2 Numaralı CBK’daki Üst Kademe Yönetici belirsizliği devam ediyor

Sorunun Kökü: II Sayılı Cetvel Kimin Üst Kademe Yönetici Olduğunu Netleştirmiyor

2 numaralı CBK, üst kademe kamu yöneticilerinin kimler olduğunu açıkça saymak yerine bir cetvele atıf yapma sistemini benimsiyor. Karnameye ekli I ve II Sayılı Cetvellerde çok sayıda takım, durum ve misyon sıralanıyor. Sorun şurada başlıyor: II Sayılı Cetvel’deki takımların bir kısmı sahiden üst kademe kamu yöneticisi niteliği taşırken bir kısmı taşımıyor. Hangi takımın hangi kategoriye girdiği ise cetvel üzerinden anlaşılamıyor.

Bu belirsizlik neden değerli? Anayasa’nın 104. hususu, üst kademe kamu yöneticilerini atama ve vazifeden alma yetkisini münhasıran Cumhurbaşkanı’na veriyor ve bu şahıslara ait yordam ile asılların CBK ile düzenlenmesine imkan tanıyor. Buna karşılık üst kademe yönetici olmayan kamu vazifelilerinin atama temellerinin Anayasa’nın 128. unsuru yeterince kanunla düzenlenmesi gerekiyor. Cetvel bilinmeyen olduğunda kimin CBK kapsamında, kimin kanun kapsamında olduğu da belirsizleşiyor. Anayasa Mahkemesi bunu türel bellilik unsurunun açık bir ihlali olarak pahalandırıyor.

Daha Evvel de İptal Edilmişti

Bu sorun birinci sefer gündeme gelmiyor. Anayasa Mahkemesi birebir kararnamenin tıpkı hususunu daha evvel de tekraren iptal etmek zorunda kaldı.

Mahkeme, Ekim 2023’te verdiği kararla II Sayılı Cetvel’de yer alan takım ve misyonlara Cumhurbaşkanı onayıyla atama yapılmasını öngören ibareyi Anayasa’ya karşıt bularak iptal etti. Münasebet netti: Cetvel, üst kademe yönetici olan ve olmayan takımları birlikte barındırıyor; kimin bu kapsamda olduğu belirlenemiyor.

Bu kararın akabinde CBK koyucu gerekli düzenlemeyi yapması gerekirken temel sorunu çözmedi. Bunun üzerine Anayasa Mahkemesi Haziran 2025’te bir sefer daha birebir sonuca ulaştı. II Sayılı Cetvel’in içeriği hala belgisiz olduğundan ilgili ibare yine iptal edildi.

180 Numaralı CBK da Sorunu Çözemedi

Mart 2025’te çıkarılan 180 numaralı CBK ile bu kere farklı bir yol denendi. CBK koyucu, II Sayılı Cetvel’den vali yardımcısı ve kaymakamları çıkardı; bunları direkt birinci cümleye ekleyerek “görevler ile vali yardımcısı ve kaymakam kadroları” sözünü kullandı. İkinci cümlede de “Bu cetvellerde sayılmayan” ibaresi “Bu fıkrada sayılmayan” biçiminde değiştirildi.

Ancak Anayasa Mahkemesi bu düzenlemenin de sorunu çözmediğine hükmetti. Zira II Sayılı Cetvel hala belirsizliğini koruyordu. Cetvele yapılan her atıf bu meçhullüğü beraberinde taşıdığından birinci cümledeki “görevler ile…” ibaresi de ikinci cümledeki “Bu fıkrada…” değişikliği de Anayasa’nın 2. unsurundaki bellilik prensibine ters bulunarak iptal edildi. Bu iki iptalin doğal sonucu olarak ikinci cümlenin kalan kısmı ile üçüncü cümle de zincirleme iptal kapsamına girdi.

Vali Yardımcısı ve Kaymakam Atamaları Ne Olacak?

Mahkeme, vali yardımcısı ve kaymakam takımlarına Cumhurbaşkanı kararıyla atama yapılmasını öngören ibareyi iptal etmedi. Bu ibare bağımsız ve net olduğundan bellilik problemiyle malul değil. Öte yandan Anayasa Mahkemesi daha evvelki kararlarında vali yardımcısı ve kaymakamların üst kademe kamu yöneticisi sayılamayacağını açıkça ortaya koymuştu. Buna rağmen atamalarının Cumhurbaşkanı kararıyla yapılması öngörülebilir ve anlaşılır bir düzenleme olduğundan bu istikametiyle Anayasa’ya terslik görülmedi.

Kararda Azınlık Görüşü

Mahkeme üyeleri Saygıdeğer İnce ve Ömer Çınar iptal kararlarına karşı oy kullandı. Karşıoy yazısında Cumhurbaşkanı’na tanınan geniş takdir yetkisinin hangi takımların üst kademe yönetici sayılacağını belirleme yetkisini de kapsadığı, cetvellerin bu çerçevede kıymetlendirilmesi gerektiği ve münasebetiyle iptal edilen düzenlemelerin Anayasa’ya alışılmamış olmadığı savunuldu.

Bundan Sonra Ne Olacak?

İptal kararı altı ay sonra yürürlüğe girecek. Bu müddet zarfında yasama organının ya da yürütmenin temel sorunu bu sefer gerçek manada çözen bir düzenleme yapması gerekiyor. Anayasa Mahkemesi’nin arka arda verdiği iptal kararları, 2 numaralı CBK’daki üst kademe yönetici tarifinin belirsizliğinin artık biçimi düzeltmelerle geçiştirilemeyeceğini açıkça ortaya koyuyor.

21 Mayıs 2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan AYM kararını görmek için .