Fırtına öncesi sessizlik: Küresel enerji koridoru daralıyor mu?

Küresel güç ticaretinin şah damarı Hürmüz Boğazı, Perşembe gecesi yaşanan askeri hareketliliğin akabinde tekrar piyasaların radarına girdi.

Washington ve Tahran ortasında yürütülen 14 unsurluk “30 günlük test süreci” diplomasisi, petrol fiyatlarında volatiliteyi doruğa taşıdı. Gelecek hafta Pakistan’ın başşehri İslamabad’da gerçekleşecek kritik tepe, yalnızca diplomatik bir temas değil, global güç maliyetlerini belirleyecek bir “ekonomik eşik” olarak görülüyor.

Brent petrole “Hürmüz” freni

Geçtiğimiz hafta müzakere umutlarının yeşermesiyle birlikte Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,1 bedel kaybederek 98,9 dolar düzeylerine kadar çekilmişti. Fakat analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketliliğin bu düşüş trendini her an aksine çevirebileceği konusunda hemfikir.

Güç piyasası uzmanlarına nazaran, Boğaz üzerindeki muhtemel bir fiziki kısıtlama yahut sevkiyat yavaşlaması durumunda; Asya’nın dev ekonomileri (Çin, Hindistan, Japonya) ve güç krizini şimdi aşamayan Avrupa pazarı için yeni bir “tedarik şoku” kapıda.

Mevcut 98-100 dolar bandının, muhtemel bir tıkanıklık senaryosunda süratle üç haneli sayıların üzerine (110-120 dolar bandı) tırmanabileceği öngörülüyor.

Akaryakıt fiyatlarındaki artışın, global ölçekte nakliye maliyetlerini tetikleyerek dezenflasyon süreçlerini sekteye uğratmasından tasa ediliyor.

Trump’ın Pekin masasındaki “enerji kartı”

ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyareti, Hürmüz krizinin ekonomik boyutunu global bir ticaret savaşı atağına dönüştürüyor. Uzmanlar, Trump’ın İran üzerindeki baskıyı bir “pazarlık kozu” olarak kullandığı görüşünde. Çin’in en büyük güç tedarikçilerinden biri olan İran ile Hürmüz üzerinden kurulacak bir istikrar, Pekin’in güç ithalat maliyetlerini direkt etkileyecek. Bu durum, Washington’ın Pekin ile yürüttüğü ticaret müzakerelerinde elini güçlendiren makroekonomik bir kaldıraç olarak bedellendiriliyor.

Dengeleyici aktör: Türkiye

Diplomatik kulislerde, Türkiye’nin bölgedeki “kolaylaştırıcı” rolünün ekonomik yansımaları da tartışılıyor. Bölgesel krizlerde dengeleyici rol oynayan Türkiye’nin İslamabad’daki trafiğe dahil olması, güç koridorunun açık tutulması ismine piyasalara “güven” bildirisi verebilir. Türkiye’nin bu süreçteki aktifliği, yalnızca bölgesel barış değil, birebir vakitte iç piyasadaki güç maliyetlerinin istikrarı açısından da kritik değer taşıyor.

Piyasalarda “bekle-gör” hakim

İslamabad’da başlaması beklenen 30 günlük takvim, global sermaye piyasaları için bir turnusol kağıdı fonksiyonu görecek. 14 unsurluk yol haritası hayata geçerse, petrol fiyatlarındaki geri çekilme kalıcı hale gelebilir ve global enflasyonist baskı hafifleyebilir. Öte yandan Hürmüz Boğazı’ndaki “bilek güreşi” devam ederse, global iktisat yeni bir arz şoku ve buna bağlı stagflasyon riskiyle karşı karşıya kalabilir.

Yatırımcılar ve güç devleri, artık rotasını İslamabad’dan gelecek sinyallere çevirmiş durumda. Hürmüz çıkmazı, ya global iktisada nefes aldıracak ya da güç maliyetlerinde yeni bir rekorlar devrini başlatacak.