KOBİ’lerin Avrupa imtihanına yapay zekâ dayanağı: KarbonBot tanıtıldı

KOBİ’lerin yeşil dönüşüm sürecini hızlandırarak Avrupa pazarındaki rekabet gücünü korumak hedefiyle hayata geçirilen “Kurumsal İkiz Dönüşüm Projesi” kapsamında geliştirilen “KarbonBot” uygulaması tanıtıldı. Şirketler, KarbonBot sayesinde karbonsuzlaşma ile alakalı karmaşık mevzuatlara ait sorularına dakikalar içinde cevap alabilecek ve ikiz dönüşüm süreçlerinde muhtaçlık duydukları bilgiye tek bir uygulama üzerinden ulaşabilecek.

İstanbul Kalkınma Ajansı (İSTKA) dayanağıyla, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), Türkiye Alüminyum Sanayicileri Derneği (TALSAD) ve Türkiye Döküm Sanayicileri Derneği (TÜDÖKSAD) iş birliğiyle, Yeditepe Üniversitesi yürütücülüğünde hayata geçirilen “Kurumsal İkiz Dönüşüm Projesi”nin tanıtım toplantısı gerçekleştirildi. Teknopark İstanbul’da düzenlenen toplantıya Yeditepe Üniversitesi akademisyenleri ve öğrencilerinin yanı sıra bölüm temsilcileri katıldı.

Proje kapsamında, Avrupa Birliği’nin yeşil dönüşüm siyasetleri ve Hudutta Karbon Düzenleme Sistemi (SKDM) doğrultusunda artan yükümlülükler karşısında ihracatçı dalların rekabet gücünün korunması hedefleniyor. KOBİ’lere yönelik eğitim modülleri ve yapay zekâ takviyeli KarbonBot uygulamasını içeren projenin, bilhassa KOBİ’lerin mevzuata ahenk süreçlerini kolaylaştırması ve Ar-Ge kapasitelerini artırması bekleniyor.

Turan: İkiz Dönüşüm Çağımızın İhtiyacı

Yeditepe Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi Müdürü, Malzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Mühendisliği Bölüm Başkanı ve proje yürütücüsü Doç. Dr. Ahmet Turan, projenin ortaya çıkış sürecini ve gayelerini anlattı.

Doç. Dr. Turan, “İnsanlığın küresel ısınmayla uğraş gereksiniminden hareketle uzun yıllardır yürüttüğümüz akademik çalışmaların artık Türkiye’deki ilgili ekosistemlere aktarılması gerektiğini gördük. Bu nedenle proje bir gereksinim olarak gün yüzüne çıktı. İkiz dönüşüm yaklaşımı, çağımızın, insanlığın ve endüstrinin temel gerçeğini ortaya koyuyor. Bunlardan biri dijital dönüşüm; tesirlerini hayatımızın her aldakikalar içinde görüyoruz. Oburu ise yeşil dönüşüm. Hem günlük ömürde hem endüstride hem de memleketler arası bağlantılarda bu dönüşümün yansımalarını net biçimde görmekteyiz. Bu iki öge birbirini güçlü biçimde destekliyor. Bilhassa yeşil dönüşümün dijital dönüşümle birlikte yürütülmesi çarpan tesiri yaratarak süreçleri hızlandırıyor ve kolaylaştırıyor. Tıpkı vakitte global ısınmayla çabayı daha faal ve verimli hale getiriyor” dedi.

‘Firmaların Ar-Ge Altyapılarını Güçlendirmeyi Amaçlıyoruz’

Turan, projenin KOBİ’lerin rekabet gücünü artırmayı hedeflediğini belirterek şöyle konuştu:

“Gelişmiş ülkelerde endüstrinin ana yükü KOBİ’lerin üzerindedir. Bu nedenle KOBİ’lerin hem bilimsel hem teknolojik altyapı bakımından gelişmesi ve Ar-Ge kapasitelerinin artırılması büyük değer taşıyor. Bu projeyle öncelikle İstanbul’daki, akabinde ulusal ölçekteki KOBİ’lerin hem iç pazarda hem de ihracatta rekabet güçlerini artırmayı hedefliyoruz. Birebir vakitte firmaların Ar-Ge altyapılarını güçlendirmeyi amaçlıyoruz. İstanbul Kalkınma Ajansı’nın dayanağı olmasaydı bu proje mümkün olmazdı. Proje ortaklarımızla kurduğumuz güçlü iş birliği sayesinde ulusal ölçekte endüstriye somut çıktılar sunacağız. Bu çalışma karbon tahlilleri aldakikalar içinde kritik çıktılar üretirken, Yeditepe Üniversitesi Karbon Tahlilleri Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin kurulmasına da yer hazırlayacak. Proje sonuçları global ısınmayla uğraşa dünya ölçeğinde katkı sağlayacak, ekonomik açıdan da firmaların milletlerarası rekabette elini güçlendirecek.”

Güvenilir ve Faal Danışman: KarbonBot

Yeditepe Üniversitesi Materyal Bilimi ve Nanoteknoloji Mühendisliği Kısım Lider Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Hatice Kübra Akben de proje kapsamında geliştirilen KarbonBot uygulamasını anlattı.

Akben, “Projeye başlarken ‘Yeşil dönüşüm seyahatinde firmalara nasıl katkı mümkün kılabiliriz?’ sorusuyla yola çıktık. Bu kanıdan hareketle KarbonBot geliştirme fikri doğdu. Günümüzde yapay zekâ araçları özel asistanlara dönüştü. Karbon yakalama ve karbon ahenk süreçlerinde ise mevzuatlar hayli kapsamlı. Bölüm şimdi bu düzenlemelerin tamamına hâkim değil. Bu nedenle ulusal ve memleketler arası mevzuatı kapsayan muteber bir data bankası oluşturduk. KarbonBot sırf bu bilgi bankasından beslenen bir geniş lisan modeli olarak tasarlandı. Açık internetle ya da arama motorlarıyla direkt ilişkisi bulunmuyor. Bu nedenle firmalar için daha muteber bir yapay zekâ asistanı niteliği taşıyor” dedi.

“KarbonBot kendisini geliştirmeye devam edecek” diyen Akben şöyle devam etti:

“Şu anda pilot devirdeyiz ve sisteme eklenen bilgilerle kapasitesi artıyor. Bilhassa sürdürülebilirlik raporlama standartları kapsamında firmaların raporlama süreçlerine kritik katkı sağlayacak. Yalnızca büyük firmalar değil, KOBİ’ler ve orta ölçekli işletmeler de bu sürecin modülü. Çünkü sürdürülebilirlik raporlaması tüm tedarik zincirini kapsıyor. Tedarikçi firmaların da bu mevzuda güçlenmesi gerekiyor. Mevzuat metinlerini okumak ve manalandırmak firmalar için kolay değil. KarbonBot bu noktada bir danışman üzere çalışarak mevzuatın anlaşılmasını sağlayacak. Proje kapsamında sadece KarbonBot’u sunmuyoruz; birebir vakitte 15 farklı başlıkta eğitim içeriği oluşturduk. Hedefimiz tüm KOBİ’leri bu dönüşüm sürecinde bilgilendirmek ve güçlendirmek.”

Saymen: Avrupa Pazarında Kalmak için Kritik

Türkiye Alüminyum Sanayicileri Derneği Genel Sekreteri His Saymen, projenin bilhassa alüminyum dalı açısından hayati değer taşıdığını belirterek şunları söyledi:

“Türkiye alüminyum endüstrisi için bu proje çok kritik. Dalımızın toplam ihracatı 2025 prestijiyle 5,5 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti ve bunun yüzde 60-62’si direkt Avrupa’ya yapılıyor. Avrupa en kritik pazarlarımızdan biri. Münasebetiyle Avrupa’nın yeşil dönüşüm süreci ve SKDM üzere karbon ahenk maksatlarına ahenk sağlamak kesimimiz açısından kritik bir gereklilik. Projemiz yeşil dönüşümü dijitalleştirerek süreci hızlandırıyor.”

Saymen ayrıyeten platformun yaygın kullanımının değerine dikkat çekerek, üyelerinin projeyi büyük bir heyecanla karşıladığını vurgulandı. Saymen, “Zira endüstrimizin rekabetçiliği açısından son derece kritik bir devirdeyiz ve karmaşık mevzuatlarla karşı karşıyayız. İş süreçlerini kolaylaştıracak, ticari faaliyetleri aksatmayacak ve rekabetçiliği destekleyecek bu çeşit projelere dalımızın çok muhtaçlığı vardı” tabirlerini kullandı. 

Kaplan: Karbon ve Su Ayak İzi Ölçümü Platformdan Yapılacak

Türkiye İhracatçılar Meclisi Proje Uyum Müdürü Melike Emiroğlu Kaplan ise projedeki rollerinin karbon ve su ayak izi ölçümü yapan bir platform geliştirmek olduğunu belirtti.

Kaplan, “Firmaların karbon ayak izi ölçümleri geliştirdiğimiz GreenTİM platformu üzerinden gerçekleştirilecek. Bunun yanı sıra çeşitli eğitim modüllerini de tekrar platform üzerinden firmaların kullanımına sunmayı planlıyoruz. Projede karbon tahlilleri aldakikalar içinde somut çıktılar üretilecek” dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı