Kışın en büyük tehlikesi kapalı alanlar

Türkiye’de kış periyodunda acil servislere yapılan müracaatların yaklaşık yüzde 40’ı teneffüs yolu enfeksiyonları nedeniyle oluyor. Bilhassa grip, soğuk algınlığı, RSV enfeksiyonları, COVID-19, zatürre ve bronşit en sık görülen hastalıklar ortasında yer alıyor.  Uzmanlara nazaran, kış aylarında bu hastalıkların bulaşma riski yaz aylarına göre 3 kat daha yüksek.  Bunun nedeni ise kapalı alanlarda daha uzun mühlet kalınması ve havalandırmanın yetersiz olması sebebiyle mikropların yayılımının kolaylaşması. Ayrıyeten, bağışıklık sisteminin soğuk havada zayıflaması da enfeksiyonlara olan yatkınlığı artırıyor. Acıbadem Maslak Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Alpay Medetalibeyoğlu, aslında doğru tedbirlerle bu enfeksiyonlardan korunmanın yahut hastalığa yakalanma riskini önemli oranda azaltmanın mümkün olduğunu belirterek, “Hem şahsî hijyen hem de ömür üslubu alışkanlıkları bu süreçte büyük değer taşıyor. Kışın sıhhatimizi korumak için en kritik kural ise kalabalık ve kapalı ortamları sınırlamak, gerçek havalandırma yapmak ve bağışıklığı güçlü tutmaktır. Ayrıyeten, öksürme ve hapşırmayla yayılan damlacıklar kolaylıkla bulaşabildikleri için bilhassa yüz yüze olan karşılıklı konuşmalarda aramızdaki uzaklığın en az 70 cm olmasına itina göstermeliyiz” diyor.  İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Alpay Medetalibeyoğlu, kış aylarında hastalıklardan korunmamız için dikkat etmeniz gereken 10 kuralı  anlattı; kritik teklifler ve ikazlarda bulundu. 

Kapalı ve kalabalık ortamlardan kaçının

Kışın kapalı ve kalabalık ortamlardan mümkün olduğunca kaçınmanız çok kritik. Çünkü, insanların birbirine yakın bulundukları alanlarda influenza, teneffüs sinsityal virüsü (RSV) ve COVID-19 üzere virüsler çok süratli yayılıyorlar. Araştırmalar, kalabalık ve berbat havalandırılan ortamlarda bulaşma riskinin 10 kata kadar arttığını ortaya koyuyor. Hasebiyle, sinema, AVM, toplu taşıma ve toplantı salonlarında uzun mühlet kalmaktan kaçınmak enfeksiyon riskini önemli halde azaltıyor. Mecburi  durumlarda maske takmak da tesirli olan bir öbür tedbir. 

Haftada en az 3 sefer 1’er saat yürüyün

Düzenli antrenman bağışıklık hücrelerinin dolanımını artırarak enfeksiyonlara karşı gözetici tesir sağlıyor. Araştırmalar, haftada en az 150 dakika yürüyen bireylerde teneffüs yolu enfeksiyonlarının yüzde 30 ordakikalar içinde daha az görüldüğünü gösteriyor. İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Alpay Medetalibeyoğlu, kışın soğuk havaya karşın açık havada yapılan tempolu yürüyüşün hem D vitamini sentezine katkı sağladığını hem de kişiyi kapalı alan kalabalığından uzak tuttuğunu belirterek, “Yürüyüşü mümkünse gün içinde ve rüzgârdan korunaklı bir rota seçerek yapın. Çok terlemeyi ve üşümeyi önlemek için kat kat giyinmeye de dikkat edin” diyor. 

Odalarınızı günde 3 sefer 15’er dakika havalandırın

 Kışın pencereler genelde kapalı kaldıkları için virüsler havada daha uzun mühlet asılı kalıyorlar. Bu nedenle, oturduğumuz, çalıştığımız yahut uyuduğumuz ortamları günde 3 kere en az 10–15 dakika havalandırmak büyük fark oluşturuyor. Dünya Sıhhat Örgütü, düzgün havalandırmanın teneffüs yolu hastalıklarını yüzde 50 ordakikalar içinde azalttığını bildiriyor. Havalandırma sırasında kısa müddetli ısı kaybı olsa bile hava kalitesinin korunması enfeksiyon riskini önemli oranda düşürüyor. Kapalı ortamlarda daima klima yahut soba kullanımı havayı kuruttuğu için nem istikrarını korumak da kıymet taşıyor.

Aşılarınızı kesinlikle tamamlayın

Grip aşısı, bilhassa risk kümesinde yer alan şahıslarda hastaneye yatış riskini yüzde 60 oranına kadar azaltıyor. COVID-19 hatırlatma dozları bağışıklık seviyesinin düştüğü kış aylarında müdafaa sağlıyor. Doç. Dr. Alpay Medetalibeyoğlu,  65 yaş üstünde yahut kronik hastalığı olanlarda zatürre (pnömokok) aşısının da önemli enfeksiyonları önleyebildiğini vurgulayarak, “Aşılar hastalıkların bulaşmalarını ve ağır seyretmelerini önleyen en güçlü araçlardandır. Üstelik, yalnızca sizi değil etrafınızdaki hassas şahısları de koruyor” bilgisini veriyor. 

Eve geldiğinizde birinci iş ellerinizi yıkamak olsun

Virüslerin büyük bir kısmı eller yoluyla bulaşıyor. Bu nedenle, ellerinizi yıkamadan yüzünüze, burnunuza yahut gözlerinize asla dokunmayın. Ellerin su ve sabunla en az 20 saniye yıkanması enfeksiyon riskini yüzde 40–50 ordakikalar içinde azaltıyor. Hasebiyle, bilhassa toplu taşıma, market, okul yahut iş yerinden dönüşte bu alışkanlık çok kıymet taşıyor. Su ve sabun yoksa en az yüzde 60 alkol içeren el antiseptikleri de yarar sağlıyor. 

Boyun ve burun bölgenizi koruyun

Soğuk hava teneffüs yolu mukozasını zayıflatarak virüslere daha hassas hâle getiriyor. Boyun ve burun bölgesini korumak ise bilhassa rüzgârın tesirini azaltarak mukozanın kurumasını ve bu sayede virüslerin teneffüs yollarında kolay kolay tutunmalarını önlüyor. Yaygın inanışın bilakis, üşümek direkt hastalık yapmıyor; lakin bağışıklığı baskılayarak enfeksiyonlara taban hazırlıyor. Münasebetiyle dışarı çıkmadan evvel termal içlik ve atkı kullanmak yararlı oluyor. Bunların yanı sıra ince tek bir kıyafet yerine kat kat giyinmek beden ısısını istikrarda tutuyor. 

Günde 7–8 saat kesintisiz uyuyun

Uykusuzluk bağışıklık sistemi hücrelerinin aktivitelerini azaltıyor ve bu nedenle viral enfeksiyonların gelişme riskini artırıyor. Bilimsel çalışmalar, günde 6 saatten az uyuyan bireylerde hastalanma riskinin yaklaşık 4 kat arttığını gösteriyor. “Düzenli ve kaliteli uyku için uyku saatlerinin kesinlikle sabit olması gerektiğini belirten Doç. Dr. Alpay Medetalibeyoğlu,   “Yoğun günlerde kısa molalar vermek gerilim hormonlarının düzeylerini düşürüyor ve böylelikle bağışıklığı güçlendiriyor. Akşam geç saatlerde ekran kullanımını sonlandırmak da uyku kalitesini artırıyor” diye konuşuyor. 

Bağışıklığı güçlendiren beslenme nizamını sürdürün

Yetersiz beslenme, enfeksiyonlara yatkınlığı yüzde 20–30 ordakikalar içinde artırıyor. Bu nedenle, istikrarlı ve kâfi beslenme bağışıklık sisteminin güçlenmesi açısından büyük kıymet taşıyor. Günde birkaç porsiyon zerzevat ve meyve tüketimi bağışıklığı destekliyor. Ayrıyeten, C vitamini, çinko, D vitamini ve omega-3 bakımından güçlü besinler, antioksidan ve antiinflamatuar etkileri sayesinde enfeksiyon riskini azaltıyor. Haftada 2 sefer balık, her gün yoğurt yahut kefir tüketimi ise güçlü bir bağışıklık sisteminde kritik rol oynayan bağırsak florasını destekliyor. Çok şekerli ve işlenmiş besinlerden kaçınmak da enfeksiyon müddetini kısaltmaya yardımcı oluyor.

Geceleri odanıza bir bardak su koyun

Kışın kullanılan ısıtıcılar odadaki nemi düşürüyor; kuru hava, virüslerin teneffüs yollarına basitçe tutunmalarına yol açıyor. Burun içinin kuruması da hem kanamaya hem enfeksiyona yatkınlık oluşturuyor. Bu nedenle, ortam neminin yüzde 40–60 ortasında olması ülkü kabul ediliyor. Geceleri odaya bir bardak su koymak yahut nemlendirici aygıt kullanmak odanın nemlenmesinde yarar sağlıyor. Bu kolay tedbir bile üst teneffüs yolu enfeksiyonlarını azaltabiliyor.

Yüz yüze konuşurken en az 70 cm uzak durun

Kış aylarında aile ortamlarında bulaşma riski epey yükseliyor. O denli ki temas hâlindeki her 3 bireyden 1’i enfeksiyonu kapabiliyor.  Doç. Dr. Alpay Medetalibeyoğlu, basit temas tedbirlerinin bile bulaşma riskini kritik biçimde azaltabildiğini vurgulayarak, “Bunun için yüz yüze konuşurken uzaklık korunmalı ve mümkünse maske kullanılmalı. Ortak havlular, bardaklar yahut telefonlar paylaşılmamalı. Bunların yanı sıra hastanın farklı odada kalması ve sık havalandırma da çok kritikdir” diyerek kelamlarını tamamlıyor. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı