Güç piyasalarında ‘tanker’ alarmı: Kritik bir periyoda girdik: Asıl şok daha yaşanmadı!

• HABER7-ÖZEL

Küresel güç piyasaları, Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik tansiyon ve kritik stok düzeyleri nedeniyle tarihin en belgisiz periyotlarından birine sürükleniyor. 

OMEC Hidrokarbonlar ve Güç Güvenliği Yöneticisi Sohbet Karbuz, global güç piyasalarında yaşanan gelişmelere ait Haber7’ye dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Karbuz, arz güvenliğindeki bu kırılganlığın yakın gelecekte güç fiyatlarında sert bir şoka yol açabileceği konusunda kritik ihtarlarda bulundu.

“BU STOKLARLA YIL ÇIKMAZ”

Enerji piyasalarında belirsizliğin sürdüğünü belirten Karbuz, olağanlaşmanın ne vakit gerçekleşeceğinin öngörülemediğini söyledi.

Sürecin iki başlıkta kıymetlendirilmesi gerektiğini tabir eden Karbuz, “İran-ABD-İsrail sınırında ateşkes çerçevesinde bir politik olağanlaşma olacak mı, bir de Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ne kadar süreceği kıymetli. Bu iki husus birbirine bağlı” dedi.

Sürenin uzamasının tesirleri ağırlaştıracağını lisana getiren Karbuz, “Süre ne kadar uzarsa hissedeceğimiz güç şoku o kadar şiddetli olur. Bu durum hem güç piyasaları hem de iktisat üzerindeki baskıyı artırır” diye konuştu.

“TANKERLERİN KARARI BELİRLEYİCİ OLACAK”

Savaş öncesi bölgeden çıkan tankerlerin yeni limanlara ulaştığını belirten Karbuz, bu gemilerin tekrar yükleme için bölgeye dönüp dönmeyeceğinin kritik olduğunu söyledi.

Tankerlerin yavaş ilerlediğini hatırlatan Karbuz, “Bu gemilerin geri dönüşü ay sonunu bulur. Fakat boğaz kapalı kaldıkça gemi sahipleri risk almak istemeyebilir. Bölgeye gelip beklemek mi yoksa diğer piyasalara yönelmek mi sorusu şu an en büyük belirsizlik” tabirlerini kullandı.

“BOĞAZ AÇILMAZSA İSTİKRAR DAHA DA BOZULACAK”

Sohbet Karbuz, Hürmüz Boğazı’nın kısa müddette açılmasının büyük bir krizi önleyebileceğini  belirterek, aksi senaryoda önemli riskler olduğuna dikkat çekti. 

Karbuz, “Yılın ikinci yarısında petrol talebinin arttığı bir periyoda giriyoruz. Eğer bu süreçte boğaz kapalı kalırsa arz-talep istikrarı daha makûs bozulacak. Asıl etkiyi o vakit hissedeceğiz. Bilhassa talebin çok daha yüksek olduğu yılın üçüncü çeyreğinde Hürmüz kapalı kalmaya devam ederse, stoklara yüklenmeye devam edilecek” dedi.

YIL SONUNA KADAR BU TÜRLÜ GİTMEZ

Uluslararası stokların da sonlu olduğuna işaret eden Karbuz, “Uluslararası Enerji Ajansı 400 milyon varillik bir stok açtı. Gerekirse ikinci bir stok da devreye alınabilir. Lakin bu stoklarla en fazla 1-1,5 ay yönetim edilebilir. Yıl sonuna kadar bu formda devam etmek mümkün değil” diye konuştu.

“PETROL 150-200 DOLAR OLABİLİR AMA…”

Petrol fiyatlarına ait senaryoları da pahalandıran Sohbet Karbuz, farklı kestirimlerin olduğunu dikkat çekerek şunları söyledi:

• “150 dolar diyen de var, 200 dolar diyen de. Bu düzeyler, ABD-İran tansiyonunun 3-5 ay daha sürmesi varsayımına dayanıyor.

• Ancak Hürmüz Boğazı açılırsa, yalnızca bunun yarattığı ruhsal tesir bile fiyatları aşağı çekebilir.”

“BAE’NİN OPEC’TEN AYRILIĞI YALNIZCA KOTA SORUNU DEĞİL”

Birleşik Arap Emirlikleri’nin OPEC’ten ayrılmasının gerisinde iki temel neden olduğunu belirten Karbuz, birinci nedenin üretim kotaları olduğunu söyledi.

Karbuz,“BAE, yaptığı yatırımlara karşın kapasitesini kullanamadığını ve bu nedenle gelir kaybı yaşadığını düşünüyor. Başka kimi ülkelere esneklik tanınırken kendilerine uygulanmamasından rahatsızlar” dedi.

İkinci nedenin ise daha derin olduğunu vurgulayan Karbuz, “BAE’de ekonomik ve jeopolitik bir eksen kayması var. Petrol ve gazın iktisattaki hissesi yüzde 30 civarında. Uzun müddettir Suudi Arabistan ile hem ekonomik hem de siyasi rekabet içindeler. Ayrıca bölgesel gelişmelerde ABD ve İsrail eksenine daha fazla yakınlaştıkları görülüyor” değerlendirmesinde bulundu.

KRİZİN ORTASINDA İNANÇLI LİMAN TÜRKİYE

Türkiye’nin güç arz güvenliği açısından daha avantajlı bir pozisyonda olduğunu söz eden Karbuz, kaynak çeşitliliğine dikkat çekti.

Türkiye’nin hem petrol hem de doğalgazda epey çeşitlendirilmiş bir alıcı-satıcı portföyüne sahip olduğunun altını çizen Karbuz, “Türkiye hem boru sınırlarıyla hem de LNG yoluyla farklı ülkelerden güç temin edebiliyor. Bu nedenle emsal ülkelere nazaran daha az etkilenir” dedi.

Avrupa’nın ise daha sıkıntı bir süreç yaşayabileceğini belirten Karbuz, Türkiye’nin yerli üretim ve güç çeşitlendirme siyasetlerinin uzun vadede olumlu sonuç vereceğini söyledi. 

“Nükleer güç yatırımları devreye girdikçe ve yerli üretim arttıkça Türkiye’nin güç arz güvenliği daha da güçlenecek. Uzun vadede önemli bir ıstırap öngörmüyorum” tabirlerini kullandı.