Körfez ülkelerinden şok ‘ret’: ABD ve İsrail’in İran’a ortak taarruz planına dur dediler

Haber7-ÖZEL

Orta Doğu’da tansiyon tekrar tırmanırken, Bloomberg’in 15 Mayıs’ta bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine nazaran, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) İran’a karşı bölgesel bir askeri ittifak kurma teşebbüsü Körfez ülkelerinden takviye görmedi. ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik akınlarının akabinde BAE Cumhurbaşkanı Muhammed bin Zayed, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Salman başta olmak üzere bölge başkanlarıyla temas kurarak Körfez ülkelerinin ABD-İsrail ekseniyle koordineli biçimde İran’a karşı ortak hareket etmesini önerdiği tez edildi.

KÖRFEZ ÜLKELERİNDEN BAE’NİN TEHLİKELİ PLANINA RET

Körfez ülkeleri, bölgeyi daha büyük bir çatışmaya sürükleyebilecek bu plana aralı yaklaşarak teklifi reddetti. Riyad’ın savaşa dahil olmayı kabul etmemesi, zati kırılgan ilerleyen BAE-Suudi ilgilerinde yeni bir tansiyon çizgisi oluştururken, Abu Dabi’nin İsrail’le yakınlaşmasını ve OPEC+ çizgisinden uzaklaşmasını hızlandırarak ayrılmasına neden olduğu sav edildi. Gelişme, Körfez İşbirliği Kurulu içindeki görüş ayrılıklarını yine görünür hale getirdi.

Abu Dabi idaresinin İran’a karşı askeri bir blok oluşturma gayreti, Körfez ülkelerinin  bölge istikrarını önceleyen tavırları nedeniyle başarısızlıkla sonuçlandı. Bu reddediş, bölge ülkelerinin İran ile direkt bir çatışmaya girmek yerine diplomatik kanalları açık tutma eğiliminde olduğunu gösteriyor.

BRICS TEPESİNDE BİLDİRİ KRİZİ VE HİNDİSTAN’IN AÇIKLAMASI

Küresel dengelerin yine formlandığı BRICS platformunda da tansiyon hayli yüksekti. Toplantının akabinde Hindistan tarafından yayınlanan bir açıklamaya nazaran, dışişleri bakanları “kendi ulusal durumlarını lisana getirdiler ve çeşitli bakış açılarını paylaştılar.” Bu söz, üye ülkeler ortasındaki görüş ayrılıklarını ortaya koydu.

Açıklamada, bir üye devletin Gazze ile ilgili hususların yanı sıra Kızıldeniz ve Bab el-Mandeb Boğazı’ndaki güvenlik mevzularında “çekinceleri” olduğu da belirtildi. Bu çekincelerin odağında, bölgedeki askeri hareketliliğin ve İsrail ile olan alakaların yarattığı diplomatik hassasiyetlerin yattığı bedellendiriliyor.

ARAKÇİ’DEN TOKAT ÜZERE YANIT: ABD HEGEMONYASI BİTTİ

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, diplomatik temaslar sırasında sergilediği kararlı duruşla dikkatleri üzerine çekti. Batı’nın ve bölgedeki müttefiklerinin baskılarına karşı net bir ileti veren İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşme sırasında “İran bölünemez bir ülkedir. Amerikan hegemonyası devri sona ermiştir” tabirlerine yer verdi. Arakçi’nin bu sözleri, Tahran’ın bölgesel egemenlik konusundaki odunsuz tavrını bir kere daha teyit etti.

Ayrıca, Birleşik Arap Emirlikleri’ni BRICS bakanlar bildirisini engellediği için gaye aldı ve ülkenin “İsrail ile kendine has bir ilişkisi” olduğuna dikkat çekti. Bu açıklama, Abu Dabi ve Tahran ortasındaki tansiyonun yalnızca askeri değil, diplomatik bir boyuta taşındığını ispatlar nitelikteydi.

SUUDİ ARABİSTAN’IN BARIŞ ÖNERİSİ VE İSRAİL TEHDİDİ

Suudi Arabistan’ın ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşın sona ermesinin akabinde uygulanması için öngörülen mutabakat önerisi, “gelecekteki çatışmaları önlemenin en âlâ yolu” olarak gören ve Arap devletlerini bu muahedeyi desteklemeye çağıran birçok Avrupa başşehrinden takviye gördüğü bildiriliyor. Lakin bu barış umudunun üzerinde İsrail’in gölgesi durmaya devam ediyor. İngiliz gazetesi, ismi açıklanmayan bir Arap diplomatın kelamlarına atıfta bulunarak, bu türlü bir muahedenin “çoğu Arap ve Müslüman devlet ile İran tarafından memnuniyetle karşılanacağını” belirtiyor; fakat İsrail’in rastgele bir mutabakata karşın savaşı yine başlatma tehditlerinin devam etmesi önemli tasalara yol açıyor. Tel Aviv’in uzlaşmaz tutumu, bölge ülkelerinin barış eforlarını baltalayan en büyük mani olarak görülüyor.