Çocuklara ‘savaş’ gerçeği nasıl anlatılmalı?

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Çocuk ve Egen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, çocukların ve ergenlerin savaş ortamlarından hem ruhsal hem fizikî olarak nasıl etkilendiği ve ebeveynlerin bu süreçte çocuklarına nasıl takviye olabilecekleri hakkında bilgi verdi.

Çocuğun korkusunu azaltmanın en kritik yolu, onu anlayarak inanç vermek! 

Çocuklara savaş hakkında bilgi verirken en kritik noktalardan birinin kavramların ilgili, açık ve çocuğun anlayabileceği bir biçimde konuşmak olduğunu söz eden Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, “Onun telaşlarını anladığını anne babanın lisana getirmesi ve çocuğa itimat vermesi çok kritik.” dedi.

Çocuğun dertlerinin çok kritik ölçüde bu formda azaltılabileceğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Onunla birlikte haberleri izleyerek, elbette birtakım manzaralardan çocuğu uzak tutarak çocuğu korumak anne babanın en kritik misyonların başında gelir.” halinde konuştu.

Ergenler de savaş imgelerinden etkilenebilir ve uzun periyodik travmatik tesirlere yol açabilir! 

Özellikle ergenlik devrinde çocukların savaş ile ilgili haberlerle direkt ilgilenebileceğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, “Aslında politik sorular bile sorabilirler. Kendi görüşünü anne babasının görüşleriyle kıyaslamak isteyebilir ve hatta tartışmak isteyebilir.” dedi.

Anne babanın bu bahislerde ergenler ile konuşması, konuşmaktan çekinmemesi gerektiğini vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Luş, şöyle devam etti:

“Hatta onu dinlemesi, yargılamaması, şayet kendisi üzere düşünmüyorsa, diğer bir görüş bildiriyorsa mutlaka yargılayıcı konuşmaması çok kritik. Ergenler de küçük bir çocuk üzere bu manzaralardan etkilenebilir. Savaş ortamında yaşayan çocuklar çok daha önemli travma atlatıyorlar. Şiddete maruz kalmış çocuklar üzere onların da erişkinlik devrine kadar devam eden, travma sonrası birtakım belirtileri gösterdikleri çeşitli araştırmalarla kanıtlanmış. Bu nedenle tahminen de çok uzun sürecek birtakım terapilere ve tedavilere muhtaçlık duyabilirler.”

Savaş, çocukların ruhsal dünyasında önemli yıkıma neden olur! 

Savaş üzere yetişkinlerin bile dehşete düştüğü, dehşet içerisinde kaldığı ve epey makus etkilendiği şiddet ortamında çocukların yalnızca ruhsal olarak etkilenmediklerine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, şunları söyledi:

“Çocukların pak suya ulaşamadığı, pak yiyeceklere ulaşamadığı, açlık, susuzlukla bilhassa 5 yaş altındaki çocukların mevtle karşılaştığı savaş ortamında birinci öncelik elbette çocukların fizikî olarak sağlıklı olmaları, hayatta kalmaları, pak suya ve yiyeceğe ulaşmalarıdır. Ancak onların ruhsal dünyasında tıpkı yetişkinlerin olduğu üzere çocukların da ruhsal dünyasında savaş hayli kritik yıkım tesiri yaratır. Bilhassa 5 yaş altındaki çocuklarda şiddet içerikli rastgele bir olayın çabucak ardından huzursuzluk, ağlama, her şeye çok reaksiyon verme, hırçınlık, uykusuzluk, anne babanın dediklerine uymama, her şeyi reddetme üzere bir grup olumsuz belirtiler görülüyor.”

Kritik olan çocuklara gerçek bilgiyi, anlayabilecekleri formda vermek!

6 yaş ya da 7-8 yaş sonrası çocuklarla daha küçük çocuklar ortasında fark olduğunu lisana getiren Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, “Ebeveynler olarak, çocukların soyut kavramları anlamadıklarını, savaş da soyut bir kavram olduğu için buna mana veremediklerini, gördükleri her şeyi sorabileceklerini hiçbir vakit unutmamalıyız.” dedi.

Kritik olanın onlara hakikat bilgiyi vermek, onların anlayabileceği bir formda konuşmak, anlayabileceği lisandan konuşmak ve onlara itimat vermek olduğunun altını çizen Dr. Öğr. Üyesi Luş, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Zaten ebeveynlerin kendilerini anladığını hissederse bir çocuk, kendisini inançta hisseder hasebiyle korkusu çok azalır. 

Ergenlik devri içinde aslında bu böyledir. Kendi görüşlerini geliştirmeye başladıkları için kişilik gelişimi ile birlikte ergenler bu bahisler ile ilgili tartışmak isteyeceklerdir. Kendi görüşlerini ortaya koymak isteyeceklerdir. Aslında anne babalar onları yargılamadan dinlemeli, onaylamasalar bile, kendi görüşlerine uymasa bile, tekrar de onları katiyen rencide etmeden, terslemeden dinlemeli, hak vermedikleri yerler olsa bile onları düzeltmeden yalnızca onların ydakikalar içinde olduğunu gösteren bir biçimde onlarla irtibat kurarak, aslında onlara dayanak olmak en düzgün ebeveynlik fonksiyonudur diyebiliriz.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı