Bakan Göktaş: İlkokul çağındaki çocuk sayısı 900 bin azalabilir

AAtölye’de Anadolu Ajansı (AA) Editör Masası’na konuk olan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, gündeme ait soruları yanıtladı, değerlendirmelerde bulundu.

Çalışmalar kapsamında gereksinimlere yönelik tespitleri göz önünde bulundurduklarını söz eden Göktaş, ailelerin ve bilhassa çalışan annelerin taleplerinden birinin doğum müsaadelerinin uzatılması olduğunu belirtti. Göktaş, “Biz de bu talebe yönelik bir çalışma gerçekleştirdik. Biliyorsunuz anneler için emzirmek, bilhassa birinci 3 ayda anne ve çocuk ortasındaki o güçlü bağı oluşturmak ismine çok değerli. Bu minvalde de yasal düzenlememizle 16 hafta olan doğum izinlerimizi 24 haftaya yükselttik. Ailelerimize, annelerimize bunu müjdeledik geçtiğimiz haftaki düzenlememizde.” dedi.

Türkiye’nin doğum müsaadesi müddetlerinde OECD ülkeleri ortasında birinci 10’da yer aldığını söyleyen Bakan Göktaş, “Avrupa Birliği ülkelerinin de üzerine yerleştik. Avrupa Birliği ülkelerinde ortalama 21 hafta olan müddet bizde 24 hafta. Bu, hakikaten ailelerimizi destekleyen, aileyi koruyan ve güçlendiren bir adım.” tabirini kullandı.

Göktaş, Türkiye’nin nüfus artış suratındaki düşüşe yönelik Bakanlık tarafından alınan önlemlere ait soruya şu cevabı verdi:

“Tabii artık biz yaşlanıyoruz. Türkiye yaşlanıyor, dünya yaşlanıyor. Doğurganlık suratının azalması, aslına baktığımız vakit nüfusun yaş oranının artması demektir. 65 yaş üstü vatandaş oranımız yüzde 11,1’e yükseldi. Doğurganlık süratimiz 1,48’dir. Bizim buradaki maksadımız, hem bu önlemlere yönelik güçlü bir sistem oluşturmaktır. Türkiye’nin en güçlü kalesi aile olduğu için aileyi koruyan ve güçlendiren bir yapı kuruyoruz. Aile bizim inançlı limanımızdır. Biz bu çalışmalara Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Hareket Planı’yla başladıktan sonra, geçtiğimiz yılı biliyorsunuz Aile Yılı olarak ilan ettik. Aile yılında evlenmek isteyen gençlere evlilik kredisi uygulamasını başlattık ve bunu 81 vilayetimize yaygınlaştırdık. Sayın Cumhurbaşkanı’mız bunu ilan etti. 200 bin gencimiz şu güne kadar bu evlilik kredisinden faydalandı. Bununla birlikte yeni doğum yapan her anneye bir dayanak sunduk. Birinci bebek için 5 bin liralık tek seferlik bir dayanak; iki ve sonraki çocuklar için çocuk 5 yaşını tamamlayana kadar, ikinci çocuk için 1500 lira, 3 ve sonraki çocuklar için 5 bin lira olacak biçimde kalıcı bir takviye düzeneği oluşturduk. Doğal biz bunları aile yılında başlattık. Çalışmak isteyen, annelik yahut babalık müsaadesinde olan, yeni çocuk sahibi olmuş memurlara yönelik de yarı vakitli çalışma esnekliği getirdik. O da çocuklar 6 yaşını tamamlayana kadar sürecek. Öteki yandan bütün Türkiye’de kreş seferberliği başlattık. Bu kapsamda da çok ağır çalışmalar yürütüyoruz. Nüfus Siyasetleri Heyeti’yle birlikte önlemlerimize yalnızca kalıcı değil, orta ve uzun vadeli olarak büyük bir projeksiyonla bakıyoruz.”

“Yaşlanıyoruz, doğurganlık süratimiz azalıyor”

Bakan Göktaş, nüfusun kendini yenileme oranının 2,1 olduğunu, Türkiye’de ise bunun 1,48’de bulunduğunu belirterek, süratli ve net bir düşüş olduğunu söyledi.

Bunda salgın ve zelzelenin tesirinin olduğunu kaydeden Bakan Göktaş, şu ifadeleri kullandı:

“Dijitalleşmenin hayatımızda bu mevzuda hakikaten kritik bir hissesi oldu; çünkü dijitalleşme ile birlikte yalnızlaşıyoruz ve bireyselleşiyoruz. Bu kapsamda da beşerler sosyalleşmediği için aile pahalarını ön plana çıkaran içerikler aslında gittikçe azalıyor. Lakin mevcut durumlarla bir arada biz bu mevzuda kritik çalışmalar yürütüyoruz. Emelimiz öncelikle bu düşüşü durdurmaktır. Hasebiyle bu çocuk teşvikleriyle birlikte bütüncül bir yaklaşımı ele almak zorundayız. Şu anda Türkiye’de hanelerin yüzde 57’sinde çocuk bulunmuyor; bu çok büyük bir sayıdır. Bu halde gidersek TÜİK’e nazaran önümüzdeki 5 yıl içinde ilkokuldaki çocuk oranımız 900 bin azalacak. O yüzden biz bu önlemleri çok süratli ve öncü bir halde alıyoruz. Öbür yandan bildiğiniz üzere Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız TOKİ aracılığıyla çok kritik bir çalışma yürüterek toplumsal konut projesi başlattı ve bu projede çocuk sahibi ailelere öncelik tanındı. Aslında biz bu çalışmaları bütüncül bir perspektifle ele alıyoruz ve önümüzdeki süreçte de sürdüreceğiz. Biz Avrupa’ya nazaran genç ve dinamik bir nüfus yapısına sahibiz. Evet yaşlanıyoruz, doğurganlık süratimiz azalıyor, lakin bu fırsat penceresini kapatmamak ismine pek çok çalışmaları, önlemleri alıyoruz, almaya da devam edeceğiz.”

2024 yılında dijital bağımlılıkla ilgili çalıştay düzenlediklerini anımsatan Bakan Göktaş, anne, baba, çocuk ve uzmanları dinlediklerini, çocukları dijital dünyadan müdafaaya yönelik de bir çalıştay düzenlediklerini söyledi.

Çocukların, bilhassa oyun oynarken daha karanlık, daha güçlü, elinde silah bulunduran karakterleri tercih ettiklerini ve vakit zaman kendilerini gerçek dünyada da onunla bağdaştırdığını söylediklerini kaydeden Bakan Göktaş, bunun çok kritik ve çok çarpıcı olduğuna dikkati çekti.

Ekran mühletinin süratle arttığına işaret eden Bakan Göktaş; çocukların sosyal medyaya giriş yaşının 6’ya kadar düştüğünü belirtti.

“Amacımız denetlemek ve çocuklara daha inançlı bir dijital ortam sağlamak”

Bakan Göktaş, dünyada da benzeri düzenlemelerin gündemde olduğunu vurgulayarak, “Avrupa Birliği şu anda kritik düzenlemeler hayata geçirdi. Avustralya birinci ülke, Fransa, İspanya… Biz Avustralya’nın raporunu aldık. Bu raporda eksik olan taraflarını gördük. Münasebetiyle biz kendi ülkemize mahsus bir model gerçekleştirdik. 15 yaş altı toplumsal medya düzenlemesiyle toplumsal ağ sağlayıcılara yaş doğrulama sistemi getiriyoruz. 1 milyondan fazla kullanıcı varsa bilhassa bir temsilci bulundurulmasını istiyoruz. Uygunsuz içeriklerin 1 saat içerisinde kaldırılmasını istiyoruz, aldatıcı reklamların kaldırılmasını istiyoruz, ebeveyn denetim araçlarının da güçlendirilmesini istiyoruz.” diye konuştu.

Oyunlarla ilgili birinci kere bir düzenlemeyi hayata geçirdiklerini belirten Göktaş, şunları kaydetti:

“Bu kapsamda oyun platformunun tarifini da eklediğimiz 5651 sayılı kanunumuzla bir arada, 100 binden fazla kullanıcısı olan oyunların da Türkiye temsilcisi bulundurmasını istiyoruz. Yaptırımlarımız mevcuttur. Bir yönetmelik çıkacaktır. 6 ay içerisinde bu yönetmelik düzenlemeye geçtiğinde, inşallah tüm Türkiye’de toplumsal medya düzenlememiz fiilen hayata geçmiş olacak. Bu düzenleme için 6 aylık bir müddet gerekiyor, yani bir yönetmelik çıkması gerekiyor. Yönetmelik çalışmalarında BTK ve Siber Güvenlik dairesinin yanı sıra uzmanlar ve başka paydaşlar da yer alacak. Biz de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak kendi görüşlerimizi vereceğiz; çünkü çocuklarımızı korumak aslında bir zorunluluktur. Yalnızca bizim için değil, aileleri de bu sürecin bir modülü haline getirmemiz lazım. Maksadımız denetlemek ve çocuklara daha inançlı bir dijital ortam sağlamaktır. Yani biz burada çocuklarımızın daha inançlı bir dijital ortamda var olmasını ve orada güçlendirilmesini istiyoruz lakin bir bağımlılık oluşacaksa bunun da önüne geçmek istiyoruz. Biz bir norm oluşturuyoruz.”

“Bütün ülkeler benzeri bir süreçten geçiyor”

“Bütün ülkeler misal bir süreçten geçiyor. Yani bu dorukta bilhassa öne çıkan hususlardan bir tanesi bir ülkenin tek başına bununla gayret etmesinin de mümkün olmadığının farkındayız, çünkü teknoloji süratle gelişiyor. Bu bildiride şunu söylüyoruz teknoloji firmalarına da, oyun yaptığınız andan itibaren yahut bir içerik sağladığınız andan itibaren bilhassa çocuklara yönelik ziyanlı içerikleri önleyici bir biçimde icra etsinler. Bir de yaş doğrulama sistemini hayata geçiriyoruz. Aslında çok kapsamlı bir siyaset ve inançlı. Türkiye bu mevzuda öncü ülkelerden bir tanesi. Maksadımız çocukları korumak, daha inançlı bir dijital ortam sağlamak, aileleri de bu süreçte yalnız bırakmamak.”

Sosyal medya düzenlemesiyle öncelikle bir yaş doğrulama sistemini hayata geçirdiklerini belirten Göktaş, bunu, Siber Güvenlik Dairesi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile birlikte Siber Güvenlik Başkanlığının oluşturacağını söyledi.

e-Devlet şifresi üzerinden bir yaş doğrulama sistemini hayata geçireceklerini lisana getiren Göktaş, 15 yaş üzeri için ayrıştırılmış içerik oluşturma zaruriliği getirdiklerini hatırlattı.

Böylece, çocukların gelişimine yönelik olumsuz içeriklere karşı bir kalkan oluşturmuş olacaklarını söz eden Göktaş, “Oyunlarla ilgili evvel bir ikazımız olacak. BTK evvel uyaracak, ardından 1-10 milyon lira ortası idari para cezası uygulanacak. Yerine getirilmezse, yüzde 50 bant daralması, yeniden yerine getirilmezse, mahkeme kararıyla yüzde 90 bant daralmasına kadar gidebilecek.” diye konuştu.

Türkiye’de 100 bin kullanıcısı olan oyun platformlarının temsilci bulundurmasını istediklerini aktaran Göktaş, şunları kaydetti:

“Amacımız burada yasaklamak değil, denetlemek, bir muhatap bulmak ve kendi hassasiyetlerimizi onlara bildirebilmek. Çünkü oyunlarda çocuklar vakit zaman kendinden yaşça çok büyük beşerlerle etkileşimlerde olabiliyorlar. Biz aslında tehlikenin farkında değiliz. Evvelden tehlike sokaktaydı, dışarılardaydı. Kapıyı kapattığımız anda hepimiz inançlı alanlarda olduğumuzu düşünüyorduk. Ama şu anda tehlike yanı başımızda ve direkt ceplerimizde taşıdığımız aygıtlarda. Çocuklarımız orada kimlerle bağlantı halinde, kimlerle oyun oynuyor, bunları hiçbir halde bilmiyoruz. Çocukların yüzde 10’u yabancı biriyle en az bir defa irtibatta olduğunu söz ediyor.”

“Amacımız daha inançlı dijital ortam sağlamak”

Oyunların toplumsal ağ sağlayıcılığına yönelik de yaptırımların olduğunu vurgulayan Göktaş, “Fakat orada da cezalar lira bazlı değil. Global cirosunun yüzde 3’ü kadar bir cezai yaptırım öngörüyoruz. Hedefimiz burada çok net. Çocuklarımıza daha inançlı dijital ortam sağlamaktır. Devletin bilhassa belirlediği kurallar çerçevesinde bir adım atılmasını sağlamak.” sözünü kullandı.

Velilerin, çocuklarını toplumsal medyadan korumak için taleplerinin olduğunu kaydeden Göktaş, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Gittiğim her vilayette vatandaşlarımızla bir ortaya geliyorum. Bilhassa Maraş’ta geçtiğimiz haftalarda elim bir olay yaşadık. Cenaze merasimlerinde acılı aileler bizden şahsen bunu talep etti. Yani o acısının içinde dedi ki ‘lütfen artık çocuklarımızı bu dijital yapılara karşı koruyun’. Bu kapsamda da zati Meclis’te halihazırda sunduğumuz bir yasal düzenlememiz vardı. Bir farkındalık oluştu. Bir buçuk yıldır bir çalışma gerçekleştirdik. 20 Kasım’da Çocuk Hakları Günü’nde çocuk komitelerimiz var. Onların da çocukları dijital dünyadan korumak ismine belirli talepleri oldu. Memleketler arası tepemizde çocukları direkt bu sürecin paydaşı yaptık. Çocuklarımıza daha inançlı ve uygun içerikler sunan bir dijital ortam sunmak istiyoruz. Dijital çağda yaşıyoruz. Teknolojiyi hayatımızdan çıkarmıyoruz. O dijital ortamı sunmak hepimizin ortak sorumluluğu. Biz devlet olarak sorumluluğumuzu alıyoruz.”

Dünya genelinde Meta’ya yönelik davalar açıldığını, bu yüzden gelecekte muhtemel problemlerin olmaması için çocukları korumak için harekete geçtiklerini aktaran Göktaş, “Dijital ayak izi dediğimiz tehlikenin farkındayız. İleriki periyotlarda davalar açılabilir. Biz de bu davaların önüne geçmek için elimizden gelen çabası gösteriyoruz.” dedi.

“Çocuklar Güvende” uygulaması

“Çocuklar Güvende” uygulamasını hayata geçirdiklerini anımsatan Göktaş, şunları lisana getirdi:

Ebeveyn denetim araçlarını ve dijital okur müellifliğini genişleteceklerini vurgulayan Göktaş, “Burada hem öğretmenlere hem ebeveynlere hem de bakım verenlere yönelik dijital okur müellifliği güçlendiren adımlar atmamız lazım. Hedefimiz burada bir global seferberlik ilan etmek. Ülke olarak da bir seferberlik ilan etmek. Maksadımız bütün ailelerde de bu hususta bir farkındalık oluşturmak, onları sürecin modülü haline getirmiş olmaktır.” sözünü kullandı.

“Çocukları şiddeti özendiren içeriklerden koruyalım”

Güvenli bir oyun platformu sağlamak yahut derecelendirilmiş oyunlar sunmanın çok değerli olduğunun altını çizen Göktaş, “Amacımız çocuklara inançlı içerikler sunabilmek. Bu kapsamda da platformlara, bilhassa oyun yapıcılara, teknoloji üreten firmalara da bir davette bulmak istiyorum. Gelin, pak içerikli teknoloji üretelim, çocukları zorbalıktan, şiddeti özendiren içeriklerden koruyalım.” kelamlarını sarf etti.

Bakan Göktaş, görevlerinin, çocukların itimatla büyüyeceği, yarınlara inançla bakabileceği imkanı sağlamak olduğunu belirtti.

Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’daki okul hücumları sonrası Bakanlığın alacağı tedbirlere değinen Göktaş, şunları paylaştı:

“Son elim hadise, çocuklarımızı her türlü şiddetten müdafaaya yönelik her vakit daha fazla teyakkuzda olmamız gerektiğini gösteriyor. Çünkü bu faciayı gerçekleştiren çocuk, baktığımız vakit klasik bir cürüm profili değil. Âlâ eğitimli bir ailede eğitim almış, anne, babanın meskeninde büyümüş, okul devamsızlığı olmayan bir çocuk. Ama rehber öğretmen de aileyle bir irtibat kurmuş. Çocuklarına yönelik muhakkak önlemlerin alınmasıyla ilgili ihtarlarda bulunmasına karşın aile bu bahse duyarsız kalmış. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta karşılaştığımız olaylarla ilgili uzun vakittir çalıştığımız bir toplumsal risk haritamız var. Maksadımız, her haneye içerik bazlı uygun önlemlerle bilhassa risk altında olan çocuklarımızı korumak ve o kapsamda tedbirler almak.”

“Sosyal risk haritamızı hayata geçirdik”

Kahramanmaraş’ta psikososyal takviye bağlamında da 6 aylık bir aksiyon planı oluşturduklarını anımsatan Göktaş, “İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sıhhat Bakanlığı ile birlikte önlem kapsamını artıracak pek çok kritik adım atıyoruz. Bu tıp hadiselerin erken önlenebilmesi için toplumsal risk haritamızı hayata geçirdik. Bir de 14 bin 834 meslek elemanımıza direkt toplumsal risk haritaları ve ‘Çocuklar Güvende’ sistemini güçlendirecek formda çevrim içi eğitim verdik.” dedi.

Milli Eğitim Bakanlığının birebir vakitte dijital bağımlılığa karşı bir çizgi kurduğunu hatırlatan Göktaş, şöyle devam etti:

“Türkiye Maarif Modeli sahiden çok değerli bir eğitim modeli. Empati hislerini da yaygınlaştırmaya yönelik bir eğitim müfredatının uygulayacağı söylendi. Çünkü burada dijital okuryazarlığın yaygınlaştırılmasının ne kadar değerli olduğunu biliyoruz. Ebeveynler ve öğretmenler de bu kapsamda tedbir almalı. Erken müdahale sistemimizi güçlendirerek misal hadiselerin vuku bulmaması için bir çalışma gerçekleştirdik. Hem fiziki tedbir hem de olay bazlı, yapay zeka takviyeli bir tedbir modelini hayata geçiriyoruz. Gayemiz burada hadise oluşmadan önüne geçebilmek. Ne okulu tek başına bir sıkıntıyla baş başa bırakmak ne aileyi bir sıkıntıyla baş başa bırakmaktır.”

“Toplumu en fazla etkileyen şeylerden bir tanesi ekran. Yani medya, televizyonlar, diziler, gündüz nesli programları. Bu programlarda şiddeti, gayrimeşru bağlantıları olağanlaştıran içerikler olduğunu gözlemliyoruz. Dizilerde de tekrar birebir halde parçalanmış aileler ve yeniden şiddetin son derece özendirici halde işlendiğini gözlemliyoruz. RTÜK ile bu bahiste bir çalışma yapmayı, medyamız üzerine tavsiye ya da yaptırıma varacak derecede kurallar, kanunlar getirmeyi düşünüyor musunuz?” sorusu üzerine Göktaş, içeriklerin aile yapısını direkt etkilediğini belirtti.

Reyting uğruna hiçbir çocuğu ve ailelerini asla kurban etmeyeceklerini vurgulayan Göktaş, bugüne kadar içeriklerle ilgili pek çok çalışma gerçekleştirdiklerinin altını çizdi.

2024’te dizi yapımcılarıyla bir ortaya geldiklerini anımsatan Göktaş, “Onlara şunu söyledik, uygunsuz içerikleri, şiddeti özendiren, Türk aile yapısına uygun olmayan içerikleri lütfen ekrandan uzak tutun. Şayet muvaffakiyet hikayesi arıyorsanız, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak gerçekten bizde çok fazla muvaffakiyet hikayeleri var, gerçek hikayeler bunlar. Sizlere bu mevzuda da dayanak olabiliriz. Bunun bir sansür hedefi taşımadığını, aileleri güçlendiren bir bakış açısıyla ailece izleyebileceğimiz, aile dostu içeriklerin çoğaltılması gerektiğini bilhassa defaatle vurguladık.” diye konuştu.

Bu durumun topluma, medya yapımcılarına ve teknoloji firmalarına kritik sorumluluklar düştüğünü bir defa daha ortaya koyduğunu aktaran Göktaş, topluma sorumluluk ve umut veren içerikler üretmek zorunda olduklarını söyledi.

“Çocuklarının gelişmesinde olumsuz bir şeyle karşı karşıya kaldıklarında yanlarındayız”

Bakan Göktaş, yapımcılar ve dijital platform temsilcileriyle de bir ortaya geldiklerini hatırlattı. Çocukların pek birçoklarının dijital dünyada vakit geçirdiğini söz eden Göktaş, şunları kaydetti:

“Gençler, televizyon ve klasik medyayı çok az izler. Bir dizi dahi olduğunda sonrasında onu platformlardan izlemeyi tercih eder. Ama bizim gayemiz burada o içeriklere maruz kaldıklarında, bu içeriklere direkt kendilerinin müdahale etmesini sağlamak. Medyayı yanlışsız ellerde büyük bir düzgünlük aracına da dönüştürebiliriz. Her şey toz pembe olmak zorunda değil lakin şiddeti özendirmeyen, Türk aile yapısına uygun olmayan, aslında bize uygun olmayan, bizim kıymetlerimize çok aykırı olan içeriklerin de aslında olmaması gerektiğini defaatle söyledik.

İçeriklerle ilgili 7/24 izleme düzeneğimiz var. 3 bin 40 içeriğe direkt müdahale ettik ve bunun için biz aslında mahkemeye başvuruyoruz. Yani bakanlığın üzerinde ‘ben içeriği kaldırıyorum’ diye bir sistem yok. Direkt mahkemeye başvuruyoruz, içeriğe müdahale ediyoruz. Tarama sistemi bu ve çok ağır bir formda izliyoruz. Başka yandan biz emsal süreçlerin olmaması için de ve farkındalığın artırılması için Dijital Anafor Ekran Bağımlılığı Tepesi’ni RTÜK ile birlikte 12 Haziran’da İstanbul’da düzenleyeceğiz.”

Zirve kapsamında aile dostu üretimlerin ödüllendirileceğini aktaran Göktaş, böylece bu usul üretimleri ödüllendirerek öteki üretimcileri da bu hususta teşvik edeceklerini belirtti.

Göktaş, ailelere şu davette bulundu:

“Çocuklarımızla ilgili olumsuz bir durumla karşı karşıya kaldıklarında çaresiz kalmasınlar, çaresiz değiller. Bizim online olarak ‘psikodestek.aile.gov.tr’ isimli bir platformumuz var. Oradan bizim direkt uzmanlarımızla, uzman psikologla 45 dakikalık bir online görüşme fiyatsız gerçekleştirebilirler. 432 Toplumsal Hizmet Merkezimizde fiyatsız aile danışmanlığı var. Ergenliğe yönelik özel eğitim almış gençlerimiz var. Dijital bağımlılığa yönelik Yeşilay ile çok yakın çalışmalarımız var. Hasebiyle aileler bir problemle karşı karşıya kaldıklarında, çocuklarının gelişmesinde olumsuz bir şeyle karşı karşıya kaldıklarında biz buradayız ve yanlarındayız.”

“14 toplumsal risk haritamızı bitirdik”

Çocuğun suça sürüklenmesi, bayana yönelik şiddet, engelli bakım, muhtaçlık üzere farklı toplumsal olguları 648 göstergeyle bir ortaya getirerek, mahalle ve hane bazlı bir puan oluşturduklarının altını çizen Göktaş, emellerinin risk ortaya çıkmadan makul önlemleri almak ve kollayıcı ve önleyici faaliyetlerin hayata geçirilmesi olduğunu söyledi.

Yetişkinlerde yüksek risk görülmesi durumunda Aile Rehberi Sistemi üzerinden takip ettiklerine dikkati çeken Göktaş, “Burada Aile Rehberi Sistemi’ni Milli Eğitim Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı, Sağlık Bakanlığı ve aslında pek çok bakanlıkla birlikte yürüteceğiz. Gayemiz bir hadiseyi sonuna kadar takip etmek. Çocuklar içinse Çocuklar İnançta Modülü üzerinden takip etmek. Çünkü çocuklar için farklı bir sistem ve yaklaşım gerekiyor.” dedi.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile 81 vilayet valisine Toplumsal Risk Haritası’na ait talimatlar verdiklerini, bu kapsamda bütün Türkiye’yi taradıklarını aktaran Göktaş, şöyle devam etti:

“Şu güne kadar 14 toplumsal risk haritamızı bitirmiş olduk. Bağımlılığa yönelik de toplumsal risk haritamız tamamlandı. Tüm bakanlıklarımızla ortak çalışıyoruz. Toplumsal Risk Haritası üzerindeki saha çalışmalarında ilgili kurumlarla hadise bazlı yürüteceğiz. Örneğin Batman’da bu çalışmayı pilot olarak gerçekleştirdik. Batman’da 200 haneyi tamamladık. Orada bağımlılık üzerinde yapmıştık ve bütün üniteler seferber oldu. 40 kişiyi İŞKUR üzerinden istihdam ettik, 79 gencimizi AMATEM’e yönlendirdik, aileleri bu sürecin bir kesimi haline getirdik. Ailelere bu mevzuda farkındalık oluşturan içerikler sunduk ve aslında yalnızca olaya yönelik çalışmıyoruz. Bütün haneyi taradığımız ve bütün haneyi güçlendirdiğimiz bir model bu. Hakikaten yeni bir model. Çok dinamik bir biçimde işliyor. Çünkü dataları biz farklı bakanlıklarla bir arada işliyoruz orada. Büsbütün bilinmeyen, hadise özelinde ve ferdî çalışmayı çok titiz bir formda yürüttüğümüz bir model. Hedefimiz burada hadiseyi tespit ettikten sonra takip etmeyi ve aileyi güçlendirmeyi hedeflemek. Ailelerimiz nitekim bu sürecin çok kritik bir kesimi. Aile bizim en kritik kalemiz. Biz boşuna ‘Aile Yılı’ demiyoruz. Aile bizim en güçlü sığınağımız. Aslında bir kriz dakikalar içinde hepimizin birinci aradığı kişi annemiz, kardeşimiz yahut babamız oluyor. Biz de aileyi korumak ve güçlendirmek ismine bu çalışmaları yürütüyoruz. Hedefimiz ailelerimizi bu cins olaylar olmadan evvel yanlarında bulunmak, esirgeyici önleyici faaliyetlerimizi hayata geçirmek ve bu süreçlerde de erken müdahale sistemimizi güçlendirmek.”

“Sadece gelir dayanağı sunmakla kalmayacağız”

Bakan Göktaş, “Kamuoyunda ‘vatandaşlık maaşı’ olarak bilinen bir Gelir Tamamlayıcı Aile Takviye Sistemi kelam konusu. Bu yıl da pilot uygulamanın başlatılacağı duyurulmuştu. Sanki takvim belirlendi mi?” sorusu üzerine, Gelir Tamamlayıcı Aile Dayanak Modeli’nin 12. Kalkınma Planı maksatları doğrultusunda yeni jenerasyon bir toplumsal yardım sistemi olduğunu bildirdi.

“Amacımız burada vatandaşlarımıza bilhassa toplumsal yardım alan vatandaşlarımıza yahut muhakkak hanelerimize, aileleri bir eşik gelir düzeyine getirene kadar bir dayanak sunabilmek. Nitekim çok çağdaş, ailenin içerisinde bulunan bütün göstergeleri göz önüne alarak 17 yaş altındaki çocuk sayısını, anne-babanın durumunu varsa bir engellilik durumunu, yaşlılık durumu bunları da ele alarak aileyi güçlendiren ve takviye olan çok değerli bir çalışma. Yalnızca gelir dayanağı sunmakla kalmayacağız. Gayemiz burada da istihdam odaklı bir çalışma gerçekleştirmek. İstihdamı da güçlendirecek adımları bu kapsamda atıyoruz. Pilot çalışmalarımıza bu sene başladık ve inşallah 2027’de tüm Türkiye’ye yaygınlaştırmayı hedefliyoruz. Mevzuat çalışmalarımız şu anda devam ediyor. Yakın vakitte da inşallah bunu tamamlayıp kamuoyuyla paylaşacağız.”

Darülaceze, tüm Türkiye’de hizmet verebilecek

Bakan Göktaş, “Yaşlı bakım, huzur meskenleri ve yeniden yaşlılara bakım noktasında yeni takviye fikirleri var mı?” sorusu üzerine, Türkiye’de 65 yaş üstü vatandaş oranının yüzde 11,1 olduğunu anımsattı.

Yaşlı nüfusa yönelik kritik çalışmalar yürüttüklerini vurgulayan Göktaş, yaşlı dostu kentler inşa etme çalışmalarının devam ettiğini söyledi.

Hem Türkiye’nin en büyük yaşlı bakım merkezi olan hem de Avrupa’dan ödül alan Darülaceze Toplumsal Hayat Kenti’ni hayata geçirdiklerini hatırlatan Göktaş, “Dünyanın eşi gibisi az görülen bir yaşlı bakım merkezini hayata geçirmiş olduk. Türkiye’nin birinci Alzheimer ve Demans Merkezi’ni de orada kurduk ve biz bu çalışmayla bir arada, yani Meclis’ten geçen düzenlememizle Darülacezemizi tüm Türkiye’ye yaygınlaştırıyoruz.” dedi.

Darülacezenin çok kritik bir vakıf olduğunun altını çizen Göktaş, “Düzenlememizle birlikte bütün Türkiye’de hizmet verebilecek. Gündüzlü Yaşlı Bakım Modeli’mizi güçlendireceğiz. ‘Evde Bakım Yardımı’ 114 bin yaşlımıza direkt meskeninde dayanak oluyoruz. Yaşlı Dayanak Programı’mız var, bunu lokal idarelerle bir arada yürütüyoruz. Öbür yandan Vefa Programı’mızla 132 bin vatandaşımıza direkt konutlarında aşevi takviyesi ve bakım takviyesi veriyoruz. Bu kapsamda bunu 81 vilayetimizde aslında yaygınlaştırdık ve uzun vakittir yürüttüğümüz çalışmalar.” diye konuştu.

2. Yaşlılık Şurası’nı gerçekleştirdiklerini hatırlatan Göktaş, “Amacımız Şura’dan çıkan kararları ve raporları önümüzdeki Nüfus Siyasetleri Heyeti’nde kıymetlendirmek ve yaşlılara yönelik politikalarımızı, bakım modellerimizi çeşitlendirerek tüm Türkiye’de yaygınlaştırmak. Ayrıyeten 12. Kalkınma Planı’mızda da bakım sigortasının sistemi çalışmalarımız vardı, bunu da sürdürüyoruz. Bu sistemle meskende yahut merkezlerde bakım, hemşirelik ve ekipman dayanaklarıyla inançlı ve sürdürülebilir bir erişim sağlamayı hedefliyoruz.” dedi.

Göktaş, konuşmasını şu iletiyle bitirdi:

“Amacımız aileyi koruyan, güçlendiren, çocuklarımıza, göz bebeğimiz olan çocuklarımıza daha inançlı bir gelecek sağlamak. Bu kapsamda da hakikaten herkesin üzerine sorumluluk düşüyor. Teknoloji firmalarımıza da bilhassa şu davette bulunmak istiyorum, lütfen bir eser üretirken kendi çocuklarına izletebilecekleri bir içerik üreteceklerse bunu üretsinler. Kendi çocuklarına uygun olan bir içerik varsa onu üretsinler. Oyun yapıcılara, toplumsal medya içerik üreticilerine misal davette bulunmak istiyorum. Yoksa uygun platformlarda kendileri yayınlasınlar. Lakin burada emelimiz çocuklarımızı her türlü tehlikelerden korumak. Bunu yaparken de bir seferberlikle yapmamız lazım, gönülle yapmamız lazım ve herkesi bu sorumluluğa açık bir formda davette bulunmak istiyorum.”