Sarılmak vücudu ‘alarm modundan’ çıkarabiliyor!

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog İpek Erol, 21 Ocak Dünya Sarılma Günü hasebiyle, sarılmanın nörobiyolojik tesirleri hakkında bilgi verdi.

Sarılma, vücudu biyolojik olarak ‘alarm modundan’ çıkarıyor!

Sarılmanın, kolay bir temas üzere görünse de beyin ve hudut sistemi açısından hayli güçlü bir düzenleyici tesiri olduğuna dikkat çeken Klinik Psikolog İpek Erol, “Nörobiyolojik açıdan bakıldığında sarılma, insan vücuduna ‘güvendesin’ bildirisi veren en temel uyaranlardan biridir.” dedi.

Sarılma sırasında beyinde başta oksitosin olmak üzere kimi nörokimyasal hususların salınımının arttığını aktaran Erol, “Oksitosin, bağlanma, itimat ve sakinlik hissiyle bağlantılıdır. Tıpkı anda gerilim hormonu olarak bilinen kortizol seviyesi düşmeye başlar. Bu istikrar değişimiyle birlikte kişi daha sakin, daha bağlı ve daha regüle hisseder. Kalp atışları yavaşlar, nefes derinleşir ve kas gerginliği azalır. Yani sarılma, vücudu biyolojik olarak ‘alarm modundan’ çıkarır.” açıklamasını yaptı.

Sinir sistemi, sarılma yoluyla gevşeme fırsatı buluyor! 

Sarılmanın bilhassa parasempatik hudut sistemini aktive ettiğine değinen Klinik Psikolog İpek Erol, “Bu sistem, vücudun dinlenme ve tamir modudur.” dedi.

Günlük ömürde daima tetikte olan hudut sisteminin, sarılma yoluyla kısa müddetli de olsa gevşeme fırsatı bulduğunu kaydeden Erol, “Bu yüzden sarıldıktan sonra birçok kişi rahatladığını ya da daha düzgün hissettiğini tabir eder. Bu his ruhsal olduğu kadar biyolojiktir.” halinde konuştu.

Sarılma, duygusal zorlanma periyotlarında sözel dayanaktan bile daha süratli yatıştırıcı tesir gösterebilir! 

Yalnızlığın yalnızca duygusal bir durum olmadığını vurgulayan Klinik Psikolog İpek Erol, “Beyinde tehdit algısını artıran bir süreçtir. Fizikî temasın azalması, beynin toplumsal güvenlik sinyallerini zayıflatır.” dedi.

Sarılmanın ise bu sinyalleri tekrar aktive ederek bireye ‘yalnız değilsin’ iletisi verdiğini lisana getiren Erol, bu nedenle sarılmanın, bilhassa duygusal zorlanma devirlerinde sözel dayanaktan bile daha süratli yatıştırıcı tesir gösterebileceğini vurgulandı.

İstenmeyen ya da hudut ihlali içeren temas, gerilim sistemini aktive edebilir! 

Çocuklarda sarılmanın, gelişmekte olan hudut sistemi için temel bir düzenleyici olduğunun altını çizen Klinik Psikolog İpek Erol, “Güvenli ve dengeli fizikî temas, çocuğun gerilim sisteminin sağlıklı çalışmasına katkı sağlar. Sarılan çocuk, hislerinin fark edildiğini hisseder ve bu tecrübe beyninde his düzenleme yollarının gelişmesini dayanaklar.” dedi.

Bu çocukların ilerleyen yaşlarda hislerini daha uygun tanıyacağını, sakinleşme maharetlerinin daha güçlü olacağını aktaran Erol, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Sarılma, çocuk beyninde itimat ve sakinlik hissini destekleyen güçlü bir düzenleyicidir; lakin tesirli ve sağlıklı olabilmesi için sonlarla birlikte düşünülmeli. İstenmeyen, zorlayıcı ya da ani temas ise tam bilakis gerilim sistemini aktive edebilir. Yani birebir davranış, istek yoksa beyin tarafından ‘tehdit’ olarak algılanabilir.

Sağlıklı sarılmanın hudut prensiplerinin başında ‘rıza’ gelir. ‘Sarılabilir miyim?’ üzere kolay bir soru, çocuğun vücuduna saygıyı öğretir. Zamanlama da kritik bir noktadır. Çocuk ağır öfke, kaygı ya da utanç içindeyken sarılmak istemeyebilir. Bu türlü durumlarda evvel regülasyon, sonra temas daha uygundur. Sarılmanın müddeti ve yoğunluğu da kritikdir. Kısa ve yumuşak temas, çocuğun hudut sistemi için ekseriyetle daha inançlıdır. Sarılmak istemeyen çocuk için el tutma, yanına oturma, göz teması üzere seçenekler sunulabilir.

Sarılmak her bireyde ruhsal açıdan tıpkı etkiyi yaratmaz. Nörobiyolojik olarak sarılmanın yatıştırıcı tesiri fakat kişi kendini inançta hissediyorsa ortaya çıkar. İstenmeyen ya da hudut ihlali içeren temas, tam bilakis gerilim sistemini aktive edebilir. Bu nedenle sarılmanın düzgünleştirici olması için istek, zamanlama ve karşı tarafla kurulan itimat münasebeti belirleyicidir.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı