bakırın, ister elektrik şebekeleri, ister elektrikli araçlar, ister pil sistemleri ya da yenilenebilir enerji üretimi olsun, gelecekte yapısal olarak daha yüksek bir talep göreceğine işaret etmeye devam ediyor.

Küresel alüminyum piyasası da ABD/İsrail-İran savaşından kaynaklı bu yıl arz açığıyla karşı karşıya kalıyor.

Körfez ülkelerinde alüminyum eritme tesislerinde artan tedarik aksamaları, alüminyum piyasasında kıymetli bir açığın oluşmasına neden oldu. Bu durum, alüminyum tedarikindeki kısa vadeli toparlanmayı sınırlıyor ve arza ait risklerin devam etmesine yol açıyor.

Endonezya’nın tüm nikel cevheri sınıfları için referans taban fiyatlarını yükseltmesi ise nikel fiyatlarındaki artışta tesirli oldu.

Analistler, Endonezya hükümetinin savaşın yükselttiği petrol fiyatlarıyla artan bütçe baskısından ötürü ek gelir aradığını belirtti.

Çinkoda arz açığı olacağına yönelik öngörüler fiyatlarda yükselişe neden oldu.

Uluslararası Kurşun ve Çinko Araştırma Grubu 2026 yılında çinkoda global çapta arz açığı olacağını öngörüyor.

Enerji kümesine bakıldığında Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,9 artarken Hollanda merkezli TTF’de süreç gören doğal gaz kontratları yüzde 8,1 azaldı.

Orta Doğu’da gerginliğin devam etmesi ve Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin sürmesi petrol arzına ait tasaların artmasına neden olurken Brent petrol yükseliş serisini 4. aya taşıdı.

Artan fizikî arz derdi ve birtakım bölgelerde direkt petrol arzına ait tasaların artması petrol fiyatlarındaki yükselişte tesirli oldu. Hürmüz Boğazı’nın neredeyse büsbütün kapanması, global güç piyasalarını giderek daha fazla sıkıştıran aksaklığı uzatmaya devam ediyor. Dünyanın en değerli petrol arterlerinden biri üzerinden yapılan akışlar hala önemli biçimde kısıtlanmış durumda.

Devam eden jeopolitik tansiyonlara rağmen ABD-İran ortasında barış olabileceğine dair beklentilerle doğal gaz fiyatlarında düşüş görüldü.

TARIM KÜMESİNDE PAMUK RALLİSİ ÖNE ÇIKTI

Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 3,3, mısırda yüzde 3,7, soya fasulyesinde yüzde 2,1 artarken pirinçte yüzde 5,1 azaldı.

Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 4,3, şekerde 5,9 azalış kaydetti, pamukta yüzde 17,4, kakaoda yüzde 8,2 arttı.

Tarım bölümü de emtia piyasasında nisan ayındaki yükselişte daha büyük bir rol oynadı. Kuraklık ve gübre konusundaki telaşların birleşerek arz beklentilerini daraltmasıyla buğday öne çıktı.

ABD’nin kıymetli tarım bölgelerinde yaşanan kuraklık ve gübre maliyetlerindeki artışın da tesiriyle buğday ekim alanları tarihi düşük düzeylere indi. Bu durum buğday fiyatlarında yükselişi tetikledi.

Mısır ve soya fasulyesi fiyatları da petrol fiyatlarındaki yükselişten takviye buldu.

Pirinç stoklarında yaşanan artış ve talebe yönelik artan telaşlar pirinç fiyatlarında paha kaybına neden oldu.

Kahve fiyatları, Brezilya’da rekor hasat olacağı beklentisiyle geriledi. Yüksek üretim sayıları ve talebin azalacağına yönelik telaşlar, şeker fiyatlarında paha kaybına yol açtı.

ABD’deki kuraklık ve don riski nedeniyle de pamuk fiyatları yükseldi.

Gübre kıtlığı ve El Nino’nun üretimi olumsuz etkileyeceğine yönelik telaşlarla de kakao fiyatları yükseldi.