Sosyal çalışma görevlilerindeki ek ücret eşitsizliğine AYM’den ret

Resmi Gazete’nin 25 Mayıs 2026 tarihli sayısında yayımlanan karar, Kayseri 2. Yönetim Mahkemesi’nin itirazı üzerine verildi.

Sosyal çalışma görevlilerine farklı ek fiyat ödenmesi yargıya taşındı

Dava, sosyal çalışma misyonu karşılığında fiyat ödenmesi talebiyle yapılan müracaatın reddedilmesi üzerine başladı. İtiraz konusu uyuşmazlığın temelinde, 5395 sayılı Çocuk Muhafaza Kanunu’nun 33. hususunun farklı fıkraları ortasındaki fiyat eşitsizliği yatıyor.

Kanunun ikinci fıkrasına göre Adalet Bakanlığı bünyesindeki sosyal çalışma görevlilerine ve mahkemelere görevlendirilen muadillerine, maaşlarının ek gösterge dahil brüt meblağının yüzde ellisi oranında ek ödeme yapılıyor. Lakin 7531 sayılı Kanun’un 19. unsuruyla üçüncü fıkraya eklenen karar, diğer kamu kurumlarından yahut özgür meslek sahiplerinden süreksiz olarak görevlendirilen şahısları bu ödemeden açıkça dışarıda bırakıyor.

Kayseri 2. Yönetim Mahkemesi, bu düzenlemenin Anayasa’nın eşitlik unsurunu düzenleyen 10. hususu, angarya yasağını düzenleyen 18. unsuru ve devletin adil fiyat sağlama yükümlülüğünü düzenleyen 55. hususuyla bağdaşmadığı kanısına vararak iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.

AYM: Toplumsal çalışma görevlisine uzmanlık fiyatı ödeniyor

Anayasa Mahkemesi, angarya yasağı tarafından yaptığı incelemede zorla çalıştırmanın ögelerini ele aldı. Mahkeme; kişinin isteği dışında ve yaptırım tehdidi altında çalıştırılması ile fiyatsız ya da bariz biçimde düşük fiyatla çalıştırılmasının angarya sayılabileceğini ortaya koydu.

Kararda, üçüncü fıkra kapsamında görevlendirilen toplumsal çalışma vazifelilerinin fiilen uzmanlık misyonu icra ettiği ve bu temeller çerçevesinde fiyat ödeneceği vurgulandı. Bu nedenle kelam konusu bireylerin rastgele bir fiyat almaksızın çalıştırılmasının kelam konusu olmadığı, hasebiyle angarya yasağının ihlal edilmediği sonucuna ulaşıldı.

Eşitlik prensibi istikametinden ise mahkeme, Bakanlık takımında misyon yapan toplumsal çalışma vazifelileri ile süreksiz olarak görevlendirilenler ortasındaki farklılığın takım, atanma yolu, kurumsal bağlılık ile vazifenin daima yahut süreksiz niteliği bakımından besbelli olduğunu saptadı. Farklı tüzel pozisyondaki şahıslara farklı kuralların uygulanmasının eşitlik unsurunu zedelemeyeceği değerlendirmesiyle bu tez da reddedildi.

İtiraz oybirliğiyle reddedildi

Anayasa Mahkemesi, 26 Mart 2026 tarihinde Lider Kadir Özkaya başkanlığında gerçekleştirdiği oylamada, kelam konusu kanun kararının Anayasa’nın 10., 18. ve 55. hususlarına muhalif olmadığına oybirliğiyle hükmetti.

İşte AYM’ye taşınan 5395 sayılı Kanunun ilgili hususu:

Unsur 33 – (1) Adalet Bakanlığınca en az lisans tahsili görmüş olanlar ortasından kâfi sayıda toplumsal çalışma vazifelisi mahkemelere görevlendirilmek üzere isimli dayanak ve mağdur hizmetleri müdürlüğüne atanır. Atamada; çocuk ve aile meseleleri ile çocuk hukuku ve çocuk suçluluğunun önlenmesi alanlarında lisansüstü eğitim yapmış olanlar tercih edilir.

(2)Bu Kanun kapsamındaki önlemleri uygulayan toplumsal çalışma vazifelileri ile isimli dayanak ve mağdur hizmetleri müdürlüğü bünyesinde vazife yapmakta olup da mahkemelere görevlendirilen toplumsal çalışma görevlilerine almakta oldukları aylıklarının (ek gösterge dahil) brüt meblağının yüzde ellisi oranında ödeme yapılır. Bu ödeme birebir yahut misal unvanlı memur takımında çalışan, hizmet yılı ve tahsil durumu birebir olan emsali işçi temel alınmak suretiyle bu kapsamda vazife yapan kontratlı işçiye de yapılır. Bu ödeme, kelam konusu çalışanın takım yahut konumunun bulunduğu kurum tarafından yapılır.

(3) Birinci fıkra kapsamındaki toplumsal çalışma vazifelilerinin bulunmaması, vazifenin bunlar tarafından yapılmasında fiili yahut hukuksal bir pürüz bulunması ya da öteki bir uzmanlık koluna gereksinim duyulması üzere durumlarda, öbür kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar ile özgür meslek icra eden birinci fıkrada öngörülen nitelikleri haiz kimseler de toplumsal çalışma vazifelisi olarak görevlendirilebilirler. (Ek 2. cümle: 07.11.2024 – 7531 S.K/Madde 19) Bu formda görevlendirilenlere ayrıyeten ikinci fıkra kapsamında ödeme yapılmaz.

(4) Hakkında toplumsal inceleme yapılacak çocuğun, incelemeye tabi tutulacak etrafı mahkemenin yetki alanı dışında ise, davayı gören mahkemenin talimatına bağlı olarak çocuğun bulunduğu yerdeki mahkemece inceleme yaptırılır. Büyükşehir belediye sonları içinde kalan yerlerde bu inceleme, davayı gören mahkemeye bağlı olarak çalışan toplumsal çalışma görevlilerince yapılabilir.