Travmatik olaylardan kaçınmak doğal, ancak!

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, travmatik olaylara direkt maruz kalınmasa bile ortaya çıkabilen kaçınma davranışlarının nedenleri, çeşitleri ve tesirleri hakkında açıklamalarda bulundu.

Travmatik olaylara direkt maruz kalınmasa bile kaçınma gerçekleşebilir! 

Kaçınma davranışının; bir kişinin bazen kasıtlı bazen de kasıtsız olarak, eza verici yahut rahatsız edici bir olay veyahut bir durum sonrası, süratli ve süreksiz bir halde rahatlama muhtaçlığı doğrultusunda reddetmeye-inkâr etmeye yönelik bir kaçış yansısı olarak tanımlanabileceğini aktaran Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Kaçınma bilişsel (belirli hususlar üzerine düşünmekten kaçınmak), duygusal (belirli his yahut hisleri yaşamaktan kaçınmak) yahut bağlamsal (olaylardan durumlardan kaçınmak) olarak sınıflandırılabilir.” dedi.

Travmatik olaylardan kaçınma davranışlarının, empati, endişe, geçmiş tecrübeler ve denetim gereksinimi üzere bir dizi ruhsal faktörün bir sonucu olarak ortaya çıkabileceğini kaydeden Beyaz, “Bu davranışlar, kişinin duygusal dengeyi muhafaza ve gerilimle başa çıkma uğraşlarının bir yansımasıdır. Lakin bu çeşit kaçınma davranışları uzun vadede kişinin kendi travmalarıyla yüzleşme sürecini geciktirebilir. Savaşlar, sarsıntılar ve doğal afetler üzere travmatik olaylar, insanlığın tarihi boyunca deneyimlediği acı verici olaylar ortasında yer alır. Lakin birtakım şahıslar, bu tıp olaylara direkt maruz kalmamış olsalar bile, kaçınma davranışları sergileyebilirler.” biçiminde konuştu.

Travmatik olaylar hakkında bilgi edinmek, şahısların dehşet ve telaşlarını artırabilir! 

Bu durumun nedenleri hakkında bilgi veren Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, şunları lisana getirdi:

“Birçok kişi, haberlerde yahut medyada bu tıp travmatik olayları gördüğünde, empati ve hassaslık gösterme eğilimindedir. Duygusal olarak etkilenen bu bireyler, olaylardan kaçınma eğilimine girebilirler. Empati, oburlarının acılarına karşı hassas olma yetisini yansıtır ve bu nedenle şahıslar bu cins haberleri izlememek yahut konuşmaktan kaçınmak isteyebilirler. Travmatik olaylar hakkında bilgi edinmek, şahısların dehşet ve tasalarını artırabilir.

Özellikle olayların görsel ve sesli medya aracılığıyla sunulduğu durumlarda, bu endişeler daha besbelli hale gelebilir. Bu nedenle, bireyler bu cins haberlerden ve olaylardan uzak durmayı tercih edebilirler. Geçmişte benzeri bir travmatik olaya direkt maruz kalan yahut bu türlü bir olayı yaşayan bireyler, bu tıp olaylardan kaçınma davranışlarını daha besbelli bir formda sergileyebilirler.”

Kaçınma, kişinin denetim ve inanç arayışının bir yansıması olabilir! 

Bu durumun, geçmiş tecrübelerin travmatik olayların hatırlanması ve tekrar yaşanması dehşetinden kaynaklanabileceğini söz eden Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Olaylar hakkında bilgi edinmek, bireylerin kendilerini daha inançsız hissetmelerine neden olabilir.” dedi.

Bu tıp durumlarda, kaçınma davranışlarının, kişinin olaylar üzerinde bir ölçü denetim sahibi olma uğraşının bir yansıması olabileceğine değinen Beyaz, bilgi edinmeden uzaklaşarak, kişinin kendisini inançta hissetmeye çalışabileceğine işaret etti.

Kaçınma, kişinin kendi duygusal sıhhatini muhafaza teşebbüsü olarak başlar! 

Kaçınma davranışlarının nedenine atıfta bulunan Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, şunları söyledi:

“Kaçınma davranışları, kişinin kendini muhafaza sistemlerinin bir yansıması olarak başlar. Bilhassa travmatik olaylardan kaçınmak, kişinin duygusal dengeyi müdafaa gayesini taşır. Bu cins olaylardan kaçınma, kişinin anksiyete ve gerilim düzeylerini denetim etmeye ve duygusal ziyanlardan kaçınmaya çalıştığını ortaya koyar. Velhasıl, kaçınma, kişinin kendi duygusal sıhhatini müdafaa teşebbüsü olarak başlar.”

Kaçınma başlangıçta korur, lakin uzun vadede sıkıntıları derinleştirebilir! 

Ancak, bu kaçınma davranışlarının uzun vadede problemleri daha da derinleştirebileceğine dikkat çeken Beyaz, “Özellikle kişi olayları daima olarak görmezden gelirse bu, olayların tesirlerini ele almak ve duygusal olarak güzelleşmek için gerekli olan adımları atmamak manasına gelebilir.” dedi.

Bu durumun, travmatik olayların kişinin zihinsel sıhhatine daha fazla ziyan vermesine yol açabileceğini vurgulayan Beyaz, “Kaçınma davranışları, kişinin olayların tesirleriyle yüzleşmek ve gerektiğinde takviye aramak yerine sıkıntıları ertelemesine neden olabilir. Özetle, kaçınma davranışları, başlangıçta kişinin kendini muhafazasını temsil edebilir, fakat uzun vadede bu davranışlar problemleri daha da derinleştirebilir. Bu nedenle, travmatik olaylarla başa çıkmak için sağlıklı bir yol, olayların tesirleriyle yüzleşmek, duygusal dayanak aramak ve gerektiğinde profesyonel yardım almaktır. Bu, kişinin duygusal güzelleşme sürecini başlatmasına yardımcı olabilir.” ikazında bulundu.

Denge kritik! 

Kişilerin savaş yahut öbür travmatik olaylar hakkında kaçınma davranışları göstermelerinin doğal bir reaksiyon olabileceğini söz eden Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Ruh sıhhati açısından birtakım durumlarda gereklidir. Lakin bu, kişinin savaş yahut başka travmatik olaylarla hiç maruz kalmaması gerektiği manasına gelmez. Ruh sıhhati açısından istikrar sağlamak kritikdir ve bu istikrar bireyden şahsa değişebilir.” formunda konuştu.

Ruh sıhhatinde istikrar, kişinin duygusal sonlarını tanımasıyla ilgili! 

Travmatik olaylardan büsbütün kaçınmanın olumsuz tesirlerinin de olabileceğinin altını çizen Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Kişilerin aşikâr bir oranda bu tıp olaylarla müsabakaları ve bu olaylara dair bilgi sahibi olmaları, dünya olayları hakkında şuurlu ve bilgili olmalarına yardımcı olabilir. Bu, empati geliştirme, bilinçlenme ve hatta yardım sağlama isteğini destekleyebilir. Ruh sıhhati açısından istikrar, kişinin duygusal muhtaçlıklarını ve sonlarını tanımakla ilgilidir. Bazen bu, travmatik olaylardan bir mühlet uzak durmayı içerebilirken, öteki vakitlerde şuurlu bir formda olaylar hakkında bilgi sahibi olmayı gerektirebilir. Her kişinin gereksinimleri farklıdır, bu nedenle istikrar şahsî bir tercihe dayalıdır.

Sonuç olarak, bireylerin savaş yahut öteki travmatik olaylar hakkında kaçınma davranışları göstermeleri hakikat bir reaksiyon olabilir, lakin bu kaçınma, ruh sıhhati açısından istikrarlı bir yaklaşımla bir ortada kullanılmalıdır.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı