İran, Hürmüz Boğazı’nda savaş oyununu su üzerinden kuruyor

Amerika-İsrail ve İran tansiyonu Körfez’de devam ederken Hürmüz Boğazı, sırf petrol ve güç için değil, milyonlarca insanın ömür kaynağı olan su açısından da stratejik bir merkez hâline geldi. 

HÜRMÜZ BOĞAZI: GÜÇTEN SONRA SUYUN MERKEZİ

Hürmüz Boğazı, yıllardır petrol ve güç güvenliğiyle gündeme gelse de, bölge ülkeleri için öteki bir hayati öge da barındırıyor; su. Körfez ülkelerinde tatlı su kaynakları hudutlu, bu nedenle dev deniz suyu arıtma tesisleri milyonlarca insanın ömür damarını oluşturuyor.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai ve Abu Dhabi, Katar’ın Doha, Kuveyt’in başşehri ve Suudi Arabistan’ın doğu kıyısındaki kentler, günlük içme suyu gereksinimlerinin büyük kısmını bu tesislerden karşılıyor. Umman ve İran da deniz suyu arıtma projelerine giderek artan ölçekte yatırım yapıyor.

SU ARITMA TESİSLERİNİN GÜÇ MALİYETİ

Su arıtma tesisleri yüksek güç tüketiyor. Bu nedenle, güç zengini Körfez ülkeleri için bu sistemler sürdürülebilir bir tahlil olarak öne çıkıyor. Petrol ve doğalgaz gelirleri, halkın su gereksinimini karşılayan bu tesislerin finansmanını sağlıyor.

SU GÜVENLİĞİ JEOPOLİTİK BİR MESELE

Hürmüz Boğazı, tanker geçiş noktası olmasının ötesinde, bölge ülkelerinin su güvenliği açısından kritik bir pozisyona sahip. Su arıtma tesisleri sayesinde ülkeler dışa bağımlılıklarını azaltıyor, mümkün krizlerde halklarının temel muhtaçlıklarını karşılayabiliyor. Basra Körfezi kıyısındaki dev arıtma sistemleri, sırf mühendislik olağanüstüsü değil, tıpkı vakitte bölgenin geleceğini şekillendiren bir güvenlik ögesi olarak öne çıkıyor.

DESALİNASYON: DENİZ SUYU İÇİLEBİLİR HALE GELİYOR

Su arıtma (desalinasyon) sistemleri, temel olarak iki formülle çalışıyor:

Ters ozmoz prosedürü: Deniz suyu, atomik seviyede gözenekli bir zar ile yüksek basınç altında geçirilir. Su molekülleri geçerken tuz ve mineraller geride kalır, sonrasında içme suyu kalitesine uygun mineral eklenir.

Damıtma formülü: Deniz suyu ısıtılır, buharlaştırılır ve soğutulur. Geride kalan saf su içme suyu olarak kullanılır, tuz ise tabana çöker. Bu sistem güç maliyetleri düşük olan Körfez ülkelerinde tercih ediliyor.

Yöntemlerin dezavantajı yüksek güç tüketimi ve maliyetin fazla olması. Ayrıyeten geriye kalan ağır tuzlu atık suyun deniz ekosistemine ziyan verme riski bulunuyor.

KÜRESEL SU KRİZİNE ÇÖZÜM

İsrail, BAE ve Avustralya üzere su külfeti yaşayan ülkeler, desalinasyon teknolojisini ağır biçimde kullanıyor. Teknolojinin geliştikçe ve maliyetlerin düştükçe, desalinasyonun global su krizine karşı giderek daha kritik bir tahlil hâline gelmesi bekleniyor.