Yemeği kesmek depresyona sürüklüyor!

Üsküdar Üniversitesi mesken sahipliğinde düzenlenen “III. Ulusal Beslenme ve Diyetetikte Aktüel Yaklaşımlar Kongresi,” “Bilimden Kliniğe Metabolik Sağlık” temasıyla NP Sıhhat Yerleşkesi İbn-i Sina Oditoryumu’nda alanında uzman akademisyenleri ve klinisyenleri bir ortaya getirdi.

Kongrenin açılış konuşmalarını Üsküdar Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Kısım Lideri Prof. Dr. Müge Arslan, Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin ve Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Yönetim Üst Kurulu Lideri Prof. Dr. Nevzat Tarhan yaptı. 

Prof. Dr. Tarhan: “Yeme bozukluğunda, aç olmadan yiyor kişi”

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Yönetim Üst Kurulu Lideri Prof. Dr. Nevzat Tarhan, açılışta yaptığı konuşmada, Türkiye’nin obezite sıralamasında dünyada birinci sıralarda yer almasının dikkat cazip olduğunu tabir ederek, obezitenin sadece yanlış beslenme alışkanlıklarıyla açıklanamayacağını, ruhsal etkenlerin de kıymetli rol oynadığını kaydetti.

Yeme bozuklukları ile bağımlılık sistemlerinin beyinde misal süreçlerle bağlantılı olduğunu lisana getiren Prof. Dr. Tarhan, beyindeki ödül sisteminin bu süreçte belirleyici rol oynadığını kaydederek, şunları söyledi:

“Beyindeki ödül sistemi, ‘ödül yetmezliği sendromu’ diye geçiyor bağımlılığın aslında nörobiyolojik karşılığı, patofizyolojisi. Ödül yetmezliği sendromunda beyindeki dopamin yetersizliği oluyor. Bilhassa yeme bozukluğunda da o ‘duygusal yeme’ dedikleri, ‘duygusal açlık’ dedikleri yeme bozukluğunda, aç olmadan yiyor kişi. Bir şeye üzülünce yiyor, neşelenince yiyor.”

Duygusal yeme yalnızca fizikî açlıkla ilgili değil

Duygusal yemenin sırf fizikî açlıkla ilgili olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, yıllar evvel karşılaştığı bir hastanın yaşadıklarını örnek gösterdi. Depresyon sürecindeki hastanın yemek yemeye adeta bir ömür manası yüklediğini anlatan Prof. Dr. Tarhan, “Hatta unutmam, bir hasta vardı; depresyondaydı, bayağı bir kiloluydu. Bir orta dahiliyeciye gitmiş; ‘onu yeme, bunu yeme, şunu yeme’ demişler. Adam demiş ki; ‘Doktor Bey, benim bu kadar yemem senin için neden kıymetli? Ben yemeyeceksem niçin yaşayayım ki?’ Düşünün, yemeye o denli bir mana yüklemiş ki, yemek onun için bir hayat sebebi.” diye konuştu.

Yeme alışkanlıklarının bir anda terk edilmesi ruhsal tesirlere neden oluyor

Prof. Dr. Tarhan, uzun yıllar boyunca süren yeme alışkanlıklarının bir anda terk edilmesinin şahısta önemli ruhsal tesirler oluşturabileceğini belirterek, bunun kimi bireylerde “narsistik yaralanma”ya yol açabileceğini tabir etti. Prof. Dr. Tarhan, “Bir kimseye senelerce yaptığı bir alışkanlığı tıbbi nedenlerle terk etmesini söylemek, ödül davranışını terk etmek üzere oluyor ve bunu terk etmeyle ‘narsistik yaralanma’ yaşıyor. Yani sevgi yatırımı yemeğe yapmış, vücuduna yapmış, duygusal yatırımını buna yapmış. Onu elinden aldığınızda apansızın narsistik yaralanma yaşıyor ve depresyona giriyor. Bu türlü durumlar duygusal yeme bozukluğunun art planındaki nedenler.” formunda konuştu. 

Beslenme uzmanları sırf yasaklayıcı yaklaşım benimsememeli

Beslenme uzmanlarının ve tabiplerin sırf yasaklayıcı bir yaklaşım benimsememesi gerektiğini lisana getiren Prof. Dr. Tarhan, “Dahiliyeciler için de diyetisyenler ve beslenme uzmanları için de birebir şey geçerli; yalnızca yemeği keserek hastanın depresyona girmesine sebep olmayalım. Nasıl yaparsınız bilmiyorum lakin ona o denli bir biçimde yaklaşmalı ki; ‘kibrit kutusu kadar peynir’ üzere klasik örneklerin dışındaki daha ustalıkla sistemlerle onu ikna etmek gerekiyor. Biraz hastanın psikolojisini anlamak gerekiyor. Evvel insan, sonra hasta. İnsanın ruh sıhhati yerinde olmayınca diyetine sadık kalmıyor.” dedi.

Kongrede yeme bozuklukları, beslenme alışkanlıkları ve davranış kalıplarının ele alınmasının kıymet taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, genç diyetisyen adaylarının duygusal yemenin bağımlılık boyutunu da dikkate almaları gerektiğini söyledi.

Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin: “Beslenme konusu günümüzde çok daha kritik bir noktaya geldi”

Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin de bilimsel aktifliklerin sürdürülebilir olmasının kıymetine dikkat çekerek, “Bugün üçüncüsünü yaptığımız kongremizde bir ortadayız. Sayı sayısı arttıkça keyifli oluyorum zira bu tıp kongrelerin sürekliliği hem kurum için hem ülkemiz için hem bilim için hem dünya için çok büyük katkıları olan yaklaşımlar.” diye konuştu. dedi.

Prof. Dr. Ertekin, beslenme konusunun günümüzde çok daha kritik bir noktaya geldiğini söz ederek, bilhassa pandemi sonrasında insanların hayat biçimlerinin değiştiğini, hareketsiz hayatın ve işlenmiş besin tüketiminin yaygınlaşmasının obezite oranlarını artırdığını söyledi.

Dünya nüfusunun yüzde 30-35’i obez

Dünya genelindeki obezite bilgilerine de dikkat çeken Prof. Dr. Ertekin, “Dünya nüfusunu da çok kabaca 8.3 milyar üzere düşünürsek, bunun yüzde 30-35’inin fazla kilolu ve obez olduğu söyleniyor. 1 milyardan fazla obez insan var ve bu sayı gitgide artıyor.” dedi.

Çocukluk çağı obezitesindeki artışın da tasa verici boyutlara ulaştığını söz eden Prof. Dr. Ertekin, “Bizim mesleğe birinci başladığımız yıllarda gebelik diyabeti diyebildiğimiz bir kavram yanlışsız dürüst yokken artık sayıları çok arttı. Ufak çocuklar en büyük ezayı çekenler. 5-19 yaş ortasında son 2-3 yıl içinde 177 milyondan fazla çocuğun obez olduğunu görmeye başladık.” sözünde bulundu.

Obeziteyle çabanın bilimsel çalışmalar ve topluma yönelik bilinçlendirme faaliyetleriyle mümkün olabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Ertekin, beslenme alanındaki uzmanların kıymetli bir sorumluluk taşıdığını söyledi.

Prof. Dr.  Müge Arslan: “Kongre farklı disiplinlerden uzmanları bir ortaya getiriyor”

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Müge Arslan, kongrenin bilimsel ve pratik boyutuna dikkat çekerek, “Bu yıl ‘Bilimden Kliniğe Metabolik Sağlık’ temasıyla düzenlediğimiz kongremiz sadece bilimsel bilgilerin paylaşımı değil, tıpkı vakitte bilimin pratiğe dönüşümüne de odaklanmaktadır. Kongremiz; diyabet, obezite, kardiyometabolik risk faktörleri, işlevsel besinler, nütrigenetik üzere değerli bilimsel bilgilerin paylaşımının yanı sıra tıpkı vakitte klinik uygulamaları ve çoklu tahlil tekliflerini de içermektedir.” dedi.

Kongrenin Türkiye’de bir prensip de mesken sahipliği yaptığını tabir eden Prof. Dr. Arslan, “Ayrıca buradan büyük bir onur ve memnunlukla şunu da paylaşmak isterim; kongremiz Türkiye’de bir birinci olma özelliğine de sahiptir. Zira ‘Gelecekten Geleneğe Anadolu Mutfağı’na Sağlıklı Dönüşümler’ workshopu’yla ülkemizde birinci defa Anadolu mutfağını bilimsel donelerle ele alan kongre olma özelliğine de sahip. Bu nedenle ayrıyeten bu kongreyle sizlerle buluşmasına vesile olduğumuz için büyük bir memnunluk duyduğumu da lisana getirmek isterim.” tabirinde bulundu.

Kongrenin farklı disiplinlerden uzmanları bir ortaya getireceğini belirten Prof. Dr. Arslan, “Bu kongrenin hem alanda etkin olarak çalışan doktor, hemşire, diyetisyen hem de tıpkı vakitte bilimsel arenada faal olarak çalışan bilim insanı ve öğrencilerin bir ortaya geldiği, kıymetli iş birliklerinin oluştuğu ve tıpkı vakitte kuvvetli bilimsel kontakların oluştuğu değerli bir kongre olacağı kanısındayım.” diye konuştu.

Kongre 2 gün sürüyor

Kongrenin açılışının akabinde Prof. Dr. Ömer Faruk Doğan, Prof. Dr. Gül Kızıltan’ın Oturum Başkanlarında düzenlenen “Metabolik Riskten Tahlile: Obezite” bahisli oturumda Prof. Dr. Bülent Yardımcı “Obezite ve Kronik İnflamasyon”, Dr. Öğr. Üyesi Z. Begüm Kalyoncu Atasoy “Obezitede Şahsileştirilmiş Tedavi: Epigenetik Perspektifler”, Prof. Dr. Mahir Özmen “Obezite Metabolik Hastalık Varlığında; Neden, Kime, Hangi Cerrahi Müdahale?” ve Doç. Dr. Orçun Yalav “Obezite Tedavisinde Yeni Ufuklar. GLP-1 Analogları ve Metabolik Cerrahi” konusunu ele aldı. 

Oturum başkanlıklarını Prof. Dr. Mahir Özmen ve Prof. Dr. Müge Arslan’ın yaptığı “Kardiyometabolik Risk İdaresinde Multidisipliner Yaklaşımlar” oturumunda da Prof. Dr. Ömer Faruk Doğan “Kardiyometabolik Sıhhatin Haritası: Risk Faktörleri ve Yeni Veriler”, Doç. Dr. Tuğçe AYTULU “Kardiyometabolik Riskleri Azaltmada Hayat Usulü Stratejileri” ve Uzm. Dr. Füsun Helvacı da “Kardiyometabolik Risk İdaresinde Endotel Disfonksiyon” konusunda konuştu.

Prof. Dr. Müge Arslan ve Doç. Dr. Orçun Yalav’ın Oturum Liderleri olduğu “Diyabette Beslenme Araştırmalarında Yeni Ufuklar” başlıklı oturumda da Prof. Dr. Gül Kızıltan “Makrobesin İstikrarı ve Glisemik Denetim: Karbonhidratın Gücü ve Alternatif Yaklaşımlar”, Dr. Öğr. Üyesi Tuğçe Özlü Karahan “Bitkisel Temelli Diyetler ve Diyabet: Prognoz ve Klinik Sonuçlar”, Dr. Öğr. Üyesi Vahibe Uluçay Kestane de “Diyabette Mitokondriyal Disfonksiyon: Beslenme Temelli Yaklaşımlar” bahislerini ele aldı.

Alanında uzman konuşmacılar, şimdiki bilimsel bilgileri paylaşıyor

Kongrenin ikinci gününde öne çıkan hususlar ortasında, metabolik mikrobiyota ve sistemik inflamasyon münasebeti, yağ, ağrı ve inflamasyon, inflamasyon, obezite ve antiaging üzere başlıklar yer aldı. Alanında uzman konuşmacılar, yeni bilimsel dataları paylaşarak, klinik uygulamalara ışık tuttular.

Prof. Dr. Ömer Faruk Doğan ve Prof. Dr. Gül Kızıltan’ın Oturum Liderleri olduğu oturumda Prof. Dr. Aytaç Atamer “Metabolilk Sıhhatte mikrobiyata ve Sistemik İnflamasyon İlişkisi”, Dr. Dyt. Dilek Doğan “Yağ, Ağrı ve İnflamasyon: Beslenme Perspektifinde Lipödemi Anlamak ve Yönetmek”, Dr. Öğr. Üyesi Fulya Çakıloğlu Barbaros “İnflamasyon, Obezite ve Antiaging” ve Doç. Dr. Nazlı Batar “Hücresel Yaşlanmayı Beslenme İle Yavaşlatmak: Longevity ve İnflamaging Üzerine” bahislerini ele aldı.

Doç. Dr. Nazlı Batar ve Doç. Dr. Tuğçe Aytulu’nun Oturum Liderleri olduğu oturumda da hadise sunumları gerçekleştirildi. Dr. Dyt. Olcay Barış (Bariyatrik Cerrahi), Uzm. Dyt. Handan Doğan Kavuştu (GLP-1 Kullanımı) ve Dr. Dyt. Dilek Doğan (Lipödem) bahislerinde tecrübelerini paylaştı.

Kongre kapsamında ayrıyeten, “Gelecekten Geleceğe Anadolu Mutfağında Sağlıklı Dönüşümler” temalı bir workshop düzenlendi. Workshop’ta, Anadolu mutfağının klasik lezzetleri ile aktüel bilimsel datalar bir ortaya getirilerek, sağlıklı beslenme konusunda pratik bilgiler sunuldu.

Kongre, beslenme ve diyetetik alanındaki uzmanları, akademisyenleri ve öğrencileri bir ortaya getirdi. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı