Tarihi kurtarma operasyonu: Filistin’in hafızası İsrail’in elinden bu türlü kaçırıldı

Haber7-ÖZEL

İşgalci İsrail ordusunun Gazze’de taş üstünde taş bırakmadığı bir periyotta, Filistin’in özrgürlük davasının en somut delilleri olan tarihi arşivler için vakte karşı yarışıldı. Bir halkın varlık çabasının tapusu niteliğindeki milyonlarca doküman, işgalcilerin bombardımanı altındaki Gazze’den büyük bir kapalılıkla çıkarıldı. The Guardian’ın raporuna nazaran, 10 aylık bâtın bir operasyonla Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) çalışanları, İsrail’in kültürel ve tarihi mirası maksat alan atakları ortasında, Filistin tarihinin en kritik evraklarını inançlı bölgelere ulaştırmayı başardı ve tarihi kayıtları müdafaa altına aldı.

BİR HALKIN HAFIZASI ATEŞ ÇİZGİSİNDEN ÇIKARILDI

İsrail’in Gazze Şeridi’nde yürüttüğü soykırım, yalnızca insanları değil, bir halkın geçmişine dair tüm izleri de maksat alıyor. Dört farklı ülkeden onlarca işçi, 1948 yılında yaşanan Büyük Felaket yani Nakba devrinden bu yana titizlikle korunan milyonlarca kaydı kurtarmak için hayati bir risk aldı. Kaçırılan evraklar ortasında Filistinlilerin mülkiyet haklarını, aile ağaçlarını ve sürgün kıssalarını belgeleyen hayati değere sahip evraklar bulunuyor. 

Batı Asya çalışmaları uzmanı Profesör Jean-Pierre Filiu, bu evrakların değerine dikkat çekerek, “İnsanların 1948’de nasıl kaçmak zorunda kaldıklarına, nereden geldiklerine, mallarının nerede olduğuna, nelerin yok edildiğine dair tanıklıklar var” halinde konuştu. Filiu ayrıyeten tarihi bir gerçeği hatırlatarak, “1948 ile 1949 yılları ortasında Filistin’in her yerinden iki yüz bin kişi Gazze’ye geldi” tabirlerini kullandı.

“ YOK EDİLMELERİ FELAKET OLURDU”

Kurtarma operasyonunun ayrıntıları, evrakların yalnızca fizikî olarak değil, dijital olarak da büyük bir tehdit altında olduğunu ortaya koydu. Operasyonu şahsen denetleyen UNRWA’nın kıdemli yetkilisi Roger Hearn, yaşadıkları büyük tasayı ve operasyonun kritik ehemmiyetini, “Hem orjinal dokümanların hem de oluşturduğumuz dijital kopyaların yok olacağını nitekim düşünmüştük. O vakit her şey büsbütün ortadan kalkacaktı” kelamlarıyla lisana getirdi. Hearn, bu arşivlerin ortadan kalkmasının Filistin davası için telafisi mümkün olmayan bir kayıp olacağını vurgulayarak, “Onların yok edilmesi felaket olurdu” diyerek üstlendiklerini sorumluluğa vurgu yaptı.

İsrail’in bölgede; mescitleri, kiliseleri, tarihi yapıları, kütüphaneleri, müzeleri, mezarlıkları ve arşiv kayıtlarını yok etme uğraşı Filistinlilerin kültürel mirası yönelik sistematik bir hücumdur.

30 MİLYON EVRAK DİJİTALLEŞECEK

İsrail’den büyük bir titizlikle kaçırılan evraklar, Mısır’da derlendi ve sonrasında yardım tesliminden dönen Ürdün askeri uçaklarıyla Amman’a havadan taşındı. Amman’da bir tesiste şu anda 50’den fazla işçi yaklaşık 30 milyon belgeyi elle tarıyor ve dijitalleştirme çalışmalarının iki yıl süreceği varsayım ediliyor.

GEÇMİŞTEN GELECEĞE UZANAN TEK KANIT

Tahliye edilen milyonlarca doküman, yalnızca birer kağıt kesimi değil, bir milletin hafızası, haklı gayretinin ispatı. İsrail’in bölgedeki demografik ve tarihi izleri silme siyasetine karşı bu arşivler, Filistinlilerin toprakları üzerindeki hak tezinin en güçlü yasal desteği olarak görülüyor. Roger Hearn, evrakların siyasi ve hukuksal pahasını şu sözlerle özetledi: “Eğer bu krize adil ve kalıcı bir tahlil bulunacaksa, bu, bir vakitler makul bir yerde Filistinlilerin yaşadığını göstermek için kullanılabilecek tek delildir.” Bu tarihi operasyonla birlikte, Filistin halkının 1948’den bu yana süregelen varlık uğraşı, işgalcilerin tüm imha eforlarına karşın muhafaza altına alınmış oldu.