Eğitimde yol ayrımındayız! Kayıp 12 yılın hatalısı kim?

Okullarda peş peşe yaşanan olayların akabinde Maarif Platformu bünyesinde yer alan 12 bilim beşerinin imzasıyla yayımlanan bildiri, eğitim sistemine yönelik kapsamlı bir tenkit ve ikaz niteliği taşıyor.

Bildiride, okullardaki krizin sırf güvenlik ve polis önlemleriyle çözülemeyeceği vurgulanırken, mevcut yaklaşım “su sızdıran baraja yara bandı yapıştırmaya” benzetildi. Bildiriyi gazetemize pahalandıran Maarif Platformu Lideri Prof. Dr. Osman Çakmak, sorunun merkezinde zarurî eğitim anlayışının yer aldığını söyledi.

Çakmak, son yıllarda eğitimde önemli bir fiziki ve teknolojik yatırım yapıldığını fakat bunun alandaki krizi çözmeye yetmediğini belirterek “Okulların binaları yenilendi, sınıflar teknolojiyle donatıldı. Lakin bu donanımın içine yerleştirilen eğitim anlayışı bu topluma ilişkin değil. Donanım yerli lakin yazılım yabancı olunca sistem kilitleniyor. Bugün yaşanan şiddet ve disiplin problemleri, bu uyumsuzluğun doğal sonucudur” dedi.

Öğretmenin sınıf içindeki otoritesinin zayıflatılmasının krizi derinleştirdiğini savunan Çakmak, eğitimde “müşteri memnuniyeti” anlayışının hakim hale geldiğini söyledi. Öğretmenin daima mevzuat, şikayet ve soruşturma baskısıyla karşı karşıya kaldığını söz eden Çakmak, bu ortamda öğretmenden rehberlik ve şahsiyet inşası beklemenin gerçekçi olmadığını lisana getirdi.

Zorunlu eğitim sistemine ait tenkitlerini detaylandıran Çakmak, 12 yıllık kesintili zarurî eğitimin çocukları tek tip bir kalıba zorladığını savundu. Çakmak, “Mevcut sistem her çocuğu birebir akademik hatta sokuyor. Meğer her çocuk birebir kabiliyete, birebir ilgi alanına sahip değil. Tarıma, sanata, zanaata, ticarete yatkın bir genci 12 yıl boyunca dört duvar ortasında tutmak, onu yalnızca akademik muvaffakiyete endekslemek pedagojik bir yanlış değil, açık bir kayıptır” tabirlerini kullandı.

Bu süreçte çocukların erken yaşta hayattan ve üretimden koptuğunu belirten Çakmak “Bu gençleri yıllarca imtihandan imtihana koşturup sonunda diploma veriyoruz lakin iş, meslek ve hayat marifeti kazandıramıyoruz. Sonuçta ortaya geniş bir diplomalı işsizler kitlesi çıkıyor” dedi.

Zorunlu eğitimin bilhassa lise çağında sorun ürettiğini vurgulayan Çakmak, bu periyodun gençlerin hayata hazırlanması gereken en kritik vakit olduğunu söyledi. “Lise çağı, gencin kendini tanıdığı, yeteneğini fark ettiği periyottur. Lakin biz bu periyodu büsbütün teorik derslerle, imtihan baskısıyla ve üniversite odaklı bir anlayışla geçiriyoruz. Bu da birçok gencin potansiyelini köreltiyor, öz itimadını zedeliyor ve okuldan kopuşu hızlandırıyor” diye konuştu.

Çözümün güvenlikçi önlemlerde değil, mecburî eğitimin tekrar yapılandırılmasında olduğunu söz eden Çakmak, ilkokulun birinci yıllarının imtihan ve not baskısından arındırılması gerektiğini belirtti. İlkokulun temel maksadının temel kıymetler, ahlak ve kişilik gelişimi olması gerektiğini söyleyen Çakmak, ortaokuldan itibaren ise öğrencilerin ilgi ve yeteneklerine nazaran yönlendirilmesini savundu. “El mahareti ve mesleksel yeteneği olan çocuk akademik sistem içinde başarısız damgası yememeli. Bu çocuklara meslek, üretim ve usta-çırak bağı içinde bir gelecek sunulmalı” dedi.

Mahmut Özay