Paylı İştiraklerde Fiili Taksime Dair Kritik Karar

Yargıtay Kararı, bilhassa hisseli yani elbirliği mülkiyetine bahis tarım yerlerinde, fiili taksimin somut ve objektif kanıtlarla ortaya konulması gerektiğini vurgulaması bakımından dikkat çekti.

Mahkeme: Fiili taksim yok dedi ve ön alım hakkı davası reddetti

Dava, Kozan’da bulunan 106 ada 70 parsel sayılı taşınmazda hisse satışı üzerine açıldı. Davacı, elbirliği iştirakinin bulunduğu taşınmazda yapılan hisse satışına karşı ön alım (şufa) hakkını kullandığını belirterek, davalı ismine yapılan hisse periyodunun iptali ile kendi ismine tescilini talep etti. Davalı ise taşınmazda fiili taksim bulunduğunu savunarak, davanın reddini istedi. Kozan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi, 10.12.2024 tarihli kararında, taşınmazda fiili taksim bulunduğu gerekçesiyle davayı reddetti. Karar temyiz edilmeksizin katılaştı.

Kanun Faydasına Temyiz Süreci

Bunun üzerine Adalet Bakanlığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 363. unsuru uyarınca kararı kanun faydasına temyiz etti.

HMK m. 363 kapsamında yapılan incelemede Yargıtay, kararın hukuka alışılmamış olduğunu tespit etse dahi bozmanın taraflar istikametinden mutlaklaşmış kararın sonuçlarını ortadan kaldırmadığını; fakat içtihat birliğinin sağlanması bakımından kıymet taşıdığını hatırlattı.

Yargıtay: Fiili Taksim Somut Olarak İspatlanmalı

Daire kararında, ön alım davalarında fiili taksimin varlığının özel önem taşıdığına dikkat çekildi. Şayet paydaşlar kendi ortalarında taşınmazı fiilen bölmüş ve her biri belli bir kısmı kullanıyorsa; payını üçüncü şahsa satan ortağın satışına karşı, uzun mühlet sessiz kalan paydaşın ön alım hakkını kullanmasının dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı vurgulandı.

Ancak somut olayda yapılan keşifte;

• Taşınmazın boş tarla olduğu,
• Üzerinde ekili eser bulunmadığı,
• Herhangi bir hudut çizgisi ya da fiili ayrımın tespit edilemediği

belirlendi.

Bu nedenle Yargıtay, fiili taksim olgusunun evrak kapsamıyla sabit olmadığını söz ederek, mahkemenin bu münasebetle davayı reddetmesini adap ve yasaya alışılmamış buldu.

Karar, “sonuca tesirli olmamak üzere” kanun faydasına bozuldu.

Kararın Kıymeti: Paylı Tarlalarda Şufa Davaları

Bu karar, bilhassa paylı tarım yerlerinde sıkça karşılaşılan fiili taksim savunmasına karşı değerli bir ölçüt ortaya koyuyor. Yargıtay’a nazaran:

• Fiili taksim soyut beyanlarla kabul edilemez.
• Taşınmaz üzerinde fizikî ve daima kullanım ayrımı bulunmalı.
• Keşif ve uzman incelemesi ile bu durum açıkça ortaya konulmalı.

Aksi halde, ön alım hakkının dürüstlük kuralı gerekçesiyle sonlandırılması mümkün değil.

Hukukçulara nazaran karar, elbirliği ve hisseli mülkiyet bağlarında “fiili kullanım” ile “hukuki paylaşım” ortasındaki ayrımı netleştirmesi bakımından uygulamaya istikamet verecek nitelikte.

21 Şubat 2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan karar için .