Orta Doğu’da savaşa ibadet ortası: Trump’ın İran saldırısını durduran ‘hac’ kritiği

Haber7-ÖZEL

Dünya nefesini tutmuş Orta Doğu’dan gelecek haberlere kilitlenmişken, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik hücum buyruğunu askıya almasının yankıları sürüyor. Yalnızca diplomatik istikrarlar değil, birebir vakitte milyonlarca Müslümanı ilgilendiren Hac ibadeti ve global ticaret rotaları, Washington’ın askeri planlarını revize etmesindeki en büyük etken olarak kayıtlara geçti. Bölge ülkelerinden gelen üst üste ikazlar, muhtemel bir hücumun yalnızca askeri değil, insani ve ekonomik bir felakete yol açacağını ortaya koydu.

BÖLGE BAŞKANLARIYLA AĞIR GÖRÜŞMELER

İran ile ABD ortasındaki tansiyonun tepe yaptığı bir devirde, bölgenin en tesirli aktörleri devreye girerek Washington sınırında ağır bir diplomasi trafiği yürüttü. ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, akın kararının ertelenmesi tarafında kendisine gelen talepleri şahsen ifşa etti. Trump, “Katar Buyruğu Tamim bin Hamad Al Thani, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman Al Saud ve Birleşik Arap Emirlikleri Başkanı Muhammed bin Zayed Al Nahyan tarafından, İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik planladığımız askeri saldırıyı ertelemem istendi” tabirlerini kullandı. Trump, “Büyük önderler ve müttefikler olarak onların görüşüne nazaran bir mutabakat yapılacak” kelamlarıyla kararın gerisindeki bölgesel baskıya dikkat çekti.

KUTSAL YERLER VE MİLYONLARCA SİVİLİN GÜVENLİĞİ

Saldırının ertelenmesindeki en hassas noktalardan birini, İslam dünyasının en kutsal ibadetlerinden biri olan Hac devri oluşturdu. Milyonlarca Müslümanın kutsal topraklarda bulunduğu bir sırada İran’a yönelik başlatılacak bir askeri harekatın, bölgedeki sivil güvenliğini büsbütün ortadan kaldıracağı uyarısı yapıldı. Suudi Arabistan’ın hac ibadetini yerine getirmek için dünyanın dört bir yanından gelen Müslümanlara mesken sahipliği yaptığı sırada patlak verecek bir savaşın, kutsal yerlerin güvenliğini ve hacı adaylarının intikal süreçlerini kaosa sürükleyeceği vurgulandı.

KÜRESEL HAVA YOLU TİCARETİ VE LOJİSTİK KAOS RİSKİ

Askeri planların askıya alınmasındaki bir başka değerli münasebet ise global havacılık ve ticaret rotalarının korunması oldu. Orta Doğu hava alanının, Doğu ile Batı ortasındaki en kritik geçiş noktası olması sebebiyle, mümkün bir çatışmanın sivil havacılık trafiğine vuracağı darbe masaya yatırıldı. Bilhassa Hac periyodunda tavan yapan uçuş trafiğinin, askeri operasyonlar nedeniyle durma noktasına gelmesi, global hava yolu ticaretinde milyarlarca dolarlık ziyana ve lojistik bir kilitlenmeye yol açacak Suudi Arabistan’ın milyonlarca hacıyı ağırlarken tıpkı vakitte bir savaşın lojistik yükünü ve güvenlik risklerini yönetmesinin imkansız olduğu gerçeği, atak planlarının rafa kalkmasında belirleyici rol oynadı.

“BİR MÜDDETLİĞİNE ERTELEDİM”

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik askeri seçeneklerin büsbütün masadan kalkmadığını lakin mevcut kaideler altında bir ertelemenin kaçınılmaz olduğunu belirtti. Trump, İran’a yeni atak planını (19 Mayıs) salı günü için yaptıklarını tabir ederek, “Bunu bir müddetliğine erteledim; umarım sonsuza kadar olur, ancak muhtemelen yalnızca bir müddetliğine. İran’la çok kapsamlı görüşmeler yapıyoruz ve bunların neye varacağını göreceğiz” biçiminde konuştu. Bu açıklamalar, Washington’ın bir yandan diplomasi kapısını açık tutarken öbür yandan her an saldırabileceğini gösterdi.