Brent petrolde büyük düşüş: ABD-İran görüşmeleri fiyatları nasıl etkiledi?

Emtia piyasasında geçen hafta fiyatlamalar; ABD istihdam datalarının iş gücü piyasasında dayanıklılığa işaret etmesi, ABD ile İran ortasında savaşı sona erdirecek muahedeye yönelik beklentiler, Hürmüz Boğazı üzerinden güç sevkiyatlarına ait risk priminin azalması, dolar endeksindeki zayıflama ve eser bazlı arz-talep gelişmeleriyle şekillendi.

Orta Doğu’da kalıcı barışın sağlanabileceğine yönelik optimistlik, güç fiyatlarında savaş priminin azalmasına neden olurken, petrol fiyatlarındaki geri çekilme global enflasyon baskılarının hafifleyebileceği beklentilerini güçlendirdi.

Analistler, Orta Doğu’da kalıcı bir barış ihtimalinin sadece petrol fiyatlarında değil, navlun, gübre ve öbür emtia maliyetlerinde de risk primlerini azaltabileceğini belirtti.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD’de açıklanan makroekonomik datalar de yatırımcılar tarafından yakından takip edildi.

ABD’de tarım dışı istihdam nisanda 115 bin kişi artarken, işsizlik oranı yüzde 4,3 düzeyinde sabit kaldı. Ortalama saatlik çıkarlar aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda ise yüzde 3,6 yükseldi.

Veriler, iş gücü piyasasının direncini koruduğuna işaret ederken, fiyat artışlarındaki hudutlu seyir enflasyon baskılarının denetim altında kalabileceğine yönelik değerlendirmeleri destekledi.

Analistler, ABD istihdam bilgilerinin iktisatta sert yavaşlama tasalarını sınırladığını, buna rağmen fiyat artışlarının ölçülü kalmasının ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimi beklentilerini büsbütün ortadan kaldırmadığını tabir etti.

Bedelli metallerde paladyum hariç yükseliş görüldü

Değerli metaller, tamamlanan haftada ABD-İran savaşının sona erebileceğine yönelik beklentilerle petrol kaynaklı enflasyon kaygılarının hafiflemesi ve dolar endeksinin zayıflamasının tesiriyle paladyum hariç olumlu seyir izledi.

Analistler, geçen hafta kıymetli metallerde ABD-İran muahedesine yönelik iyimserliğin öne çıktığını, bu beklentinin güç kaynaklı enflasyon ve yüksek faiz telaşlarını azalttığını kaydetti.

Gümüşün ons fiyatı, hem kıymetli metal özelliği hem de sanayi üretiminde kullanılan bir metal olması nedeniyle dolar endeksindeki geri çekilme ve risk iştahındaki toparlanmadan öbür kıymetli metallere kıyasla daha güçlü takviye buldu.

Bu gelişmelerle birlikte kıymetli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 6,5, platinde yüzde 3,6 ve altında yüzde 2,2 artarken, paladyumda yüzde 2,3 geriledi.

Baz metaller karışık seyretti

Baz metaller, tamamlanan haftada Orta Doğu’da tansiyonun azalabileceğine yönelik beklentilerle risk iştahının toparlanması ve dolar endeksindeki zayıflamaya rağmen eser bazlı arz-talep gelişmelerinin tesiriyle karışık seyretti.

Bakır fiyatları, kısa vadeli jeopolitik rahatlama ve uzun vadeli talep görünümünün tesiriyle geçen hafta baz metaller içinde en güçlü yükselişi kaydetti. Bakır, yapay zeka, bilgi merkezleri, elektrikli araçlar, yenilenebilir güç yatırımları ve şebeke altyapısı üzere alanlardan kaynaklanan yapısal talep beklentileriyle desteklenmeye devam etti.

Alüminyum, çinko ve kurşundaki artışlarda da risk iştahındaki toparlanma ve sanayi metallerine yönelik alımlar tesirli oldu.

Buna rağmen nikel, arz fazlası tasaları nedeniyle negatif ayrıştı. Endonezya kaynaklı yüksek üretim ve global arz görünümündeki rahatlama, nikel fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam etti.

Baz metallerde tezgah üstü piyasalarda geçen hafta libre bazında fiyatlar bakırda yüzde 5,4, çinkoda yüzde 2,6, alüminyumda yüzde 1,9 ve kurşunda yüzde 1,1 artarken, nikelde yüzde 2,4 geriledi.

Brent petrol bedel kaybetti

Brent petrol, tamamlanan haftada kıymet kaybederken, düşüşte ABD ile İran ortasında mutabakata varılabileceğine ve Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatının olağana dönebileceğine yönelik beklentiler tesirli oldu. Savaş ve arz kesintisi riskinin azalması, petrol fiyatlarında oluşan jeopolitik risk priminin geri alınmasına yol açtı.

Analistler, petrol fiyatlarının ABD-İran görüşmelerine ait haber akışıyla dalgalandığını, diplomatik ilerleme ihtimalinin fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdığını söz etti.

Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,1 gerilerken, doğal gazın İngiliz termal ünitesi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 0,3 arttı.

Tarım emtiaları karışık seyretti

Tarım emtialarında tamamlanan haftada arz ve talep istikrarındaki değişimlerden kaynaklanan eser bazlı ayrışmalar öne çıktı.

Pirinç fiyatları, vadeli piyasalardaki konumlanma, arz beklentileri ve global tahıl piyasalarında yaşanan tedarik belirsizlikleriyle desteklendi.

Buğday ve mısır fiyatlarındaki düşüşte ise ABD’de ekim ilerleyişinin beklentilerden uygun gitmesi ve yatırımcıların haftalık bazda tarım kontratlarında durum azaltması tesirli oldu.

ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, mısır ve soya ekimleri beş yıllık ortalamaların üzerinde seyrediyor. Bu durum arz tarafına ait tasaları kısmen sınırlayarak buğday ve mısır fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 8,7 ve soya fasulyesinde yüzde 0,3 artarken, buğdayda yüzde 2,8 ve mısırda yüzde 1,9 geriledi.

Kakao fiyatları, tamamlanan haftada temel arz-talep istikrarından çok, fonların kısa durum kapatmaları sonucu oluşan alımların tesiriyle sert yükseldi. Bu gelişmenin yanı sıra Batı Afrika’da yeni dönem üretimine ait telaşlar de fiyatlamaları destekledi.

Kahve fiyatları ise Brezilya’nın 2026-2027 dönemi kahve mahsulünün elverişli hava şartları ve üretici bakım faaliyetlerinin tesiriyle evvelki döneme nazaran yüzde 11,5 artmasının beklendiğine yönelik haber akışıyla geriledi. Dünyanın en büyük kahve üreticisi olan Brezilya’da rekolte beklentilerinin güçlenmesi, fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.

Birleşmiş Milletler Besin ve Tarım Örgütü (FAO) datalarına nazaran, global besin fiyat endeksi nisanda aylık bazda yüzde 1,6 artarak 130,7 puana çıktı ve yükselişini üçüncü aya taşıdı. Bitkisel yağ fiyatlarındaki artış besin fiyatlarındaki yükselişte belirleyici olurken, tahıl fiyatlarındaki artış daha sonlu kaldı.

ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar pamukta yüzde 0,6 artarken, kahvede yüzde 4,3 ve şekerde yüzde 1,7 düşüş görülürken, kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 17,9 artışla tamamladı.