Çölyak hastalarına ‘sahte tedavi’ tuzağı

Türkiye’de binlerce kişiyi etkileyen çölyak hastalığını büsbütün ortadan kaldıracak bir hap, bir şurup ya da cerrahi bir müdahale şimdi bulunmuyor. Bilimsel olarak kanıtlanmış tek bir geçerli tedavi yolu var: Ömür uzunluğu sürecek, sıfır toleranslı bir glutensiz diyet.

Lakin bir ömrü yalnızca etiket okuyarak ve mutfaktaki kırıntılarla savaşarak geçirmenin getirdiği ruhsal yorgunluk, birtakım hastaları farklı arayışlara itebiliyor. İşte tam bu kırılma noktasında, tıbbi hiçbir geçerliliği olmayan vaatlerle hastaların karşısına çıkan “umut tacirleri” devreye giriyor.

Trendler ve ferdî tercihler gerçeği değiştirmiyor

Son yıllarda toplumsal medya tesiriyle “glutensiz beslenme” kavramının bir diyet trendine dönüşmesi, bilgi kirliliğini de beraberinde getiriyor. Sıhhat Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenterolojisi Kısım Lideri Doç. Dr. Necati Balamtekin, işin tıbbi gerçeği konusunda hayli net. Çölyak yahut buğday alerjisi olmayan bireylere tıbbi olarak glutensiz diyet önermek tabiplerin başvurduğu bir yol değil; bu büsbütün ferdî bir tercih. Lakin gerçek çölyak hastaları için glutensiz beslenmek bir tercih değil, mutlak bir mecburilik ve yegane tedavi tekniği.

“Umut tacirlerine fırsat verilmemeli”

Tedavinin yalnızca diyetten ibaret olması, bu durumu ticari bir ranta dönüştürmek isteyen istismarcılara kapı aralıyor. Doç. Dr. Balamtekin, kendilerini “alternatif tedavi uzmanı” üzere tanıtarak çölyaklılara umut dağıtanlara karşı tutumunu, kurumların da sorumluluğuna dikkat çekerek şu sözlerle ortaya koyuyor: “Umut tacirleri maalesef var. Bana nazaran bu durum kriminal bir durum olup, devletin güvenlik güçlerinin mevzuyla ilgilenmeleri ve bu şahıslara fırsat vermemesi gerekir.” En güçlü kalkan: Eğitim ve kamu spotları

Pekala hastalar bu sömürü sisteminden nasıl korunacak? Balamtekin’e nazaran bu karanlık döngüyü kırmanın tek yolu eğitimden geçiyor. Hastaların ve ailelerin, bilimsel gerçeklikten uzaklaşıp farklı arayışlara girmeden evvel, “tek geçerli tedavinin glutensiz diyet olduğunu” çok yeterli bilmesi gerekiyor.

Bu şuurun yalnızca hastanelerde değil, toplumun her kesitinde yerleşmesi için televizyon ekranlarında yayınlanacak kamu spotları, uğraşın en güçlü destekçisi olarak görülüyor.