Savaşın güç piyasasına tesiri: Petrol 15 ayın tepesinde

Piyasalarda savaş kaosu yaşanıyor.

Bir yanda pahalı metallerde dalgalanma yaşanırken İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması ve Körfez ülkelerindeki güç tesislerini maksat almasıyla petrol fiyatları uçuşa geçti.

ABD Başkanı Donald Trump’ın 27 Şubat’ta yaptığı açıklamada, 26 Şubat’ta başlayan nükleer müzakerelerde İran’ın “iyi niyetli ve açık” bir tavır sergilemediğini söylemesi ve sürecin gidişatından şad olmadığını belirtmesi, piyasalarda risk algısını besbelli biçimde artırmıştı.

SALDIRI BAŞLAMADAN ÜST TARAFLI HAREKET BAŞLADI

Saldırı öncesinde de üst taraflı seyreden fiyatlar, 27 Şubat’ta artan jeopolitik tansiyonun tesiriyle ivme kazandı.

Brent petrol günü yüzde 2,8 artışla 73 dolardan tamamlarken, Batı Teksas (WTI) tipi ham petrol yüzde 2,6 yükselişle 67,17 dolara çıktı.

28 Şubat ve 1 Mart’ta piyasaların kapalı olduğu saatlerde ABD ve İsrail’in İran’a yönelik atak düzenlediğine ait haber akışı, fiyatların anlık reaksiyon verememesine yol açtı. Fakat haftanın birinci süreç gününde biriken risk primi sert açılışla fiyatlara yansıdı.

Brent petrol 2 Mart’ta yüzde 7,1 sıçrayarak 78,15 dolardan kapanırken, WTI yüzde 6,2 artışla 71,33 dolara yükseldi. Böylelikle petrol fiyatları son periyodun tepe düzeylerine taşındı.

HÜRMÜZ KAPATILDI

Günün ilerleyen saatlerinde İran İhtilal Muhafızları Ordusu Genel Kumandanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari’nin, Hürmüz Boğazı’nda gemi ve petrol tankeri geçişlerinin durdurulduğuna ait savları teyit ederek boğazın kapatıldığını öne sürmesi ve geçmeye çalışan gemilerin maksat alınacağını açıklaması, arz kesintisinin derinleşebileceği kaygılarını artırdı.

PETROL 80,80 DOLARI TEST ETTİ

2 Mart’ta global piyasalarda likiditenin görece sonlu olduğu saatlerde gelen bu açıklama, Brent petrolün bugün Asya süreçlerinin erken saatlerinde 80,80 dolar düzeyini test etmesine yol açtı. Böylelikle Brent, yaklaşık son 15 ayın en yüksek düzeyini gördü.

Brent petrol bugün saat 11.00 prestijiyle 80,58 dolara yükseldi. Bu düzey, Ocak 2025’ten bu yana kaydedilen en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti. Tıpkı saatte WTI ham petrolün varili ise 73,71 dolardan süreç gördü.

ABD Güç Enformasyon Yönetimi (EIA) dataları ve piyasa projeksiyonlarına nazaran, çatışmaların uzaması ve fiziki arzın sekteye uğraması halinde stratejik rezervlerin global arz açığını hudutlu ölçüde dengeleyebileceği, petrol fiyatlarının ise varil başına 85 ila 150 dolar aralığına tırmanabileceği bedellendiriliyor.

AVRUPA’DA DOĞAL GAZ FİYATLARI ZİRVEDE

Öte yandan, global gaz piyasalarında da arz güvenliğine ait telaşlar fiyatlara yansıyor.

Küresel güç tedariki açısından kritik pozisyonda bulunan Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin keskin biçimde azalması, dünya sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği bu stratejik geçitte aksama yaşanabileceği riskini artırarak başta Avrupa olmak üzere doğal gaz fiyatları üzerinde üst istikametli baskı oluşturuyor.

Avrupa’da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’de nisan vadeli kontratlar 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,95 avrodan kapanmıştı. Jeopolitik tansiyonun tırmanmasıyla birlikte fiyatlar 2 Mart’ta yüzde 38,4 sıçrayarak 44,5 avroya yükseldi.

Bugün ise megavatsaat başına gaz fiyatı saat 10.30 prestijiyle yüzde 19,9 artışla 53,35 avro düzeyinde süreç görüyor.