Çok Katmanlı Yeni Medya Sistemi
Gazeteci Muharrir Aslan Değirmenci’nin son kitabı piyasaya çıktı. Çıra Yayınları etiketiyle tüm raflarda yerini alan ‘Sentetik Medya’ isimli yeni kitap, ‘Yapay Zeka’nın medyaya tesirini ve sonuçlarını tartışmalı bir biçimde ele alıyor.
Dijital dönüşümün suratı medya bölümünde yeni bir kırılma noktasını işaret ederken, Aslan Değirmenci’nin kitabı bu dönüşümün hem teknolojik hem de sosyolojik sonuçlarını kapsamlı biçimde ele alıyor. Kitap; medyanın tarihi ile birlikte internet teknolojilerinin gelişimi ve günümüz yapay zeka tesirini ele alıyor. Çalışma, internet TV’nin klasik yayıncılık üzerindeki tesirlerini somut bilgilerle ortaya koyuyor. 2020’lerden itibaren hızlanan platformlaşma sürecinin, ferdi yayıncılık, influencer iktisadı ve yapay zeka tabanlı içerik üretimiyle birleşerek “yeni medya sınıfı” oluşturduğu belirtiliyor.
MEKANSIZ İÇERİK DÖNEMİ
Değirmenci; artırılmış gerçekliğin haber, belgesel ve spor yayıncılığında bilgi katmanlarını görünür kıldığını, sanal gerçekliğin ise içerik üretiminde yeni bir “mekansız stüdyo” anlayışı ortaya çıkardığını vurguluyor. Kullanıcı artık “uzaktan izleyen” değil; içeriğin içine giren, etkileşim kuran ve kendi akışını belirleyen bir iştirakçiye dönüşüyor.
KÜRESEL SİSTEMİN TESİRİNE DİKKAT!
Kitabın dikkat çeken kısımlarından biri ise İçerik Güvenliği – Deepfake – Sentetik Medya üçgeni. Değirmenci, Çin başta olmak üzere kimi ülkelerde yapay spiker ve otomatik haber merkezlerinin rutinleştiğine dikkat çekiyor. Bu durumun hem fırsat hem de manipülasyon riski taşıdığı belirtiliyor. Çok uluslu ve memleketler arası şirketlerin, manüplasyon ve içeriklerin sunumundan çok gerçekliğine ait bu alana ağırlaşmaları da kitapta yer alıyor.
GERÇEK VE DÜZMECE İÇERİKLER İÇİN UYARI
Kitap da ayrıyeten yapay zeka ve sentetik medyanın terör örgütleri tarafından kullanımına özel bir parantez açılıyor. Değirmenci, örgütlerin propaganda, ruhsal harp ve algı idaresi gayesiyle deepfake görüntüler, yapay zeka dayanaklı geçersiz konuşmaları ve otomatik içerik üretim ağlarını kullanıldığına ait ihtarlarda bulunuyor. Bu noktada “sentetik içerik” ile “gerçek bilgi” ortasındaki ayrımın sadece teknolojik değil, etik, hukuksal ve güvenlik temelli bir problem haline geldiği vurgulanıyor. Muharrir, devletler, medya kuruluşları ve global teknoloji şirketleri ortasında geliştirilecek ortak doğrulama düzeneklerinin, yeni medya çağında hem toplumsal inancın korunması hem de dijital terörle uğraş açısından kritik kıymete sahip olduğunun altını çiziyor.
Kitapta neler var?
. Medyanın tarihî seyahati ve teknolojinin kırılma anları
. BERT, T5, GPT ve DALL-E üzere ileri yapay zeka modellerinin medya dalını nasıl dönüştürdüğü
. Ağ tabansız yapay zeka devrinin ayak sesleri
. Dijital korsanlık, deepfake operasyonları ve sentetik manipülasyonlar
. Yapay zeka etiği, telif ihlalleri ve geleceğin hukuk tartışmaları
. Dijital bağımlılık, dijital kimlik, dijital yalnızlık ve toplumsal sonuçları
. İnternet TV, AR/VR yayıncılığı, yapay zeka fotoğrafçılığı ve sinema kesiminin yeni yüzü
