Bakan Fidan: Kimse savaşa dönmek istemiyor

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Katar’ın Al Jazeera kanalında yayınlanan ve Resul Serdar Ataş’ın sorularını yanıtladığı röportajda, gündeme yönelik açıklamalarda bulundu.

ABD-İran Tansiyonu ve Güç Güvenliği

Fidan, ABD ile İran ortasındaki ateşkes görüşmelerine ait, en acil önceliğin; ateşkesin devam etmesi olduğunu ve buna odaklandıklarını belirterek, “Ateşkesin alternatifi, savaşa geri dönmek ve kimse bu senaryoyu tekrar yaşamak istemiyor. Zira şu anda tüm dünya iktisadı ve güç güvenliği, bu savaş nedeniyle ziyan görüyor.” sözlerini kullandı. Herkesin bu savaşın müzakere edilen bir tahlil ile sonlanmasını umduğunu söyleyen Fidan, müzakere sürecinin inişli çıkışlı ilerlediğini fakat bunun müzakerelerinin tabiatı olduğunu belirtti.

Müzakerelerdeki Çıkmazlar ve Yeni Teklifler

Fidan, müzakerelerdeki son uyuşmazlığın da bu sürecin bir kesimi olduğuna işaret ederek, müzakerelerin devam edeceğini lisana getirdi. ABD tarafının, İran’ın teklifini reddettiğini lakin tekliflerin her vakit yine müzakere ve tabir edildiğini aktaran Fidan, arabulucular ya da teklif sunan tarafların, kendi sözlerini ve pozisyonlarını gözden geçirebileceğini, “yeni, kabul edilebilir bir ifade” kullanmanın mümkün olduğunu vurguladı.

Türkiye ve Pakistan’ın Arabuluculuk Rolü

Fidan, Türkiye’nin ABD ile İran ortasındaki müzakerelerdeki rolüne ait, Türkiye’nin 2010’dan bu yana arabuluculuk süreçlerinde rol almaya çalıştığını, bu müzakerelerin Pakistan tarafından çok yeterli formda yürütüldüğünü tabir etti. Türkiye’nin, Katar dahil bölge ülkeleriyle birlikte rolünün, arabuluculuk için elinden gelenin en uygununu yapan Pakistan’a olabildiğince yardım etmek olduğunu söyleyen Fidan, iki tarafla ve kendi ortalarında irtibatı sürdürdüklerini lisana getirdi.

Bölgesel İş Birliği ve Diyalog Süreçleri

Fidan, bu süreçte bazen en güç durumun, müzakerenin tıkanması olduğunu ve yaratıcı fikirler arandığını aktararak, tarafların ve arabulucunun bazen bu fikirleri bulamadığını ve bu durumda dışarıdan muteber ortaklara muhtaçlık duyulduğunu anlattı. Taraflarla direkt görüşülmesinin yanı sıra bölge ülkeleri olarak kendi ortalarında da görüştüklerini belirten Fidan, bunun en başta bölge için çok değerli olduğunu, bu nedenle bölge ülkelerinin müzakere sürecine dayanak vermek için ellerinden geleni yaptığını söyledi.

Katar ile 10 Yıllık Stratejik Koordinasyon

Türkiye ile Katar ortasında ABD-İran müzakerelerine dair uyuma ait, Türkiye’nin çok şey yaptığını ve Katar’ın çalışma biçiminin de Türkiye’nin yıllardır yaptığına çok benzediğini lisana getiren Fidan, “Aslında arabuluculuk işlerindeki uyumumuz 10 yıldan fazla bir müddettir devam ediyor. Bölgesel bir kriz nerede olursa olsun, Türk-Katar uyumu ve ortak gayreti oradadır.” dedi.

Enerji Çizgileri ve Türkiye’nin Jeopolitik Avantajı

Diplomasinin başarısız olması ve tarafların tekrar savaşa girmesi halinde bir dizi senaryo olduğuna işaret eden Fidan, güç ve güç güvenliği açısından Türkiye’nin Hürmüz Boğazı’na çok bağımlı olmadığını vurguladı. Fidan, “Orta Asya’dan, İran’dan, Rusya’dan ve Azerbaycan’dan Türkiye’ye petrol ve doğal gaz getiren 3 büyük boru sınırı var. Gücümüzü gemilerle taşımadığımız için güç güvenliği açısından etkilenmiyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Hürmüz Boğazı ve Memleketler arası Düzenleme Önerileri

Fidan, savaştan evvelki statükonun herkesin mutlu olduğu bir durum olduğunu belirterek, büyük çoğunluk tarafından kabul edilmeyebilecek yeni bir düzenleme getirmenin yeni bir çatışma kaynağı olabileceğini söyledi. Rastgele bir sistem önermediklerini, Hürmüz Boğazı’ndaki sıkıntıları ele alacak bir sistem oluşturmaya yönelik birtakım teklifleri yanıtladıklarını aktardı.

Ortadoğu’da “Hegemon” Kavramının Geleceği

Suriye ve Ukrayna Ortasındaki Diplomasi Trafiği

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin nisandaki Suriye ziyaretine ait Fidan, bunun 3 ülke ortasında âlâ bir görüşme olduğunu belirtti. Suriye’nin şu anda bölgenin öbür ülkeleriyle yeterli alakalar kurduğunu aktararak, Suriye’nin bölge için “bir muvaffakiyet öyküsü” olduğunu söz etti.

İsrail’in Suriye Siyasetine Karşı Ortak Tutum Çağrısı

Fidan, Suriye’de silahlı kümelerin birleştirilmesinin büyük ölçüde başarılı olduğunu fakat asıl kaygı verici olanın İsrail’in niyeti olduğunu kaydetti. İsrail’in Suriye’nin toprak bütünlüğünü ihlal ettiğini vurgulayan Fidan, tüm ülkelerin bu siyasete karşı çıkması gerektiğini belirtti.

Çok Boyutlu Türk Dış Siyaseti Vizyonu

Türkiye’nin bugünkü dış siyasetine bakıldığında coğrafik, tarihi ve çağdaş manada çok boyutlu stratejik yönelim siyasetlerine sahip olmak zorunda olduğunu söz eden Fidan; Balkanlar, Kafkasya ve Ortadoğu’da etkin arabuluculuk faaliyetlerinin sürdüğünü vurguladı.

NATO’nun Geleceği ve Ankara Zirvesi

NATO’nun üye devletler ortasında barışı sürdürme kıymetine dikkat çeken Fidan, Avrupa güvenliğinin tarifi üzerinde şimdi tam bir uzlaşma olmadığını belirtti. ABD’nin Avrupa güvenliğinden çekilme tartışmalarına değinen Fidan, “Bence temmuzda Ankara’da yapılacak NATO Tepesi, NATO’nun geleceği açısından çok değerli.” diyerek kelamlarını tamamladı.