İzmir’de kültürün rotası çiziliyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin düzenlediği İzmir Kültür Siyasetleri Çalıştayı, uzman isimlerin katıldığı panel ve oturumlarla devam etti. Çalıştayda kültürün sürdürülebilir kalkınmadaki rolü, kültürel miras, yaratıcı sanayiler ve dijitalleşme mevzuları ele alındı. Ortaklaşa geliştirilecek bir siyaset sürecinin başlangıç noktası olarak oluşturulan Kültür Siyasetleri Evrakı Taslağı da kapsamlı halde tahlil edildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde 7-8 Mayıs tarihlerinde “İzmir Kültür Konuşuyor” başlığıyla düzenlenen İzmir Kültür Siyasetleri Çalıştayı’nın açılış konuşmalarının akabinde yapılan oturumlarda fikir ve teklifler tartışıldı. Tarihi Havagazı Fabrikası Kültür Merkezi’nde yapılan doruğa akademisyen ve uzmanlar, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, lokal yöneticiler, bürokratlar, meclis üyeleri ve iş dünyasının mensupları katıldı.

“Kültür yalnızca sanat aktiflikleri demek değil”

Programın ikinci kısmının açılışını yapan İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Büyükşehir Belediyesi’nin kültür alanında yaptığı çalışmaları aktardı. Okyay, “Veri tabanlı bir idarenin ne kadar kıymetli olduğunu biliyoruz. İzmir’in kültür ekosistemiyle ilgili önemli bilgi sahibi olduk. Kültürün sürdürülebilir kalkınmanın temel ögesi olduğunu biliyoruz. Kültür yalnızca sanat aktiflikleri demek değil. Demokrasi, iştirak, miras, yaratıcılık, etraf ve toplumsal kapsayıcılık kavramlarıyla direkt bağlı. Burada bahsedilen yeterlilik halini, kentin sağlıklı olması, kültür-ekoloji ilgisi, gastronomi üzere pek çok başlıkta inceliyoruz. Nerelerde farklılıklarımız var ve neleri geliştirmemiz gerekiyor, çalışıyoruz” dedi.

Taslak metindeki altı temel ilkeyi açıkladı

Çalıştayın tartışma metni olarak hazırlanan İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Siyasetleri Dokümanı Taslağı; “Kültürü Bir Hak Olarak Tanımlamak ve Kültüre Erişim”, “Kültür İdaresi ve Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi”, “Kültür İktisadı ve Yaratıcı Endüstriler”, “Kültürel Mirasın Korunması ve Tekrar İşlevlendirilmesi”, “İklim Krizi, Ekoloji ve Kültür Politikaları” ve “Dijitalleşme, Yeni Teknolojiler ve Kültür Politikaları” olmak üzere altı temel eksen üzerine inşa edildi. Her eksen hem somut siyaset teklifleri hem de gerçek tercih alanlarını ve yapısal tansiyonları işaret eden tartışma sorularını içeriyor. Prof. Dr. Pınar Okyay bunun bir taslak doküman olduğunu belirterek “Bu iki günün sonunda son halini alacak. Bunun bir başlangıç olduğunu bilelim. Buradaki iştirakçi süreci doküman haline getiriyoruz. Teklif, tenkit ve katkılarınız bizim için çok önemli” diye konuştu. Okyay’ın konuşmasının akabinde “Kültür Siyasetlerinde Global Eğilimler ve Türkiye” başlıklı oturum gerçekleşti.

“Kültürü sürdürülebilir kentlerin inşasında temel bir öge olarak görüyoruz”

UCLG –MEWA Genel Sekreteri Dr. Mehmet Duman, moderatörlüğünü yaptığı programda değerli bildiriler verdi. Duman, kültürün ehemmiyetine dikkat çekerken, “Dileğimiz bu şenliklerin lokal idarelerle birlikte ülke genelinde yaygınlaştırılmasıdır. Günümüzde kültür siyasetlerinin müdafaa, erişim, yönetişim ve sürdürülebilirlik boyutlarını kapsayan çok kapsamlı bir yapı haline geldiğini görmekteyiz. Bizler de kültürü sürdürülebilir kentlerin inşasında temel bir öge olarak görüyoruz. Farklı kentlerde yürüttüğümüz çalışmalarla lokal tecrübelerin paylaşılmasına katkıda bulunuyoruz. Kültür siyasetlerindeki global eğilimleri ve Türkiye yansımalarını ele alacağız. Maksadımız kültürü sadece geçmişin mirası olarak değil, kentlerin bugününü ve geleceğini şekillendiren dinamik bir öge olarak kıymetlendirmek ve daha dirençli kentler için ortak biz vizyon geliştirmektir” dedi.

“Kültür kalkınma aracıdır”

UNESCO Türkiye Kültürel Sözlerin Çeşitliliği İhtisas Komitesi Üyesi Doç. Dr. Erman Demir ise “Sürdürülebilirlik: Kent ve Kültür” isimli sunumu aracılığıyla kıymetli bilgiler verdi. Süreci sağlıklı ilerletmek ismine konuşmasında sorular yönelten Demir, “İzmir neyin kent olmak istiyor? Ya da bu türlü bir kümelenmeye gerek var mı? Kültür bir kalkınma aracıdır. Her gittiğim toplantıda birinden bunu duyuyorum. Tamam artık herkes ikna olmuş bu mevzuya diyorum. Kalkınma derken kültürü ticarete çekmememiz lazım. Sabırlı siyaset yapmak gerekiyor. Şu an yürüttüğümüz süreci kastediyorum. Bunun paydaşlarıyla birlikte tartışarak, konuşarak yapılması lazım” diye konuştu.

Kültürel mirasın kıymetine değindi

Çalıştayın değerine değinerek kelamlarına başlayan ICOMOS Türkiye Ulusal Komitesi Genel Sekreteri Doç. Dr. Koray Güler de, “Kültür siyasetlerini çok boyutlu düşünmek kıymetli. Demokrasi çok kıymetli dünya barışı çok kıymetli. Coğrafyamızda yıkımlar gördük. İnsanlık tarihi boyunca da bunları gördük” dedi. Kültürel miras üzerinden konuşan Güler, “Yerel idarelerin ve bağımsız kültür aktörlerinin karar alma süreçlerine iştiraki çok kıymetli. Kültür iktisadı de değerli. İstikrarlı ve hassas olmalıyız. Bu istikrarda ekonomik tasaların daha güçlü tutulması kültürel mirasa ziyan veriyor. Çok turizm, ticarileşme, metalaşma, mekânsal üretim baskısı pek çok alanda özgünlüğün kaybına yol açıyor. Kültür iktisadını reddetmek yerine yine düşünmeyi önermeliyiz” açıklamasına imza attı. 

“Barış temelinde hakların korunması önemli”

Kültür alanında İzmir’in gelişimine dikkat çeken UCLG Kültür Komitesi Koordinatörü Dr. Jordi Pascual, “İzmir evvel bir pilot kent sonra başkan kentlerden biri oldu. UCLG Komitesi’nde Türkiye lider yardımcısı olarak misyon yapmakta. Bizim çalışma ve emellerimizden bahsetmek istiyorum. Gücün kullanılması, yönetilmesi her vakit çok güç. Fakat bizim kurtuluş gayemiz bütün aktörlerin ve paydaşların yer aldığı, barış temelinde hakların korunması. İnsani kalkınma bizim için kıymetli. Bu kapsamda mahallî idarelerin çok kıymetli olduğunu düşünüyoruz” diye konuştu.

Verilerle İzmir

Program devam ederken İzmir Akdeniz Akademisi Akademik Şura Toplantısı da paralel oturum formunda yapıldı. “Verilerle İzmir’in Kültür Ekosistemi” başlıklı kısımda ise İzmir İktisat Üniversitesi’nden Prof. Dr. Şebnem Gökçen ile İzmir Katip Çelebi Üniversitesi’nden Dr. Bengi Polat önemli datalar sundu.

Kentte geçmiş yıllarda kültür üzerine yapılmış çalışmalara değinen Gökçen, “İzmir kendi fotoğrafını çizmek, hangi kategoride, nerede durduğunu manalandırmak ismine çalışmalara başlamıştı. 2009’da başlayan Kültür Çalıştayı’ndan bugüne geldik” dedi. Sunumundaki başlıklara değinen Gökçen, kültürel miraslar, ören yerleri, kütüphaneler ve müdafaa alanları, sanat kurumları, yerleri ve aktiflikleri, kültür merkezleri, görsel sanatlar, şov sanatları, kültür tüketimi ve medya, harcama örüntüleri, dijital dönüşüm, mahallî yayıncılık, kültür turizmi, turist hareketliliği, konaklama altyapısı, tematik rotalar, kültür ve sanat eğitimi, toplumsal örgütlenme başlıkları altında yapılmış tahlilleri paylaştı.

Kültür idaresi, mahallî idarelerin finansmanı, lokal ölçekte kentte kültürün idaresinin İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yönetilmesine dair bilgilendirme yapan Polat ise kültür hizmetlerinin sağlanması hakkında grafiksel datalar sundu. Kültürel tesislerin desteklenmesi ve düzenlenmesi ile yatırımların mekansal dağılımları hakkında konuşan Polat; tiyatronun yayılımı, erişilebilirlik, müzelere talebin artması hususlarına dikkat çekti. İstanbul ve Ankara’ya kıyasla İzmir’in ziyaretçi manasında ön planda olduğunu hatırlatan Polat, bütçelerden ayrılan oranların düştüğünü belirtirken, kültür yatırımı yapılmayan ilçelere, turizmin tesirlerine de değindi. Polat ayrıyeten İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kentteki kültürel üretim sürecinde belirleyici pozisyonda olduğunu tabir etti.

Çalıştayın birinci günü tematik masa toplantılarıyla tamamlandı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı