Danıştay’dan sendikal harekete uyarak işe gitmeyen aile tabipleri hakkında yeni çizgi

Danıştay İkinci Dairesi, 5 Şubat 2026 tarihinde verdiği bir kararla, kontratlı aile doktoru N. T.’ın sendikaların aldığı hareket kararına uyarak işe gelmemesi nedeniyle Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan ücret kesintisini hukuka uygun buldu. Mahkeme, İstanbul 9. Yönetim Mahkemesi’nin aile doktorunu haklı bulan kararını bozarak, Sıhhat Bakanlığı’nın yanında yer aldı.

Karar Süreci: Yönetim Mahkemesi ile Danıştay’ın Farklı Kararları

Olayın başlangıcı 2024 yılında yaşandı. Aile tabibi N. T., sendikaların aldığı hareket kararına uyarak Kasım ayında üç gün, Aralık ayında beş gün işe gelmedi. Sağlık Bakanlığı, bu günler için tabibin aylığından kesinti yaptı. Toksan, bu süreci hukuka muhalif bularak İstanbul 9. Yönetim Mahkemesi’ne dava açtı.

İdare Mahkemesi, 15 Eylül 2025 tarihinde aile tabibinin haklı olduğuna karar verdi ve aylıktan kesme sürecini iptal etti. Ancak Sağlık Bakanlığı, bu karara itiraz ederek Danıştay Başsavcılığından kanun faydasına temyiz istedi. Danıştay Başsavcılığı bu başvuruyu kabul etti ve belge Danıştay İkinci Dairesi’nin önüne geldi.

Danıştay İkinci Dairesi, Yönetim Mahkemesi’nin kararını inceledikten sonra bozdu ve aylıktan kesme sürecinin hukuka uygun olduğuna hükmetti. Böylelikle Sıhhat Bakanlığı’nın uygulaması haklı bulundu.

Danıştay’ın Hukuksal Gerekçeleri

İkincisi, 6356 sayılı Kanun’un 67. maddesi’dir. Bu hususa nazaran grev ve lokavt mühleti boyunca iş mukaveleleri askıda olur ve patron fiyat ödeme yükümlülüğü bulunmaz. Danıştay, sendikal aksiyon yapılan günleri bu kapsamda değerlendirmiştir.

Danıştay, ayrıyeten sıhhat hizmetlerinin özel tabiatını vurgulamıştır. Sıhhat alanında iş bırakmanın kamu sıhhatini tehdit ettiğini ve acil hizmetlerin aksatılmaması gerektiğini belirtmiştir. Bu nedenle, sendikal hareket yapılan günler için fiyat ödenmesinin hukuka ters olduğu sonucuna varılmıştır.

Danıştay, sendikal hareket nedeniyle disiplin cezası verilemeyeceğini kabul etmiş lakin fiyat kesintisini “ceza” değil, “çalışılmayan gün için ödeme yapılmaması” olarak değerlendirmiştir.

Eski Danıştay Kararlarıyla Çelişki

Bu karar, Danıştay’ın daha eski kararlarından değerli ölçüde ayrılmaktadır. Danıştay 12. Dairesi’nin 2005 yılında verdiği bir kararda, sendikal faaliyet kapsamında vazifeye gelmemesi mazeret olarak kabul edilmiş ve davacı haklı bulunmuştur. Misal formda, Danıştay 11. Dairesi’nin 2005 yılında verdiği öbür bir kararda da kontratlı çalışana fiyat kesintisi yapılması hukuka ters bulunmuştur.

Ankara 9. Yönetim Mahkemesi’nin 2004 yılında verdiği bir kararda da, sıhhat çalışanlarının sendikal hareketlere katılması mazeret olarak kabul edilmiştir. Bu eski kararlar, sendikal hareket nedeniyle fiyat kesintisine karşı çıkmaktadır.

Sağlık Çalışanları ve Sendikalar İçin Sonuçlar

Bu karar, sıhhat çalışanlarının sendikal hakları konusunda değerli sonuçlar doğurmaktadır. Karar sonrası, Sıhhat Bakanlığı’nın sendikal hareket nedeniyle aile tabiplerinin fiyatlarından kesinti yapması hukuka uygun hale gelmiştir. Aile tabipleri, bu kesintilere karşı dava açarken bu emsal kararla karşı karşıya kalacaktır.

Danıştay’ın bu kararı, sıhhat çalışanlarının sendikal hareket hakkını fiyat kaybı ile sonlandırmaktadır. Karar, eski Danıştay kararlarından farklı bir yaklaşım sergilemekte ve sıhhat kesiminin özel durumunu ön plana çıkarmaktadır. Fakat, memleketler arası hukuk standartları ve Anayasa kararlarıyla uyumluluğu tartışmalı olan bu karar, gelecekte Danıştay İçtihatları Birleştirme Heyeti’nin gündemine gelebilir.