Türkiye’de tuz tüketimi önerilen miktardan iki kat fazla
Sağlık Bakanlığı, Türkiye’de günlük tuz tüketiminin Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) tarafından önerilen düzeyin yaklaşık iki katı olduğunu açıkladı.
Türkiye’de kişi başı günlük tuz tüketimi 10,2 gram olarak hesaplanırken, DSÖ günlük tuz tüketiminin 5 gramın altında tutulmasını öneriyor.
Kan basıncını yükselterek kalp ve damar hastalıkları riskini artıran çok tuz tüketimi, dünya genelinde önde gelen vefat nedenleri ortasında yer alan birçok sıhhat meselesine da yer hazırlıyor.
Bedende kan basıncının düzenlenmesi, asit-baz istikrarının sağlanması ve sinir-kas sisteminde ikazların iletilmesinde kıymetli rol oynayan tuz, antiseptik özelliği sayesinde besinlerin bozulmasına neden olabilecek bakterilerin üremesini de denetim altında tutuyor.
Tuz, yemeklere lezzet katmasının yanı sıra geçmişten bu yana klâsik mutfakta ve besin sanayisinde çeşitli eserlerin korunması ve saklanması gayesiyle da kullanılıyor.
Lakin günlük tüketim ölçüsünün artması, tuzu insan sıhhatini olumsuz etkileyen değerli bir halk sıhhati meselesine dönüştürüyor.
Uzmanlar, günlük tuz tüketiminin sonlandırılmasının kan basıncının düşürülmesi ile inme, kalp-damar ve böbrek hastalıkları riskinin azaltılmasında en tesirli tekniklerden biri olduğuna dikkati çekiyor.
“Daha az tuz alımı kalp damar hastalıklarını azaltıyor”
Günde 5 gramdan daha az tuz alımı inme riskini yüzde 23, kalp damar hastalıkları suratını yüzde 17 azaltıyor.
Pek çok Avrupa ülkesinde günlük tuz tüketimi 8-11 gram ortasında değişiyor fakat DSÖ günlük tüketimin 5 gramın altında tutulmasını öneriyor.
Tuz tüketiminin önerilen ölçünün iki katı olduğu Türkiye’de, “Aşırı Tuz Tüketiminin Azaltılması Aksiyon Planı” kapsamında çalışmalar devam ediyor.
Türkiye’de tuz, yer altı kaynakları ile deniz, göl ve kaya tuzu kaynaklarından elde ediliyor. İşlenmiş tuz, rafine edilmeden yahut yıkanmadan piyasaya sunulamıyor. Eserler, kullanım hedefine nazaran “sofra tuzu”, “sofrada öğütme tuz”, “iri salamura tuz” ve “gıda sanayi tuzu” olarak isimlendiriliyor.
Piyasada farklı isimlerle satışa sunulan tuz çeşitlerinden rastgele birinin sıhhat açısından ekstra tesirinin olduğuna ait bilimsel data bulunmuyor.
Çok tuz tüketimi sıhhat sıkıntılarına yol açıyor
Çok tuz tüketimi, çocuk, erişkin ve yaşlılarda birçok sıhhat sorunu ile ilişkilendiriliyor.
Bakanlık Tuz Bilim Konseyinin da katkısıyla kişi başı günlük tuz tüketimini azaltmak için çok taraflı çalışmalar sürdürülüyor.
Bu kapsamda, Tarım ve Orman Bakanlığı ile işbirliği içinde ekmek, salça, peynir üzere birçok eserde Türk Besin Kodeksi Bildirimlerinde düzenlemeler yapılarak tuz ölçüleri azaltıldı.
Türk Besin Kodeksi Tuz Bildirisi uyarınca, tuz paketlerinin üzerinde “Tuzu Azaltın, Sıhhatinizi Koruyun” ibaresi mecburî tutuldu.
Okul kantinlerinde satışa sunulan besinler için Bilim Kurulu, tuz ölçüsüne yönelik kriterler geliştirildi. 27714 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan genelge ile kamu kurumlarının kafeteryalarından ve yemekhanelerinden tuzluklar kaldırıldı.
Bakanlıkça, Dünya Tuza Dikkat Haftası boyunca tuz azaltma, çok tuz tüketiminin sıhhat üzerine tesirleri konusunda toplumda farkındalık oluşturmak için çeşitli etkinlikler düzenlenecek.