ATO Başkanı Baran’dan vergide tek oran ve sadeleşme talebi

ATO Başkanı Gürsel Baran, yazılı bir açıklama yaparak, vergiye yönelik düzenlemeleri de içeren Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ni kıymetlendirdi. Baran, TBMM Plan ve Bütçe Kurulu’nda kabul edilen teklif içerisinde üretim, ihracat, teknoloji yatırımları ve yabancı sermayeyi teşvik eden olumlu başlıklar bulunduğunu kaydederek “Üretimi ve yatırımı teşvik eden her adımı pahalı buluyoruz. Bilhassa sanayi sicil dokümanına sahip üretici firmalara sağlanan kurumlar vergisi indirimini olumlu bir adım olarak değerlendiriyoruz” dedi.

Döviz ve altın girişini teşvik eden, varlık barışı dahil olmak üzere teklif içinde yer alan düzenlemelerin, tesirinin sonlu ve kısa vadeli kalmaması için öncelikli olarak atılması gereken adımın vergi sisteminin bütüncül bakış açısıyla ele alınması olacağının altını çizen Baran, vergi sisteminin daima ve kesim modül değişikliklerle yönetilmesinin hem mükellef hem de kamu açısından sürdürülebilir olmadığını söyledi.

Vergide hızlı olarak bütünsel bir ıslahata muhtaçlık duyulduğunu belirten Baran, “Vergi sisteminde yapılan her yeni düzenleme, sistemin diğer bir alanında yeni bir öbür muhtaçlığın ortaya çıkmasına neden oluyor. Vergi sisteminde daima değişikliğe muhtaçlık duyulmaması için, üretimi, yatırımı, ihracatı, kayıtlı ekonomiyi ve adaleti temel alan bütüncül bir bakış açısıyla tekrar kıymetlendirilmesi gerekiyor” diye konuştu.

Baran, iş dünyasının yatırım planlarını günlük ya da yıllık değil uzun vadeli yaptığını hatırlatarak, daima değişen vergi düzenlemelerinin öngörülebilirliği zayıflattığını kaydetti.

Vergide tek oran

Türkiye’de hala yürürlükte olan Gelir Vergisi Kanunu’nun 60 yılı aşkın mühlet evvel hazırlandığını ve yıllar içinde çok sayıda değişikliğe uğradığını belirten Baran, bu durumun hem yatırım kararlarını zorlaştırdığını hem de mükellefler üzerinde önemli bir ahenk maliyeti oluşturduğunu söyledi. Baran, sık değişen mevzuatın vergi sisteminde öngörülebilirliği azalttığını kaydetti.

Baran, yaklaşık 20 yıl evvel değerli bir ıslahat niteliği taşıyan 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ile kurumlar vergisi oranının yüzde 30’dan yüzde 20’ye düşürüldüğünü ve Türkiye’nin bu sayede vergide rekabetçi ülkeler ortasında yer aldığını hatırlattı. Ortadan geçen süreçte yapılan çok sayıdaki düzenleme nedeniyle sistemin yamalı bohçaya dönüştüğünü tabir eden Baran, bugün yüzde 18 ile yüzde 30 ortasında değişen farklı oranların uygulandığı karmaşık bir yapının ortaya çıktığını söyledi.

Dijitalleşmedeki kolaylıklar mükellefe de yansıtılmalı

Vergi Yöntem Kanunu’nun da günün ekonomik gerçeklerine yanıt vermekte zorlandığını tabir eden Baran, mevzuatta hala kağıt ortamındaki vergi sisteminin izlerinin bulunduğunu belirtti. Dijitalleşen iktisat ve değişen ticaret yapısına dikkat çeken Baran, “Çağdaş vergi sistemlerinin temel ögelerinden biri olan mükellef haklarının daha güçlü bir formda mevzuata ve idari uygulamalara yansıtılması gerekiyor” dedi.

E-haciz uygulamaları

Kamu alacaklarının tahsiline ait 6183 sayılı Kanun’un uygulamada mükellefler açısından kıymetli sıkıntılara yol açtığını belirten Baran, kamu alacakları nedeniyle borç fiyatının üzerinde tüm banka hesaplarına uygulanan e-haciz süreçlerinin işletmelerin ticari faaliyetlerini durma noktasına getirebildiğini söyledi.

KDV sistemi sadeleşmeli

KDV sistemine ait değerlendirmelerde de bulunan Baran, uzun müddettir devreden KDV probleminin iş dünyasının finansman yükünü artırdığını belirterek, “Birden çok oranda kullanılan, alışta ve satışta farklı oranlarda uygulanan KDV sistemi sadeleşmeli, iade süreçleri hızlanmalı ve işletmelerin üzerinde finansman baskısı oluşturan uygulamalar gözden geçirilmeli” dedi.

Sade, inanç veren, anlaşılır ve uygulanabilir bir yapı

Vergi sisteminde sadeleşmenin değerine dikkat çeken Baran, mükellef haklarını temel alan, kayıt dışılıkla çabada itimat veren, anlaşılır, uygulanabilir ve ahenk maliyeti düşük bir yapının kritik kıymette olduğunu belirtti. Baran, “Vergi sistemini, temel gayesi sadece gelir toplamak olan bir yapı olarak düşünmekten ve bu türlü inşa etmekten vazgeçmeliyiz. Vergi sistemi üretimi destekleyen, yatırımı artıran, istihdamı koruyan ve rekabet gücünü yükselten bir yapı olarak tekrar inşa edilmelidir. Vergi tabanını genişleten, kayıt dışılığı azaltan, dolaylı vergilerin yükünü hafifleten, vergiye uyumlu mükellefi gözeten, aflara son veren kapsamlı bir ıslahata gereksinim var. Kesimli değişiklikler vergi ödeyenlere de devlete de uzun vadede yarar sağlamıyor. İktisadın tüm çarklarını ahenk içinde döndürmenin ve refah toplumuna gitmenin yolu vergide adaletten ve kapsayıcılıktan geçmektedir. Özellikle kurumlar vergisinde yapılması öngörülen indirimin daha kapsayıcı olarak tüm mükellefleri ve faaliyet alanlarını kapsayacak biçimde tek oranlı bir sisteme dönüştürülmesi, vergi tekniği açısından zarurî olanlar dışında tüm indirim, istisna ve muafiyetlerin kaldırılması en uygun adım olacaktır” diye konuştu.

Reform sürecinde iş dünyası ile istişare

Baran, ıslahat sürecinde iş dünyasının görüş ve beklentilerinin dikkate alınmasının kıymetine işaret ederek, kamu ile özel bölüm ortasında güçlü istişare sistemlerinin, örneğin bir vergi ıslahat kurulunun oluşturulmasının Türkiye iktisadının sürdürülebilir büyümesine katkı sağlayacağını kaydetti.