3 Boyutlu İmplantlar ve Yapay Zeka İle Omurga Tedavisinde Yeni Periyot

Günümüzde hayat mühletinin uzamasıyla birlikte omurga sıhhati, hem hayat kalitesini hem de bağımsız hareket edebilme kapasitesini belirleyen en kritik ögelerden biri haline geldi. Yaşla birlikte omurga yapılarında görülen yıpranma, omurilik kanal daralmasından disk dejenerasyonuna, hudut sıkışmalarından kamburluğa kadar pek çok sorunu beraberinde getiriyor. Bugün ise robotik cerrahi, navigasyon sistemleri ve şahsa özel 3D implantlar sayesinde omurga ameliyatları çok daha inançlı ve hassas formda yapılabiliyor. Yapay zekâ dayanaklı planlama prosedürleri, hastanın omurgasının gelecekte nasıl şekilleneceğini öngörerek tedaviyi daha da şahsileştiriyor. Acıbadem Üniversitesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Alanay, yaşlanan omurganın artık çok daha tesirli sistemlerle tedavi edilebildiğini vurguluyor ve hem kollayıcı tedbirleri hem de son yıllarda öne çıkan cerrahi yenilikleri anlatıyor.

“Omurga yaşlanması kaçınılmaz lakin tesirlerini azaltmak elimizde”

Yaşlanmanın doğal bir süreci olarak omurga yapılarının da vakit içinde zayıfladığını belirten Prof. Dr. Ahmet Alanay, “Herkes yaşlanıyor lakin herkes birebir formda yaşlanmıyor. Omurga, hayat stilinden en fazla etkilenen organlarımızdan biri. Nizamlı hareket eden, kaslarını güçlü tutan ve yanlışsız duruş alışkanlıkları geliştiren bireylerde yaşlanmanın tesirleri çok daha az görülüyor” diyor. 

Uzun müddetli masa başı çalışma, yanlış oturuş, hareketsizlik ve fazla kilo; omurga yaşlanmasını hızlandıran en önemli faktörler ortasında. Yaşın ilerlemesiyle birlikte omurga etrafındaki kasların zayıfladığını hatırlatan Prof. Dr. Ahmet Alanay, bilhassa 40’lı yaşlardan sonra tertipli antrenmanın değerinin arttığını vurguluyor:
“Her gün yapılan 30 dakikalık bir yürüyüş bile omurgayı korur. Esneme, karın-bel bölgesini güçlendiren egzersizler ve yüzme, omurga sıhhati için son derece bedelli. Bunları hayat rutininin bir modülü haline getirmek, ileride karşılaşılacak problemlerin şiddetini önemli formda azaltır.”

Ayrıca, osteoporozun omurga kırıkları açısından yüksek risk oluşturduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Ahmet Alanay, beslenme ve D vitamini takibinin değerini de vurguluyor. 

“Bacaklarda uyuşma ve yürüme aralığında azalma alarmdır”

Prof. Dr. Ahmet Alanay’a göre yaşlanan omurganın birinci sinyalleri birçok vakit göz gerisi ediliyor. Hastaların başlangıçta bunu yalnızca bel ağrısı olarak gördüklerine değinen Prof. Dr. Ahmet Alanay, “Oysa kanal daralması başladığında bacaklarda uyuşma, karıncalanma, güçsüzlük ve yürüme arasında azalma görülür. Bu belirtiler gün yüzüne çıktığında vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmak gerekir” biçiminde konuşuyor. 

Teknoloji sayesinde omurga ameliyatları artık çok daha güvenli

Son yıllarda omurga cerrahisinde yaşanan dönüşümün en kritik ayağının teknoloji olduğunun altını çizen Prof. Dr. Ahmet Alanay, bilhassa navigasyon, robotik cerrahi ve 3 boyutlu planlama sistemlerinin rutinleştiğini söylüyor:
“Artık ameliyat öncesi hastanın omurgasını üç boyutlu olarak modelleyebiliyor, vidaların yerleşimini milimetrik hassasiyetle planlayabiliyoruz. Robotik sistemler, bu planlamayı ameliyatta birebir uygulamamıza yardımcı oluyor. Bu sayede cerrahinin güvenliği artıyor, kusur hissesi azalıyor.”

Navigasyon ve robotik dayanaklı operasyonların hastaların düzgünleşme sürecini de hızlandırdığını vurgulayan Prof. Dr. Ahmet Alanay, “Eskiden büyük kesilerle yapılan ameliyatlar, bugün daha küçük kesi ve daha az kan kaybıyla tamamlanıyor. Hastalar daha az ağrı yaşıyor, çok daha kısa müddette ayağa kalkabiliyor” diyor. 

Kişiye Özel, Gayeye Odaklanan Ameliyatlar 

Prof. Dr. Ahmet Alanay’a göre yaşlanan omurganın en sık karşılaşılan sorunu spinal stenoz, yani omurilik kanal daralması. Bugün tedavilerde şahsa nazaran şekillenen bir yaklaşım benimseniyor:
“Herkese tıpkı tedaviyi uyguladığımız devirler geride kaldı. Kimi hastalarda yalnızca hudut üzerindeki baskıyı kaldırmak kâfi olurken, kimilerinde omurganın stabilitesini yine sağlamamız gerekiyor.”

Bu noktada minimal invaziv yolların kıymet kazandığını vurgulayan Prof. Dr. Ahmet Alanay, “Kasları fazla zedelemeden yapılan minimal invaziv ameliyatlar sayesinde hastalar birkaç gün içinde rahatlıkla günlük ömürlerine dönebiliyor” diyor. 

Omurga Cerrahisinde 3 Boyutlu, Şahsa Özel İmplantlar

Omurga cerrahisinde son yılların en kritik ihtilallerinden birinin şahsa özel üretilen 3 boyutlu implantlar olduğunu belirten Prof. Dr. Ahmet Alanay, “Hastanın anatomisine büsbütün özel olarak tasarlanan titanyum implantlar, hem cerrahinin doğruluğunu artırıyor hem de uzun vadeli sonuçları güzelleştiriyor. Bilhassa skolyoz ve kompleks deformite cerrahilerinde bu teknolojiden büyük yarar görüyoruz” diyor. 

Yaşlanan omurga için cerrahiyi her vakit en son seçenek olarak gördüklerine de dikkat çeken Prof. Dr. Ahmet Alanay, gözetici yaklaşımların gücünü şöyle özetliyor:
“Düzenli antrenman, yanlışsız kilo idaresi, kas güçlendirme ve postür eğitimi; ameliyat gereksinimini yıllarca öteleyebilir. Birtakım hastalarda bu tedbirler sayesinde hiç cerrahiye gerek kalmıyor.”

“Gelecekte Yapay Zeka İle Omurganın Nasıl Yaşlanacağını Öngörebileceğiz”

Omurga cerrahisinde geleceğin, şahsileştirilmiş tedaviler olduğunu tabir eden Prof. Dr. Ahmet Alanay, “Yakın gelecekte yapay zekâ takviyeli sistemler, bir kişinin omurgasının önümüzdeki yıllarda nasıl şekilleneceğini iddia edebilecek. Bu sayede önlemleri çok daha erken alabileceğiz” diyerek böylelikle tedavilerin bireye mahsus olarak planlanabileceğine de dikkat çekiyor… 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı