Asrın felaketinin 3. yılı: 6 Şubat sarsıntılarında 14 milyon vatandaş etkilendi

6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş Pazarcık’ta 7.7 ve Elbistan’da 7.6 büyüklüğünde meydana gelen zelzeleler, Türkiye’nin 11 vilayetinde büyük yıkıma yol açtı. 14 milyon vatandaş direkt etkilenirken, 53 bin 537 kişi hayatını kaybetti ve 107 bin 213 kişi yaralandı. Zelzeleler, toplamda 120 bin kilometrekarelik bir alanda tesirli oldu ve çok sayıda bina yıkıldı ya da hasar gördü.

Depremin Etkilediği Bölgeler ve Yıkımın Boyutu

• 11 vilayet, 124 ilçe, 6 bin 929 köy ve mahallede ağır yıkımlar yaşandı.
• 35 bin 355 bina yıkıldı, 17 bin 491 bina acil olarak yıkılması gerekenler ortasında yer aldı.
• 179 bin 786 bina ağır, 40 bin 228 bina orta, 431 bin 421 bina ise az hasarlı olarak tespit edildi.

Acil Müdahale ve Devletin Seferberliği

Deprem sonrası ülke genelinde 7 gün ulusal yas ilan edildi ve sarsıntı bölgesinde Olağanüstü Hal (OHAL) kararı alındı. Devletin tüm imkanları seferber edilerek kamu kuruluşları, mahalli yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve gönüllüler bölgeye süratle su, besin, ilaç ve giyecek üzere temel ömür materyallerini ulaştırdı.

Kurtarma ve Barınma Çalışmaları

• 38 bin 901 binada arama yapıldı, 26 bin binada arama kurtarma faaliyeti gerçekleştirildi.
• Bölgede toplam 650 bin personel, arama kurtarma ve güvenlik misyonlarında yer aldı.
• 350 çadır kentte 645 bin çadır, 414 konteyner kentte 215 bin 224 konteyner kuruldu.

Altyapı ve Kültürel Hasar Tespiti

• Bölgede bulunan 116 hastanenin 42’si ağır ve orta hasarlı, 94’ü ise az hasarlı olarak belirlendi.
• Kültür varlığı kategorisinde toplamda 8 bin 500 eser bulunuyordu; bunlardan 169’u yıkıldı, 535’i ağır, 390’ı orta hasar aldı.

Maddi Kayıplar ve Ekonomik Etki

Bölgeye toplamda 106 milyar 728 milyon lira kaynak aktarıldı. Zelzelenin Türkiye iktisadına tesiri ise yaklaşık 2 trilyon lira (103,6 milyar dolar) olarak hesaplandı. En büyük ziyan kalemi konut hasarı olurken, kamu altyapısı ve hizmet binalarındaki yıkım da değerli bir yer tuttu.

Nüfus Hareketliliği ve Göç

Türkiye İstatistik Kurumu (TUIK)‘nun bilgilerine nazaran zelzele bölgesindeki 10 vilayetten toplamda 715 bin 29 kişi diğer kentlere göç etti. En çok göç veren vilayet Hatay (164 bin 247 kişi), akabinde Malatya, Kahramanmaraş ve Adana geldi.

Konut İnşası ve Yine Yapılanma

2025 yılı Aralık ayı itibariyle toplamda 455 bin konutun inşası tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildi. Toplumsal ve ekonomik toparlanma süreci devlet ve millet iş birliğiyle devam ediyor.

Anma Merasimleri ve Toplumsal Hafıza

Depremin üçüncü yılında hayatını kaybedenler Türkiye’nin birçok kentinde düzenlenen merasimlerle anılıyor. Enkaz alanlarına karanfiller bırakılırken, yakınlarını kaybeden aileler adalet davetlerini sürdürüyor. Sarsıntı bölgesinde üç yıl sonra hayat büyük ölçüde tekrar kuruldu.