Parkinson cerrahisinde 5 kritik yenilik

Toplumda çoklukla “titreme hastalığı” olarak bilinen Parkinson hastalığı, son yıllarda giderek yaygınlaşıyor. Acıbadem Maslak Hastanesi Beyin ve Hudut Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Hüseyin Hayri Kertmen “Parkinson hastalığı titreme, hareketlerde yavaşlama, kaslarda sertleşme ve istikrar sıkıntıları üzere belirtilerle seyreder. Son yıllarda yapılan müşahedeler, tanısı genellikle 50–55 yaş civarında konulan hastalığın daha genç yaşlarda da gün yüzüne çıktığını göstermektedir” diyor. Sevindirici olan gelişmenin ise; tıp teknolojisindeki süratli gelişmelerle hastalığın cerrahi tedavisinde daha esnek yaklaşımlar uygulanabilmesi olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Kertmen, ileri teknoloji devrinin getirdiği yenilikleri anlattı, kritik ihtarlar ve tekliflerde bulundu. 

Beyinde hücre yıkımıyla ilerleyen ve Alzheimer’dan sonra görülme sıklığında ikinci sırada yer alan Parkinson hastalığı günümüzde artık genç yaşlarda da kapıyı çalabiliyor. Bu durumun ‘erken başlangıçlı Parkinson hastalığı’ olarak tanımlandığını belirten Acıbadem Maslak Hastanesi Beyin ve Hudut Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Hüseyin Hayri Kertmen “Günümüzde Parkinson hastalarının yaklaşık yüzde 5–10’unda hastalık 40 yaşından önce başladığı görülmektedir. Erken yaşta Parkinson hastalığında genetik faktörler kritik rol oynamaktadır. Ayrıca bazı tarım ilaçları, ağır metallere maruz kalma ve hava kirliliği üzere çevresel etkenler de hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabilmektedir” diyor.

Günümüzde daha erken teşhis konulabiliyor

Son yıllarda tıp teknolojisinin gelişmesi ve toplumsal farkındalığın artmasıyla hastalığa daha erken ve daha yanlışsız teşhis konulabildiğini söyleyen Prof. Dr. Kertmen “Parkinson’un birinci ve en kritik tedavisi ilaç tedavisidir. Hastalığın birinci yıllarında bilhassa dopamin içeren ilaçlar, çoklukla çok düzgün sonuç verdiği için halk arasında “balayı dönemi” olarak isimlendirilir. Lakin vakitle ilaçların tesir mühleti kısalır; gün içinde daha sık ilaç alma gereksinimi doğar. Kimi hastalarda ilaçlara bağlı istem dışı çok hareketler ortaya çıkabilir, doz sonu kötüleşmeleri yaşanabilir ve hayat kalitesi bariz biçimde bozulur. Bu durumlarda, titremesi denetim altına alınamayan hastalarda cerrahi tedavi gündeme gelir” diyor. 

Temel amaç, diğerlerine bağımlılığı azaltmak ve hayat kalitesini artırmak

Cerrahi tedavinin (beyin pili) her hastaya, çabucak uygulanan bir prosedür olmadığını, uygun hastalarda cerrahinin daha erken devirde uygulanmasının ise çok büyük yararlar sağladığını vurgulayan Prof. Dr. Kertmen şöyle konuşuyor: “Böylece hastanın diğerlerine bağımlılığı azalır ve hayat kalitesi kritik ölçüde artar. Hastaların büyük kısmında ilaç muhtaçlığı azalırken, kimilerinde hiç gerek kalmaz. Tedavi süreci, hastanın klinik durumuna nazaran yine düzenlenir. Cerrahi sonrası tertipli denetimler, pil ayarlarının yapılması ve idman ile fizik tedavinin günlük ömrün bir kesimi haline getirilmesi durumunda ise hastanın kendi yemeğini yiyebilmesi, düğmesini ilikleyebilmesi ve daha inançlı yürüyebilmesi üzere hünerlerin kazanımıyla bağımsız bir hayat sürmesi mümkün olabilmektedir.”

Beyin pili için artık uzun yıllar beklemek gerekmiyor

Eskiden geçerli olan “beyin pili için kesinlikle yıllarca beklemek gerekir” anlayışının günümüzde yerini hastaya özel ve bilimsel bilgilere dayanan daha esnek bir yaklaşıma bıraktığını belirten Prof. Dr. Hüseyin Hayri Kertmen “Tanının net konulması ve ilaçlardan sağlanan yararın azalması durumunda, uygun hastalarda beyin pili ameliyatı için artık yıllarca beklemek gerekmiyor. Lakin ameliyat kararı; nöroloji ve beyin cerrahisi başta olmak üzere tecrübeli bir takım tarafından, hastanın genel durumu, zihinsel ve ruhsal özellikleri de göz önünde bulundurularak verilmelidir. Buradaki temel maksat; çabuk etmek değil, hastaya en fazla faydayı sağlayacak yanlışsız vakti yakalamaktır” diyor.

Parkinson cerrahisinde 5 kritik yenilik

Parkinson hastalığının cerrahi tedavisinde son yıllarda kritik teknolojik ilerlemeler sayesinde, bilhassa beyin pili (Derin Beyin Stimülasyonu) uygulamalarının, geçmişe kıyasla hem daha hassas hem de hastaya özel tahliller sunabilir hale geldiğini belirten Beyin ve Hudut Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Kertmen 5 kritik yeniliği şöyle sıralıyor:

• Günümüzde kullanılan yönlendirilebilir elektrotlar sayesinde, tedavi aktifliği artarken, konuşma bozukluğu vb yan tesirler azalmaktadır. 
• Akıllı (adaptif) beyin pili sistemleri sayesinde tedavi daha istikrarlı, daha şahsileştirilmiş ve daha tesirli olabilmektedir. 
• Cerrahi tekniklerdeki gelişmeler sayesinde, ameliyat esnasında artık birçok hastanın uyanık kalma mecburiliği yoktur. 
• Gelişmiş görüntüleme yolları kullanılarak elektrotlar, hasta genel anestezi altındayken milimetrik doğrulukla amaç bölgeye yerleştirilebilmekte, bu da ameliyat sürecini hasta açısından daha konforlu hale getirmektedir. 
• Yeni nesil şarj edilebilir ve uzun ömürlü pil sistemleri ile pil değişim sıklığı kritik ölçüde azalmıştır. Kablosuz olarak şarj edilebilen bu piller, 10–15 yıla kadar kullanılabilmekte ve hastaların tekrar ameliyat olma muhtaçlığını büyük ölçüde azaltmaktadır

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı