Ermenistan’dan kritik açıklama! ‘Türkiye’ye ihraç edebiliriz’

Türkiye-Ermenistan ortasındaki olağanlaşma süreci atılan yeni adımlarla devam ediyor. Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklama, Ermenistan ile 2022 yılından bu yana devam eden olağanlaşma süreci çerçevesinde atılan itimat artırıcı adımlar kapsamında Türkiye ile Ermenistan ortasında direkt ticaretin başlatılmasına ait bürokratik hazırlıkların 11 Mayıs prestijiyle tamamlandığı açıklandı.

Somut adımlar karşılıklı olarak atılmaya devam ederken, Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Vahan Kostanyan, açıklamalarda bulundu.

“CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI’NIN ERMENİSTAN ZİYARETİ TARİHİ NİTELİKTEYDİ”

İki ülke ortasında değerli adımların atıldığını kaydeden Kostanyan, “İki ülke ortasında son 1-2 yıldaki gelişmeleri özetlemeye çalışırsam, diyalog hayli faal ve bu görüşmeler sırasında genel atmosfer hayli olumlu. Bu yalnızca başkanlar ya da Dışişleri Bakanları ortasındaki toplantılarla sonlu değil. Artık kültürel miras, ulaştırma ve altyapı üzere alanlarda farklı bakanlıkların da dahil olduğu çok boyutlu görüşmelerimiz var. Hasebiyle diyaloğun kapsamı süratle genişledi ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nın Ermenistan ziyareti tarihi nitelikteydi. Şu anda üzerinde görüşmelerin sürdüğü çeşitli somut bahisler bulunuyor. Birincisi Kars-Gümrü demiryolunun tekrar inşasına ait teknik seviyedeki görüşmeler. Markara Köprüsü konusunda da birkaç görüşme gerçekleştirdik. Her iki taraf da sonun üçüncü ülke vatandaşlarına ve diplomatik pasaport sahiplerine açılması için hazırlık yapıyordu. Ne yazık ki mutabakat şimdi hayata geçirilmedi ancak teknik olarak her iki tarafın da hazır olduğunu biliyorum. Türk tarafı gerekli altyapı çalışmalarını tamamladı, Ermeni tarafı ise bunu 2 yıl evvel yapmıştı” dedi.

“ERMENİSTAN’IN HAYLİ BÜYÜK BİR ELEKTRİK FAZLASI VAR VE BUNU TÜRKİYE’YE İHRAÇ ETMEYİ DE DENEYEBİLİRİZ”

Türkiye ve Ermenistan ortasında Ani Köprüsü’nün yine inşasına ait epey sembolik bir mutabakat zaptı imzalandığını vurgulayan Kostanyan, “Şu anda devam eden bir öbür alan ise elektrik konusunda muhtemel iş birliği. Ermenistan’ın hayli büyük bir elektrik fazlası var ve bunu Türkiye’ye ihraç etmeyi de deneyebiliriz. Görüşmelerin parlamenter boyutu da mevcut. Meclis Liderimizin yanı sıra farklı milletvekilleri de sürece dahil oluyor. Genel olarak dinamikler hayli olumlu ve umarım somut adımlara, alanda elle tutulur gelişmelere çok yakınız” tabirlerini kullandı.

“GÜNEY KAFKASYA’DAKİ ÜÇ ÜLKE İLE TÜRKİYE ORTASINDAKİ KONTAKLAR DÜNYA İÇİN HAYATİ BİR ROL OYNAYABİLİR”

Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı, normalleşme sürecinin zorluklarına yönelik soruya ise, “Zaman geçiyor fakat hâlâ alanda somut adımlar göremiyoruz. Bu durum bilhassa bağlantısallık konusunda sahip olduğumuz birtakım rekabet avantajlarını engelliyor. Günümüzde dünya genelinde lojistik ve tedarik zincirleri bozulmuş durumda. Ben inanıyorum ki Güney Kafkasya’daki üç ülke, Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan ile Türkiye ortasındaki irtibatlar dünya için hayati bir rol oynayabilir, gerçek bir oyun değiştirici olabilir ve ekonomilerimizi ileri taşıyabilir” cevabını verdi.

“ERMENİSTAN İLE AVRUPA BİRLİĞİ ORTASINDAKİ MÜNASEBETLER ÇOK FAAL BİÇİMDE GELİŞİYOR”

Ermenistan Parlamentosu’nun geçen mart ayında Avrupa Birliği’ne iştirak sürecinin başlatılmasına ait maddeyi kabul ettiğini hatırlatan Kostanyan, “Gerçekten de Avrupa Birliği ile münasebetlerimizi önemli biçimde geliştiriyoruz. Çok sık aralıklarla hayli kıymetli etkinlikler gerçekleştiriyoruz ve bu toplantıların sıklığına karşın her seferinde yeni dönüm noktaları kaydediyoruz. Örneğin AB-Ermenistan tepemiz var. Bu tarihi bir gelişmeydi, çünkü Avrupa Birliği ile birinci sefer bu türlü bir tepe gerçekleştiriyoruz. Hatırlayabildiğim son dönüm noktası örneğin aralık ayında gerçekleşti. Ermenistan ve Avrupa Birliği, AB-Ermenistan iştirakine ait stratejik gündemi kabul etti. Hasebiyle Ermenistan ile Avrupa Birliği ortasındaki alakalar çok faal biçimde gelişiyor” dedi.

“DIŞ SİYASET ADIMLARIMIZI RASTGELE BİR ÜÇÜNCÜ TARAFLA ÇELİŞMEK İÇİN ATMIYORUZ”

Ermenistan-Rusya bağlarına değinen Kostanyan, “Biz dış siyaset adımlarımızı rastgele bir üçüncü tarafla çelişmek için atmıyoruz. Sadece Avrupa Birliği ile bağları geliştirmenin Ermenistan için hem felsefi açıdan, hem siyasi kıymetler açısından hem de demokratik bakımdan uygun olduğuna inanıyoruz. Bu nedenle burada rastgele bir tansiyon oluşturmaya çalışmıyoruz” ifadesini kullandı.

“Ermenistan-Türkiye bağlantılarıyla kıyaslamak gerekirse, Ermenistan-Azerbaycan sınırında alanda çok daha fazla şey gerçekleşiyor”

Azerbaycan ile Ermenistan ilgilerinin son durumuna ve Barış Muahedesi’nin imzalanması için gerekli olan anayasa değişikliğine yönelik soru üzerine Kostanyan, şunları söyledi: “Anayasayla ilgili soruna dair bunun bizim iç sorunumuz olduğunu düşünüyorum. Lakin Ermenistan-Azerbaycan bağlantılarına ait 8 Ağustos’tan sonra epeyce dinamik ve büyük gelişmeler yaşandı. Hudut belirleme kurullarımızın toplantıları yapılıyor. Hatta taraflar birbirlerinin ülkelerine seyahat ediyor. Sivil toplumlarımız Ermenistan ve Azerbaycan’da bir ortaya geliyor. Ayrıyeten çok kıymetli olan bir öteki mevzu da bağlantı sınırlarının fiilen açılmış olması. Şu anda birtakım mallar Azerbaycan ve Gürcistan demiryolları üzerinden Ermenistan’a geliyor. Ayrıyeten Azerbaycan’dan akaryakıt ve dizel ithal ederek direkt ticaret irtibatları da kurduk. Azerbaycan’a neler ihraç edebileceğimize dair somut fikirlerimiz var ve iş dünyası temsilcilerimiz birkaç gün evvel bir ortaya geldi. Özetlemek gerekirse tahminen Ermenistan-Türkiye ilgileriyle kıyaslamak gerekirse, Ermenistan-Azerbaycan sınırında alanda çok daha fazla şey gerçekleşiyor.”

Washington ile Erivan ortasında artan münasebetlere de değinen Kostanyan, seyahatler ve başka projeler nedeniyle bağlantıların geliştiğini lisana getirdi.

“HER İKİ PARTNERİMİZLE DE İRTİBAT KANALLARINI AÇIK TUTUYORUZ”

Orta Doğu’da ABD-İsrail taarruzlarının akabinde başlayan ve gerginliğin arttığı İran’ın Ermenistan’ın hudut komşusu olduğunun hatırlatılması üzerine Vahan Kostanyan, istikrarlı bir dış siyaset yürüttüklerini kelamlarına ekleyerek, “Ocak 2025’te ABD ile stratejik paydaşlık kurduk. Geçen yaz İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Ermenistan’ı ziyaret ettiğinde İran ile ilgilerimizi de stratejik iştirak düzeyine yükseltme niyetimizi açıkladık. Her iki partnerimizle de irtibat kanallarını açık tutuyoruz ve devam eden durum hakkındaki görüşlerimizi paylaşmaya çalışıyoruz. Ermeni hükümetinin aldığı durumun her iki tarafta da genel olarak anlaşıldığına inanıyorum. Elbette çatışmaya diplomatik bir tahlil bulunmasını ve durumun bir an evvel sakinleşmesini umut ediyoruz” sözlerini kullandı.